VI C 526/24

<p>Sygn. akt <strong> <!-- -->VI C 526/24</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->sporządzone w zakresie wymaganym przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(8);art. 505(8) § 4)">art. 505 ^{<!-- -->8} § 4 k.p.c.</a> </strong> </p> <p>1.  Powództwo podlegało oddaleniu, choć z nieco innych przyczyn niż wskazywane przez pozwanego.</p> <p>2.  W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że wyrok w tej sprawie wydano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 148(1);art. 148(1) § 1)">art. 148^{<!-- -->1} § 1 k.p.c.</a> Po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, mając na uwadze ich treść oraz powołane dowody, Sąd uznał, że w sprawie tej nie jest konieczne przeprowadzenie rozprawy. W pierwszych pismach procesowych stron (pozew i sprzeciw od nakazu zapłaty) żadna ze stron nie złożyła wniosku o wysłuchanie na rozprawie, wobec czego wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym było dopuszczalne.</p> <p>3.  W niniejszej sprawie powód domagał się od pozwanego zapłaty kwoty 250 euro tytułem odszkodowania za opóźnienie lotu na trasie <span class="anon-block">W.</span>-<span class="anon-block">P.</span>, przez które pasażer <span class="anon-block">R. N.</span> utracił połączenie do <span class="anon-block">G.</span> z <span class="anon-block">P.</span>. Powód wywodził, że stał się wierzycielem pozwanego z tytułu ww. wierzytelności na podstawie umowy cesji stwierdzonej pismem z dnia 15 marca 2023 r.</p> <p>4.  Pozwany, wnosząc o oddalenie powództwa, zarzucał przede wszystkim brak legitymacji czynnej po stronie powoda. Powoływał się przy tym na uzasadnienia wyroków tutejszego Sądu, w którym rozważano stan faktyczny podobnych spraw pod kątem zgodności z polskimi przepisami prawa. Tymczasem polskie prawo materialne nie znajdowało w ogóle zastosowania do umów, które zawarł pasażer <span class="anon-block">R. N.</span>.</p> <p>5.  Zgodnie z art. 14 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I) w razie przelewu wierzytelności lub subrogacji umownej stosunek między zbywcą i nabywcą wierzytelności przysługującej wobec innej osoby („dłużnika”) podlega prawu, które zgodnie z niniejszym rozporządzeniem jest właściwe dla umowy zawartej między zbywcą i nabywcą. Prawo, któremu podlega przenoszona wierzytelność, rozstrzyga o jej zbywalności, stosunku pomiędzy nabywcą wierzytelności a dłużnikiem, przesłankach skuteczności przelewu lub subrogacji wobec dłużnika oraz zwalniającym skutku świadczenia przez dłużnika (ust. 2).</p> <p>6.  W myśl art. 5 ust. 2 powyższego rozporządzenia w zakresie, w jakim strony nie dokonały wyboru prawa właściwego dla umowy przewozu osób zgodnie z akapitem drugim, umowa przewozu osób podlega prawu państwa, w którym podróżny ma miejsce zwykłego pobytu, pod warunkiem że w tym samym państwie znajduje się miejsce wyjazdu lub miejsce przeznaczenia. Jeżeli warunki te nie są spełnione, stosuje się prawo państwa, w którym znajduje się miejsce zwykłego pobytu przewoźnika. W tymże przepisu ograniczono też uprawnienie stron do wyboru prawa właściwego.</p> <p>7.  Brak wiadomości o tym, by pasażer i pozwany dokonali wyboru prawa właściwego na podstawie wspólnego porozumienia. Pasażer jest mieszkańcem Francji, pozwany jest spółką prawa francuskiego z siedzibą we Francji. Miejscem przeznaczenia opóźnionego przelotu była Francja (<span class="anon-block">P.</span>), a miejscem przeznaczenia całej podróży – <span class="anon-block">G.</span> (w Szwajcarii, ale blisko miejsca zamieszkania pasażera). W świetle art. 5 ust. 2 Rozporządzenia Rzym I nie powinno więc budzić wątpliwości, że prawem właściwym do umowy przewozu (przelotu) zawartej przez pasażera i pozwanego jest prawo francuskie. Zgodnie z art. 14 ust. 2 Rozporządzenia prawo francuskie ponadto rozstrzyga o jej zbywalności, stosunku pomiędzy nabywcą wierzytelności a dłużnikiem, przesłankach skuteczności przelewu lub subrogacji wobec dłużnika oraz zwalniającym skutku świadczenia przez dłużnika.</p> <p>8.  Jest to o tyle ważne, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1322)">art. 1322</a> francuskiego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> w brzmieniu uwzględniającym nowelizację z dnia 10 lutego 2016 r. przewiduje obecnie, że umowa przelewu powinna zostać zawarta na piśmie pod rygorem nieważności (por. K. Górniak, <em> <!