I GSK 1141/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 31 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. Sp. z o.o. w Ł. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Lu 297/23 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w Ł. na akt Prezydenta Miasta Lublin z dnia 14 marca 2023 r. w przedmiocie dotacji oświatowej postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 29 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 297/23, odrzucił skargę C. Sp. z o.o. w Ł. (dalej: skarżąca, spółka) na akt Prezydenta Miasta Lublin z 14 marca 2023 r. w przedmiocie dotacji oświatowej. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skarga jest niedopuszczalna, ponieważ wskazana przez spółkę jako przedmiot zaskarżenia informacja organu z 14 marca 2023 r. nie obejmowała ani ustalenia wysokości należnej dotacji oświatowej, przysługującej na słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w L. w 2023 r., ani konkretnej wielkości stawki dotacji na słuchacza tej szkoły w 2023 r. W rezultacie przesłana informacja nie skonkretyzowała wysokości stawki dotacji oświatowej. Tym bardziej nie skonkretyzowała wysokości należnej dotacji oświatowej, przysługującej na słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w L. w 2023 r., stanowiącej przedmiot zaskarżenia zgodnie z treścią skargi. Przesłanie linku do obowiązujących stawek dotacji było wyłącznie odesłaniem do lektury tego dokumentu, ale nie stanowiło czynności, w ramach której organ samodzielnie ustaliłby konkretne stawki dotacji, przypadające na słuchacza konkretnej szkoły w całym 2023 r. W ocenie Sądu I instancji będąca przedmiotem skargi informacja z 14 marca 2023 r. sprowadzała się do ogólnego stwierdzenia, że stawki przedstawione przez pracownika skarżącej dotyczące lutego 2023 r. są nieaktualne, a dodatkowo trzeba jeszcze uwzględnić wyrównanie lub potrącenie oraz do odesłania do lektury zestawienia obowiązujących stawek. W tej informacji nie stwierdzono, jaką konkretną stawkę dotacji uznano za prawidłową w odniesieniu do słuchacza Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w L. w 2023 r. ani jaka jest konkretna wysokość dotacji należnej na rzecz prowadzenia tej szkoły w 2023 r. Uznając, że zaskarżone pismo nie stanowi aktu lub czynności, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) WSA w Lublinie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skarżąca od postanowienia z 29 czerwca 2023 r. wniosła skargę kasacyjną, w której zaskarżyła orzeczenie WSA w całości zarzucając: A. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie wniesienie skargi było niedopuszczalne, w sytuacji gdy pracownik organu wskazał skarżącej stawki dotacji dla słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w L. w roku 2023, a tym samym Skarżąca dowiedziała się o wysokości ustalonych stawek dotacji oświatowej, zatem otworzył się jej 30 dniowy termin do złożenia skargi na ww. czynność, co skutkowało nieprawidłowym odrzuceniem skargi, b) art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 49 ust. 1 p.p.s.a. poprzez całkowite pominięcie faktu, iż Sąd nie jest związany granicami ani zarzutami skargi, zatem winien zbadać sprawę również z uwzględnieniem uzasadnienia zawartego w skardze, a w przypadku wątpliwości co do zakresu skargi – wezwać stronę do jej dookreślenia, czego Sąd nie uczynił, a co doprowadziło do odrzucenia skargi. B. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. w zw. 26 § 2 w z zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2082, dalej: u.f.z.o. w zw. z art. 1 ust. 1, 3, 4, 9, 10,11, 14, art. 10 art. 11 art. i art. 170 § 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r., poz. 1082, dalej: p.o.) w związku z § 3 Rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023 w zw. z załącznikiem do tego rozporządzenia, poprzez odrzucenie skargi mimo, iż organ błędnie ustalił miesięczną stawkę dotacji na 1 słuchacza w kwocie niecałych 3 zł, mimo iż taka wysokość dotacji oświatowej stanowi jedynie iluzoryczne wypełnienie obowiązku finansowania działalności oświatowej szkoły, która nie może prowadzić działalności gospodarczej, a w konsekwencji pozyskiwać środków na kredytowanie działalności szkoły, b) art. 70 ust. 4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polski z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 dalej: Konstytucja), poprzez odrzucenie skargi mimo, iż ustalenie stawki dotacji w ww. kwocie, nie pozwala na prowadzanie kształcenia, nie stanowi naruszenia prawa obywateli do powszechnego i równego dostępu do wykształcenia, w sytuacji gdy takie ustalenie stawki dotacji nie pozwala na prowadzenie działalności oświatowej, a w konsekwencji ogranicza dostęp obywateli do wykształcenia, c) art. 2, art. 7 w zw. z art. 70 Konstytucji poprzez odrzucenie skargi mimo, iż ustalenie na mocy § 3 Rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023 w zw. z załącznikiem, do tego Rozporządzenia stawki dotacji w kwocie, na poziomie poniżej 3 zł stanowi dopuszczalną formę realizacji ustawowych obowiązków finansowania zadań oświatowych, w sytuacji gdy dotacja w takiej kwocie nie pozwala na pokrycie jakichkolwiek wydatków szkoły, a w konsekwencji uniemożliwia jej funkcjonowanie, d) art. 178 § 1 Konstytucji poprzez niezbadanie konstytucyjności przepisów Rozporządzenia, podczas gdy Sądy podległe są Konstytucji, zatem winny weryfikować z urzędu konstytucyjność badanych przepisów. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny i stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności w trybie art. 188 p.p.s.a., alternatywnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości w trybie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz spółki kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości jako niemającej usprawiedliwionych podstaw, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, zasądzenie od skarżącej na rzecz organu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Aby akt lub czynność podlegały kontroli sądu administracyjnego, muszą spełniać następujące warunki: 1) nie mogą mieć formy decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, 2) muszą mieć charakter publicznoprawny, 3) muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu, 4) muszą dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podkreślenia wymaga, że Sąd I instancji wezwał skarżącą do sprecyzowania daty zaskarżonej czynności (k. 36 akt sądowych), na co pełnomocnik skarżącej pismem z 15 czerwca 2023 r. wskazał, że organ "14 marca 2023 r., przekazał Skarżącej informację o obowiązujących stawkach dotacji w 2023 r. obowiązujących z wyrównaniem od stycznia 2023 r." (k. 46 akt sądowych). Nie jest zatem zasadny zarzut zawarty w pkt A. lit. b skargi kasacyjnej, polegający na braku dookreślenia przedmiotu skargi (aktu objętego skargą). W tym stanie rzeczy Sąd I instancji zasadnie uznał, że zaskarżone pismo z 14 marca 2023 r., mające charakter informacji o obowiązujących stawkach dotacji wynikających z konkretnych aktów prawnych (w tym przypadku – rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 22 grudnia 2022 r.) nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Nie dotyczy ono bowiem obowiązków strony skarżącej wynikających z przepisów prawa i nie można go zatem zakwalifikować jako aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.