II GZ 471/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 29 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 września 2024 r. sygn. akt lll SA/Po 418/24 w przedmiocie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 29 lipca 2024 r. nr SKO.472.991.276.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 13 września 2024 r., sygn. akt III SA/Po 418/24, odrzucił skargę M. N. (skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w Lesznie z dnia 29 lipca 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu oraz zwrócił uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 złotych. Sąd I instancji wskazał, że skarżący pismem z 31 lipca 2024 r. za pośrednictwem skrzynki ePUAP złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z 29 lipca 2024 r. Skarga stanowiła załącznik do pisma przewodniego, które zostało przez skarżącego podpisane podpisem zaufanym, natomiast sama skarga – jako załącznik do pisma przewodniego – nie została opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, ani podpisem osobistym skarżącego. Zarządzeniem z 23 sierpnia 2024 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podpisanie elektronicznego dokumentu skargi podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, względnie do nadesłania egzemplarza papierowego skargi podpisanego podpisem tradycyjnym - w terminie 7 dni - pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącemu za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w dniu 29 sierpnia 2024 r. (k. 96 akt sąd.). W zakreślonym przez Sąd terminie skarżący nie nadesłał podpisanej skargi. Odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), Sąd Wojewódzki stwierdził, że w myśl art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, natomiast jednym z elementów składowych pisma w postępowaniu sądowym jest wynikający z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. wymóg podpisania pisma przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego, przy czym wedle art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (art. 46 § 2b p.p.s.a.). W ocenie WSA z treści art. 46 § 2a i § 2b p.p.s.a. wynika, że ustawodawca wyraźnie rozróżnił obowiązek opatrzenia podpisem zarówno pisma wnoszonego w formie dokumentu elektronicznego, jak również dołączanych do tego pisma załączników składanych w formie dokumentu elektronicznego. Niedochowanie powyższych wymogów stanowi brak formalny podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Sąd Wojewódzki wskazał następnie, że skarżący wniósł skargę za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, jednak skarga stanowiła załącznik do pisma przewodniego, które zostało przez skarżącego podpisane podpisem zaufanym. Sama zaś skarga – jako załącznik do pisma przewodniego – nie została opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, ani podpisem osobistym skarżącego. Powyższy brak nie został również uzupełniony na wskazane wyżej wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zgodnie zaś z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W związku z powyższym WSA uznał, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie, co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I. sentencji postanowienia), a z uwagi na odrzucenie skargi na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zarządzono zwrot uiszczonego wpisu od skargi (pkt II. sentencji postanowienia). Skarżący wniósł zażalenie na wskazane na wstępie postanowienie, żądając jego uchylenia i zmiany, przeprowadzenia dowodów z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu zażalenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że odrzucenie skargi było przedwczesne, a treść zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braków była wadliwa, gdyż nie zawierała dodatkowego wezwania do podpisania elektronicznego załączników do skargi. Skarżący przyznał również, że odpowiedź na wezwanie nie została z powodów technicznych (zapisano ją błędnie w katalogu "Kopie robocze") wysłana w formie elektronicznej w wymaganym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie zostało oddalone, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że stosownie do stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21, zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Ponieważ w przedmiotowej sprawie skarżący nie dopełnił obowiązku odrębnego podpisania za pomocą kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego albo podpisu osobistego wnoszonej w formie dokumentu elektronicznego skargi, dlatego zastosowanie trybu sanacyjnego na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. w celu uzupełnienia braku formalnego skargi, o którym mowa w art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 46 § 2a p.p.s.a., było prawidłowe. Odrębnym zagadnieniem jest niedostrzeżenie przez Sąd Wojewódzki, że również wniesione w formie dokumentu elektronicznego załączniki do skargi nie zostały podpisane w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a w zw. z art. 46 § 2b p.p.s.a. W związku z powyższym pominięcie w zarządzeniu z dnia 23 sierpnia 2024 r. oraz w skierowanym do skarżącego wezwaniu z dnia 28 sierpnia 2024 r. braku formalnego w postaci niepodpisania w wymaganej formie elektronicznej załączników do skargi należy ocenić negatywnie z punktu widzenia efektywności i ekonomiki czynności procesowych Sądu Wojewódzkiego. Wniosek ten nie ma jednak wpływu na ostateczną ocenę skutków prawnoprocesowych niedopełnienia przez skarżącego w ustawowym terminie obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci jej podpisania zgodnie z rygorami procesowymi przewidzianymi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tym zakresie nieuzupełnienie przez skarżącego w ustawowym terminie wytkniętego zasadnie przez Sąd braku formalnego skargi skutkowało uruchomieniem z mocy ustawy skutków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 46 § 2a p.p.s.a., a więc obowiązek wydania postanowienia o odrzuceniu skargi. Mając na względzie powyższe argumenty i działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił o oddaleniu zażalenia.