II OZ 651/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 października 2023 r., sygn. akt II SPP/Bd 63/23 odrzucające sprzeciw J. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SPP/Bd 63/23, utrzymującego w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SPP/Bd 63/23, oddalające wniosek J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 15 listopada 2022 r., nr WINB.WOP.7722.87.2022.PSz w przedmiocie wszczęcia postępowania dotyczącego odcinka kanalizacji sanitarnej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 12 października 2023 r., sygn. akt II SPP/Bd 63/23, odrzucił sprzeciw J. G. od postanowienia tegoż Sądu z dnia 4 sierpnia 2023 r., utrzymującego w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 kwietnia 2023 r., którym oddalono wniosek J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, zwana dalej: "p.p.s.a.") od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. W myśl art. 260 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Sąd Wojewódzki podkreślił, że konsekwencją wynikającą z powyższej regulacji jest to, że orzeczenie sądu, wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego, jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia. A zatem, z momentem wydania postanowienia, rozpoznającego sprzeciw od zarządzenia lub postanowienia wydanego przez referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, tok instancji przed sądem administracyjnym zostaje wyczerpany. W ocenie Sądu I instancji z analogiczną sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w dniu 4 sierpnia 2023 r., działając na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 kwietnia 2023 r. Wobec powyższego Sąd Wojewódzki uznał, że sporządzenie i wniesienie sprzeciwu na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie prawa pomocy, od którego nie przysługuje żaden środek odwoławczy, wywołuje ten skutek, że sprzeciw taki jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. Końcowo Sąd wyjaśnił, że wraz z postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2023 r. skarżąca otrzymała pouczenie o prawie do wniesienia sprzeciwu, niemniej fakt błędnego pouczenia strony o środkach zaskarżenia nie może skutkować w tym przypadku dopuszczalnością sprzeciwu, wbrew przepisom prawa. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła J. G. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10. Przepis art. 260 § 1 i § 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 - 8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Postanowienie, o którym mowa w art. 260 § 1 p.p.s.a. nie zostało wymienione w żadnym z punktów art. 194 § 1 p.p.s.a., a ponadto ustawa nie przewiduje wniesienia zażalenia czy też sprzeciwu na tego rodzaju postanowienie. Stosownie bowiem do art. 260 § 2 p.p.s.a., na co zasadnie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu co oznacza, że droga sądowa zostaje wyczerpana. W obowiązującym stanie prawnym, na postanowienie wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia lub zarządzenia referendarza, zażalenie ani kolejny sprzeciw nie przysługuje. Wniesienie takiego środka zaskarżenia jest niedopuszczalne i skutkuje jego odrzuceniem. W związku z powyższym sprzeciw skarżącej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 sierpnia 2023 r., utrzymującego w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 kwietnia 2023 r., zasadnie został odrzucony z uwagi na niedopuszczalność środka zaskarżenia. Wadliwe pouczenie o możliwości jego wniesienia, jak słusznie zauważył Sąd Wojewódzki, nie mogło kreować prawa do złożenia sprzeciwu i jego rozpoznania. Kwestie podniesione w zażaleniu odnoszące się do prawidłowości wydanego przez organ administracji rozstrzygnięcia nie mogły zostać wzięte pod rozwagę, gdyż wykraczają poza zakres kontroli sądowej w tym wpadkowym postępowaniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.