I OW 219/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Lublina o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Lublina a Wójtem Gminy M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku D. B. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: odrzucić wniosek. UZASADNIENIE Wnioskiem z 10 października 2023 r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lublinie, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Lublina (dalej również: "Prezydent", "organ wnioskujący"), złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygniecie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Lublina a Wójtem Gminy M. (dalej również: "Wójt", "uczestnik postępowania"), poprzez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku D. B. (dalej również: "zainteresowana") o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu wniosku Prezydent wskazał, że zainteresowana aktualnie przebywa w Szpitalu [...] Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Lublinie, gdzie podlega leczeniu. Natomiast jej stałym miejscem zamieszkania jest: ul. [...], [...] [...], Gmina M. Jego zdaniem, w zaistniałej sytuacji, właściwym do rozpatrzenia sprawy jest uczestnik postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "ppsa"), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 ppsa, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 kpa). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych jest objęte właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 ppsa). Spór zainicjowany wnioskiem w tej sprawie złożonym ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Lublina a Wójtem Gminy M., w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku zainteresowanej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "kpa"), spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem przypadków określonych w pkt 2-4, rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu – sąd administracyjny. Z powyższej normy wynika, że kognicja sądu administracyjnego w zakresie rozpoznania sporu o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego dotyczy wyłącznie przypadku nieposiadania przez te organy wspólnego organu wyższego stopnia. Pozostające w sporze organy mają wspólny organ wyższego stopnia – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, obejmujące właściwością powiaty: kraśnicki, lubartowski, lubelski, łęczyński, opolski, puławski, rycki i świdnicki oraz miasto na prawach powiatu - Lublin (§ 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych, Dz. U. z 2003 r., Nr 198, poz. 1925). Stosownie bowiem do art. 17 pkt 1 kpa, organami wyższego stopnia, w rozumieniu tej ustawy, w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Z norm ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.), na którą powołuje się organ wnioskujący, nie wynika, aby organem wyższego stopnia wobec Prezydenta (obszar miasta na prawach powiatu – Lublina) lub Wójta (powiat świdnicki) był organ inny, niż samorządowe kolegium odwoławcze. Oznacza to, że zastosowanie znajduje ogólna reguła wynikająca z ww. art. 17 pkt 1 kpa. W tym konkretnym przypadku będzie to zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (§ 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia). Powyższe wyłącza dopuszczalność merytorycznego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem a Wójtem. W konsekwencji wniosek podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 15 § 2 zd. pierwsze, art. 64 § 3 i art. 193 ppsa orzekł, jak w postanowieniu.