IV SAB/Wr 398/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 7 marca 2024 r. I. stwierdza bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w rozpoznaniu wniosku Skarżącego z dnia 7 marca 2024 r.; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego o której mowa w punkcie I wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do rozpoznania wniosku J. M. z dnia 7 marca 2024 r. w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz J. M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE J. M. (dalej: Strona, Skarżący) w dniu 7 marca 2024 r. drogą e-mailową wystąpił do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: organ, Wojewoda) o przesłanie: informacji na temat działań w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...] w m. J. zrealizowanych oraz zaplanowanych w 2024 r. oraz dokumentów otrzymanych, wytworzonych oraz wysłanych w związku z tymi działaniami. Drogą e-mailową w dnu 19 marca 2024 r. organ poinformował Skarżącego, że w dniu 14 marca 2024 r. jego wniosek został przekazany, zgodnie z właściwościami, do Marszałka Województwa. Organ wskazał, że wobec powyższego Marszałek Województwa jest organem właściwym do udzielenia Stronie odpowiedzi. Drogą e-mailową w dniu 17 marca 2024 r. Skarżący poinformował organ, że podjęte przez organ działania w reakcji na wniosek z 7 marca 2024 r. nie stanowią jego załatwienia zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wskazał, że brak odpowiedzi o działaniach organu oraz nieprzesłanie stosownych dokumentów w terminie do 21 marca 2024 r. spowoduje, że organ popadnie w bezczynność, co może skutkować wniesieniem skargi do WSA we Wrocławiu i narazi organ na niepotrzebne koszty. Strona w dniu 28 marca 2024 r. za pośrednictwem organu złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zarzucając naruszenie 61 ust. 1 Konstytucji RP art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "UDIP") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na braku zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Strona wniosła o zobowiązania organu do załatwienia wniosku z dnia 7 marca 2024 r. oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżący zarzucił, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 UDIP, po 14 dniach od złożenia wniosku, czyli 21 marca 2024 r. W tym terminie organ nie załatwił wniosku w sposób zgodny z UDIP. Skarżący podkreślił, że Wojewoda jest organem zobowiązanym do nadzoru nad organizacją ruchu na drogach wojewódzkich, powiatowych oraz gminnych. Podmiot realizujący nadzór nad organizacją ruchu drogowego ma obowiązek analizować i weryfikować zgodność z obowiązującymi przepisami organizację ruchu, jak i projekty w tym zakresie. W związku z tym Wojewoda jest właściwym adresatem jego wniosku, gdyż mógł podejmować lub planować działania odnośnie organizacji ruchu na wskazanym we wniosku odcinku drogi wojewódzkiej. W niniejszej sprawie termin na załatwienie wniosku zgodnie z UDIP został przekroczony, a reakcja organu nie jest zgodna z przepisami tej ustawy i stanowi o bezczynności organu. Skarżący wskazał, że tematykę bezczynności wojewodów w udostępnianiu informacji publicznej obejmującej działania w trybie nadzoru analizowały już sądy administracyjne, których wyroki przytoczył. Końcowo stwierdził, że w świetle wskazanego powyżej stanu faktycznego, jak również wskazanych uzasadnień orzeczeń sądów administracyjnych niniejsza skarga jest w pełni zasadna. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ zauważył, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej w art. 4 ust. 3 w związku z ust. 1 pkt 1 zobowiązują do udostępniania informacji publicznej organy władzy publicznej będące w posiadaniu takich informacji. Z uwagi na fakt, że Wojewoda nie jest w posiadaniu takich informacji, wniosek Skarżącego został przekazany do Marszałka Województwa Dolnośląskiego, który takie informacje posiada z uwagi na realizowane zadania ustawowe. Odpowiedź na skargę została podpisana przez Wojewodę Dolnośląskiego (k:61 akt sprawy sądowej). Pismem z dnia 6 sierpnia 2024 r. Skarżący w replice do odpowiedzi na skargę przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie. Nie ma wątpliwości, że kontrola sądowa - w trybie art. 149 p.p.s.a. - prowadzenia postępowania przez organ w następstwie skargi na bezczynność organu, a także - na przewlekłe prowadzenie takiego postępowania przez organ jest dokonywana na dzień wniesienia skargi, co potwierdzają uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 oraz z 7 marca 