I OW 116/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Zygmunt Zgierski (spr.) del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Województwa L. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Województwem L. a Starostą J. przez wskazanie organu właściwego do wydania decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu postanawia: 1. odrzucić wniosek, 2. zwrócić Województwu L. z kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od wniosku. UZASADNIENIE Pismem z 25 kwietnia 2023 r. Województwo L. wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego między nim a Starostą J. w sprawie wydania decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu. W uzasadnieniu wskazano, że pismem z 23 grudnia 2022 r. Starosta przekazał wniosek Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Rzeszowie z 21 czerwca 2022 r. do Zarządu Województwa L. o wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu ustanowionego na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej J., w obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki: nr [...] o pow. 0,0108 ha i nr [...] o pow. 0,0180 ha. Działki te stały się własnością Skarbu Państwa w trwałym zarządzie Generalnego Dyrektora na podstawie decyzji z [...] lutego 2020 r. zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. W ocenie wnioskodawcy, z uwagi na przysługujące prawo własności, organem właściwym do wydania decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu wspomnianych działek jest właściwy miejscowo starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. W odpowiedzi na wniosek Starosta wniósł o oddalenie wniosku oraz przeprowadzenie dowodu z załączonej do pisma mapy zasadniczej oraz fotografii celem wykazania faktycznego sprawowania zarządu nad nowo wybudowanym odcinkiem drogi wojewódzkiej przez Zarząd Województwa L. W uzasadnieniu wskazał, że Województwo, jako jednostka samorządu terytorialnego, nie jest organem samorządu województwa, w związku z czym wniosek został złożony przez nielegitymowany podmiot i powinien zostać oddalony. Odnosząc się do treści wniosku, wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami odcinek drogi krajowej zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi wojewódzkiej, co pociąga za sobą zmiany właścicielskie w zakresie działek, na których posadowiony jest ten odcinek drogi. W ocenie Starosty skutkuje to przejściem kompetencji do wydania decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu na organ jednostki zarządzającej tym odcinkiem drogi, tj. na Zarząd Województwa L. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednocześnie w myśl art. 15 § 2 zd. 2 ppsa spory, o których mowa w art. 4, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na wniosek postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Analiza zacytowanych powyżej przepisów wskazuje, że postępowanie w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego może nastąpić wyłącznie na wniosek uprawnionego podmiotu, przy czym zgodnie z art. 4 podmiotami uprawnionymi do inicjowania takiego postępowania są wyłącznie organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy administracji rządowej. Należy odnotować, co słusznie zauważył Starosta, że zgodnie z art. 15 oraz art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2094 z późn. zm.) organami województwa są sejmik województwa, zarząd województwa oraz marszałek województwa w przypadku decyzji indywidualnych. Samo natomiast województwo, jak wynika to z art. 7 przywołanej ustawy, jest jednostką samorządu terytorialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza to, że województwo, jako jednostka samorządu terytorialnego, nie jest podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Takie oznaczenie wnioskodawcy, tj. wskazanie podmiotu inicjującego postępowanie w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego spoza kręgu podmiotów wyznaczonego w art. 4 ppsa, powoduje to, że wniosek taki należy uznać za niedopuszczalny, a zatem podlegający odrzuceniu. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 4 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.