IV SAB/Wr 333/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2024 r. sprawy ze skargi D. T. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę w całości. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 24 stycznia 2023 r., obywatel E. – D. T. (dalej: wnioskodawca, skarżący) wystąpił do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. W tym samym dniu, organ wystosował do strony pismo, w którym poinformował o treści art. 112a ustawy z dnia 12 grudni 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r. poz. 2354 ze zm.). W piśmie tym Wojewoda pouczył także stronę, że na podstawie art. 100c ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 103) w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminu na załatwienie sprawy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Ponadto, na podstawie art. 106 ust. 2a i 2b ustawy o cudzoziemcach organ wezwał stronę do przedstawienia – w terminie 30 dni – dokumentów na potwierdzenie danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia (szczegółowo wymienionych w tym piśmie). Jak również wynika z akt sprawy, w dniu 4 maja 2023 r. Wojewoda wdrożył procedurę z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519). W piśmie z dnia 21 lipca 2023 r. organ ponownie poinformował stronę o treści art. 112a ustawy o cudzoziemcach oraz o tym, że na podstawie art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, w okresie od 4 marca 2024 r. bieg terminu na załatwienie sprawy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Niezależnie od tych pouczeń, Wojewoda w powołaniu na art. 106 ust. 2a ustawy o cudzoziemcach wezwał wnioskodawcę – w terminie 30 dni – do dostarczenia aktualnego zaświadczenia jednostki prowadzącej studia o przyjęciu cudzoziemca na studia albo zaświadczenia jednostki prowadzącej studia o kontynuacji przez cudzoziemca studiów wraz z kartą okresowych osiągnięć naukowych, w tym informacji o rodzaju i trybie studiów (bezpłatne/odpłatne, stacjonarne/niestacjonarne) oraz o terminie planowanego zakończenia studiów jako dokumentach potwierdzających okoliczności pobytu na terytorium RP w okresie dłuższym niż 3 miesiące. W skardze z dnia 17 lipca 2023 r. skarżący zarzucił Wojewodzie przewlekłe prowadzenie postępowania z wniosku z dnia 24 stycznia 2023 r. Zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.). skarżący wniósł o: - zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od doręczenia akt organowi; - dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga; - przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 7 p.p.s.a.; - zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił fakty, które w jego ocenie świadczą o przewlekłości organu. Nadto, że Wojewoda dokonuje nieprawidłowej i godzącej w fundamenty demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji), rozszerzającej wykładni art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, albowiem ustawa ta ma zastosowanie wyłącznie do obywateli Ukrainy i to tych, którzy przybyli do Polski do dniu 24 lutego 2022 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że ze względu na przedmiot skargi (skarga na przewlekłość postępowania), sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Po myśli zaś art. 134 p.p.s.a. sąd administracyjny przy rozpoznaniu skargi nie jest związany zawartymi w niej wioskami i zarzutami. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując tak rozumianej kontroli procedowania Wojewody Dolnośląskiego w sprawie z wniosku strony skarżącej z dnia 24 stycznia 2023 r. o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, Sąd doszedł do przekonania, że skarga na przewlekłość organu nie zasługuje na uwzględnienie. W takiej ocenie Sąd uwzględnił stan prawny obowiązujący w momencie zakwestionowanego skargą stanu przewlekłości organu. W konsekwencji w sprawie zostały wzięte pod uwagę obowiązujące od 15 kwietnia 2022 r. regulacje prawne z ustawy z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw. Prawidłowo bowiem wskazuje się w odpowiedzi na skargę, że ustawa ta dodała przepis art. 100c do ustawy z 12 marca 2022 o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Zgodnie z tym przepisem w okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie przez Wojewodów spraw dotyczących cudzoziemców nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. Na mocy ustawy z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw został wprowadzony - z mocą od 1 stycznia 2023 r. - art. 100d, będący powieleniem regulacji art. 100c, ale wskazujący nowy graniczny termin nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminów postępowania, tj. 24 sierpnia 2023r. Aktualnie termin ten został przedłużony do dnia 30 czerwca 2024 r. mocą art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 232). Skoro zdarzenie prawne w postaci zarzucanego stanu przewlekłości zaistniało po dniu 15 kwietnia 2022 r. (wniosek inicjujący postępowanie przed Wojewodą wpłynął do organu w dniu 24 stycznia 2023 r.), to do oceny jego skutków znajdują zastosowanie powołane wyżej przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Odnosząc się do podniesionego w treści skargi zarzutu pełnomocnika strony, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, mają zastosowanie tylko do cudzoziemców, którzy są obywatelami Ukrainy, w tym zwłaszcza opuszczającymi terytorium tego państwa w związku wojną (podczas gdy skarżący jest obywatelem E.) trzeba zaznaczyć, że zakres zastosowania art. 100c i art. 100d wspomnianej ustawy budzi wątpliwości a także rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Sąd w składzie orzekającym przychyla się do poglądu zaprezentowanego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2362/23), że przepisy art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 103) stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich narodowości, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy. Za własną Sąd przyjmuje w realiach kontrolowanej sprawy argumentację jaką Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentował we wspomnianym wyroku na poparcie tego stanowiska. W świetle tak ukształtowanego stanu prawnego, biorąc pod uwagę okoliczność złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w czasie, w którym nastąpiło wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminu dla załatwienia takiej sprawy, a przy tym bez względu na narodowość cudzoziemca występującego z takim wnioskiem, w ocenie Sądu, wykluczona została możliwość stwierdzenia w postępowaniu sądowym stanu przewlekłości organu administracji, co uzasadnia oddalenie niniejszej skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.