-- -->Skuteczność umownych ograniczeń przelewu wierzytelności, </em>IWS 2021, str. 30, https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2022/03/IWS_Gorniak-K._Skutecznosc-umownych-ograniczen-przelewu-wierzytelnosci.pdf dostęp 2024-06-21).</p> <p>9.  Tymczasem dokument cesji przedstawiony przez powoda (k. 11) zawiera oświadczenie co najwyżej pasażera (a nie obu stron) i nie został sporządzony w formie pisemnej, gdyż – jak twierdził powód – znak graficzny na tym dokumencie został naniesiony wskaźnikiem myszki komputerowej, nie odręcznie. Umowa cesji między cedentem a cesjonariuszem nie spełnia zatem wymogu formy pisemnej przewidywanej przez art. 1322 <em> <!-- -->code civil</em> i przez to jest nieważna.</p> <p>10.  Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, że ustalenie, iż prawem właściwym do oceny stosunku prawnego jest prawo innego kraju, nie wpływa na to, że Sąd polski – jako posiadający jurysdykcję do rozpoznania sprawy – stosuje w toku procesu swoje krajowe przepisy postępowania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a>). Tym samym Sąd musi dokonać oceny załączonego dokumentu cesji pod kątem dowodowym wedle przepisów prawa polskiego, a zatem przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a>. Takie uprawnienie Sądu wynika bowiem z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a>, w którym wskazano, że Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Zasada swobodnej oceny dowodów pozwala zatem Sądowi - biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy – rozstrzygnąć, czy dany dowód spełnia wymóg wiarygodności i czy może stanowić podstawę do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.</p> <p>11.  Wątpliwości Sądu budzi to, że znak graficzny pod „assignment form” nie stanowi własnoręcznego zapisu pełnego imienia i nazwiska pasażera, lecz został naniesiony, jak wynika z odpowiedzi na sprzeciw, wskaźnikiem myszki komputerowej. Jest więc tylko obrazkiem w formie elektronicznej, który może być wielokrotnie reprodukowany w identyczny sposób. Uwiarygodnienia tego zapisu nie daje także dokument załączony do cesji („Dropbox Sign”). Z pisma tego wynika jedynie, że znak graficzny pod dokumentem cesji naniosła osoba posługująca się adresem mailowym o nazwie: <em> <!-- -->rvnoel@rvnoel.net</em>. Informacje, jakie zawarto w tym piśmie nie pozwalają natomiast z pewnością ustalić podmiotu, który pod tym dokumentem miał się podpisać (identyfikacja za pomocą adresu e-mail nie daje pewności co do tożsamości właściciela, gdyż nazwę konta można z reguły dobrać sobie swobodnie). Nie jest też wystarczające wskazanie adresu IP urządzenia, z którego podpis ten miał zostać przesłany. Adres IP nie identyfikuje wprost ani użytkownika, ani konkretnego urządzenia, z którego następuje połączenie (może być jeden przypisany do całej sieci, w której połączone są ze sobą urządzenia).</p> <p>12.  Opisany powyżej sposób podpisania „Assignment form” nie odpowiada definicji podpisu z art. 3 pkt 10 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE. Z dowodów nie wynika także, aby cedent i cesjonariusz skorzystali z dostawcy usług zaufania świadczącego niekwalifikowane usługi w zakresie weryfikacji statusu certyfikatu, poświadczenia odbioru i przedłożenia.</p> <p>13.  Mając więc na uwadze powyższe Sąd nie mógł przyjąć za wykazane, że wymieniony w pozwie pasaże i powód zawarli ważną umowę cesji wierzytelności. W tej sytuacji za zasadny uznać należało zarzut pozwanego co do braku legitymacji procesowej po stronie powoda. Dlatego powództwo podlegało oddaleniu w całości bez konieczności rozważania zasadności roszczenia o rekompensatę.</p> <p>14.  Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania Sąd oparł na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> Skoro powód przegrał sprawę w całości, to on powinien zwrócić koszty procesu pozwanemu. Na zasądzoną kwotę złożyła się opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) i koszty zastępstwa procesowego w kwocie 270 zł (na podstawie § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych). Koszty procesu powiększono o odsetki ustawowe za opóźnienie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1^{<!-- -->1}k.p.c.</a> </p> <p>Zarządzenie:<span class="anon-block">(...)</span> </p> </div>