2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W sprawie nie jest kwestionowane, że Wojewoda jako adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.). Nie budzi też wątpliwości, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Spornym natomiast jest, czy organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku. Z akt administracyjnych wynika, że wniosek Skarżącego o udzielenie informacji publicznej wpłynął do organu 7 marca 2024 r. Zatem termin 14 dni do rozpatrzenia wniosku upływał 21 marca 2024 r. Przedmiotowy wniosek w dniu 14 marca 2024 r. przekazany został przez organ "według właściwości" do Marszałka Województwa, o czym organ poinformował Skarżącego 19 marca 2024 r. W tym miejscu należy wyjaśnić, że tryb przekazywania wniosku przewidziany przepisem art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.), nie ma zastosowania do załatwiania spraw w procedurze udostępnienia informacji publicznej. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego można stosować w postępowaniu dotyczącym udostępnienia informacji publicznej tylko wówczas gdy wynika to z treści ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisy u.d.i.p. nie przewidują stosowania art. 65 k.p.a. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 16 ust. 2 stanowi, że przepisy k.p.a. stosuje się do decyzji administracyjnej wydanej w oparciu o ust. 1, a nie do całego postępowania wywołanego wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. W sytuacji gdy informacja publiczna nie może być udostępniona np. ze względu na to, że podmiot do którego wpłynął wniosek taką informacją nie dysponuje, powinien powiadomić pisemnie wnioskodawcę o przyczynie braku możliwości udostępnienia informacji, nie zaś przekazywać go w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a. Warunkiem wykluczenia zarzutu bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest to, aby stosowne działanie podmiotu zobowiązanego podjęte było - w wymaganych przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej - terminie i formie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 lipca 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 51/22). Mając na uwadze przepisy oraz okoliczności sprawy, Sąd uznał, że organ nie podejmując działań przewidzianych przepisami u.d.i.p. pozostaje bezczynny w rozpoznaniu wniosku Skarżącego z dnia 7 marca 2024 r., o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Stąd też należało zobowiązać organ do rozpoznania wniosku Skarżącego w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, o czym na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. orzeczono w pkt III sentencji. Odnotowania jeszcze wymaga, że w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może określić, w jaki sposób adresat wniosku powinien załatwić sprawę. Przy rozpoznaniu skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej rola sądu sprowadza się jedynie do oceny, czy wniosek o udzielenie informacji podlegał rozpatrzeniu w trybie przepisów u.d.i.p. oraz czy został w tym trybie załatwiony przez jego adresata. Uwzględnienie skargi może zatem polegać jedynie na zobowiązaniu adresata wniosku do jego rozpoznania, a podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej winien się do tego wniosku ustosunkować w sposób zgodny z przepisami u.d.i.p. Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru, stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku). Sąd miał bowiem na względzie, że orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone zatem dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyroki NSA: z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 2893/21, z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 2741/21). Taka sytuacja szczególna w badanej sprawie nie zaistniała. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu lekceważącego traktowania Strony. W ustawowym terminie , o którym mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., organ jako adresat wniosku zareagował na wniosek i wystosował do Strony pismo z dnia 14 marca 2024 r., którego treść jednoznacznie wskazuje na to, że ma ono charakter pisma informacyjnego, będącego reakcją podmiotu zobowiązanego na wniosek Strony złożony w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Jednakże stanowisko organu - z powodów, o których była już mowa wyżej - nie zasługuje na aprobatę Sądu . O kosztach w postaci uiszczonego przez Stronę wpisu w wysokości 100,00 zł orzeczono w pkt IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.