II GSK 2414/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku K.Ś. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej K.Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 4204/23 w sprawie ze skargi K.Ś. na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 28 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2024r., sygn. akt VI SA/Wa 4204/23, oddalił skargę K. Ś.-B. (dalej: skarżąca) na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 28 lutego 2023 r., nr KOZ II 05/22, w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej architektów. II. Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji może się wiązać z wystąpieniem znacznej szkody po stronie skarżącej, jak też trudnych do odwrócenia skutków. Termin złożenia egzaminu zawodowego został wyznaczony na 31 grudnia 2024 r., natomiast w praktyce, egzamin jest przeprowadzany 2 razy w roku w terminach ustalonych przez właściwą izbę samorządu zawodowego. Według treści – powszechnie dostępnych - ogłoszeń, zawartych na stronie internetowej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej, w 2024 r. takie egzaminy odbędą się odpowiednio 7 czerwca i 6 grudnia, jednak zgodnie z § 8 ust. 3 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, stanowiącego załącznik do uchwały nr O-17-V-2022 Krajowej Rady Izby Architektów RP z dnia 13 kwietnia 2022 r., po zmianach wprowadzonych Uchwałą nr O - 24 - IV - 2022 Krajowej Rady Izby Architektów RP z dnia 4 października 2022 roku w sprawie zmiany Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej stanowiącego załącznik do uchwały nr O- 17-V-2022 Krajowej Rady Izby Architektów RP z dnia 13 kwietnia 2022 r. - wniosek o dopuszczenie do egzaminu należy złożyć w terminie wyznaczonym przez Krajową Komisję Kwalifikacyjną, nie krótszym niż 3 miesiące przed wyznaczonym terminem egzaminu. Wobec treści przywołanych przepisów oraz treści orzeczenia nakładającego karę z obowiązkiem złożenia egzaminu najpóźniej do 6 września 2024 r., Skarżąca powinna zyskać pewność co do swojej sytuacji i nienarażania na ponoszenie - być może zbędnych - kosztów w sytuacji, gdy opłata za przeprowadzenie egzaminu wynosi 2 090 zł. Konieczność poświęcenia czasu na przygotowanie do egzaminu może również negatywnie rzutować na aktywność zawodową skarżącej, a tym samym jej zarobki, których głównym źródłem jest jej indywidualna działalność gospodarcza. Trudnym, a właściwie niemożliwym do odwrócenia skutkiem konieczności przystąpienia do egzaminu - zwłaszcza gdyby okazało się to zbędne - byłyby zwłaszcza straty wizerunkowe. Skarżąca jest osobą znaną w środowisku i zatrudnia pracowników, zatem utrzymanie kary orzeczonej w niniejszej sprawie w istotny sposób wpłynie na jej pozycję zawodową. Wskazała też na bardzo duży stres wywołany zaistniałą sytuacją u Skarżącej i możliwymi jej konsekwencjami, który powoduje dodatkowy negatywny wpływ na ogólny jej stan zdrowia, który z racji wieku i przebytych schorzeń wymaga szczególnej ochrony. Nawet więc przyjmując, że niniejsze postępowanie jest wynikiem problemów, jakie wystąpiły po stronie Skarżącej, to skutki tych działań powinny być proporcjonalne do stopnia zawinienia i Skarżąca nie powinna być narażona na tak negatywne konsekwencje zanim rozstrzygnięcie stanie się prawomocne. III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym wskazać, że z wnioskowego charakteru powyższej instytucji wynika, że wnioskodawca powinien uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować podanymi powyżej konsekwencjami (np. postanowienia NSA z: 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11; 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I FZ 90/20). Przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 379). Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia powyższych przesłanek. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi zatem odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienia NSA z: 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19). Strona powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku z przytoczeniem w jego uzasadnieniu w sposób lapidarny okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20). Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (np. postanowienia NSA z: 23 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 131/20; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 882/19). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie. Twierdzenia skarżącej ograniczające się jedynie do wskazania okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania decyzji, nie wyczerpują przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Są one gołosłowne, niepoparte żadnymi konkretami. Skarżąca nie podjęła próby szerszego wyjaśnienia i wykazania, że wykonanie spornej decyzji może odnieść skutki o jakich wspomniała we wniosku i nie dołączyła żadnej dokumentacji uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca odwołała się jedynie do swojej zawodowej niepewności i strat w przypadku nieprzystąpienia do egzaminu, jednakże skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji ekonomicznej i prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, wskazując jedynie na wysokość opłaty za egzamin zawodowy, stres i utratę wizerunku zawodowego. Zdaniem NSA, powyższe uzasadnienie złożonego wniosku o wtrzymanie wykonania decyzji było niewystarczające do przyjęcia, że w tej sprawie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wobec braku przesłanek umożliwiających wstrzymanie wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., wniosek należało oddalić.