III FSK 971/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/22 w sprawie ze skargi J.P. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie bezczynności organu w sprawie podatku od nieruchomości 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J.P. na rzecz Prezydenta m.st. Warszawy kwotę 460 (słownie: czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 29 listopada 2022 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") oddalił skargę J. P. (dalej: "Skarżący") na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy (dalej: "Organ") w przedmiocie bezczynności organu w sprawie podatku od nieruchomości. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżący żądając przeprowadzenia rozprawy, zaskarżył go w całości wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") naruszenie: 1) art. 149 § 1 pkt 1) p.p.s.a., poprzez przyjęcie, iż sąd rozpoznając wniesioną skargę zobowiązany jest do uwzględnienia stanu faktycznego nie tylko z dnia wniesienia skargi, lecz także późniejszych okoliczności, które zaistniały aż do daty orzekania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ sąd uznał, że skoro w przedmiotowym przypadku Organ załatwił sprawę po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem przez sąd wyroku, to do bezczynności organu nie doszło, w konsekwencji czego art. 149 § 1 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania w całości, a wniesiona skarga ulega oddaleniu na zasadzie art. 151 p.p.s.a.; 2) art. 149 § 1 pkt 3) p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie mimo, iż w dacie wniesienia skargi do sądu Organ pozostawał w bezczynności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do niezastosowania przez sąd art. 149 § 1a p.p.s.a. i w konsekwencji odmowy orzeczenia rażącego charakteru bezczynności organu w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 95 z późn. zm.). Strony zostały powiadomione o skierowaniu skargi kasacyjnej do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym z jednoczesnym pouczeniem o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przepisu art. 149 § 1 pkt 1) p.p.s.a., poprzez przyjęcie, iż sąd rozpoznając wniesioną skargę zobowiązany jest do uwzględnienia stanu faktycznego nie tylko z dnia wniesienia skargi, lecz także późniejszych okoliczności, które zaistniały aż do daty orzekania. Należy zauważyć, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, skutkuje zobowiązaniem organu do dokonania czynności (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Jeżeli jednak przed wydaniem orzeczenia czynność zostanie dokonana, to bezcelowe byłoby zobowiązywanie organu do dokonania tej czynności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt II SAB/Go 34/23). Prawidłowo zatem WSA wskazał, że skargę na bezczynność ocenia się na dzień jej wniesienia, niemniej z uwzględnieniem wszelkich okoliczności zaistniałych od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Dokonanie czynności przed wydaniem orzeczenia w sprawie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, powinno skutkować umorzeniem postępowania sądowego w części dotyczącej zobowiązania do dokonania czynności, ale można spotkać i takie orzeczenia, w których oddala się skargę z tego powodu (tak np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 62/23). W niniejszej WSA uznał, że w zakresie bezczynności organu skarga również nie zasługuje na uwzględnienie. To uzasadniało oddalenie skargi w całości. W piśmie z dnia 19 stycznia 2022 r. Skarżący zwrócił się o udzielenie szczegółowych wyjaśnień dotyczących rozliczeń za lata 2016-2021. Udzielenie odpowiedzi Skarżącemu wymagało zebrania niezbędnych dokumentów oraz ich przeanalizowania. Do 2019 r. sprawy podatkowe realizowane były w Urzędach Dzielnic m.st. Warszawy. W m.st. Warszawie zrealizowano projekt polegający na centralizacji spraw z zakresu podatków lokalnych. Stworzono wyspecjalizowaną komórkę organizacyjną - Centrum Obsługi Podatnika. Centralizacja wymagała przeniesienia pracowników, migracji danych i dokumentów a także stworzenia nowego jednolitego systemu informatycznego i zasilenia go danymi pochodzącymi ze stosowanych do tej pory w Urzędach Dzielnic różnych systemów, które działały dodatkowo w ujęciu technicznym w sposób odmienny. Dokumentacja spraw niezakończonych przekazywana była do Centrum Obsługi Podatnika. Dokumentacja spraw zakończonych przenoszona była do archiwum zakładowego albo pozostawała w Urzędach Dzielnic. Nie ulega wątpliwości, że zakres zapytania ze strony Skarżącego wymagał analizy zapisów na koncie podatnika w systemie, który funkcjonował wcześniej w Urzędzie Dzielnicy R. Odnośnie lat 2020-2021 udzielenie odpowiedzi na zapytanie Skarżącego wymagało analizy dokumentacji i zapisów na koncie podatnika w systemie, który funkcjonuje aktualnie w Centrum Obsługi Podatnika. System ten zasilony był danymi z systemów dzielnicowych. Udzielenie odpowiedzi na zapytanie Skarżącego wymagało sprawdzenia, czy migracja danych z systemu dzielnicowego do systemu funkcjonującego w Centrum Obsługi Podatnika przebiegła pomyślnie oraz czy przeniesione zostały wszystkie niezbędne dane i prawidłowe kwoty. W odniesieniu do Skarżącego migracji podlegały dane znajdujące się na kilku kontach w systemie dzielnicowym. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, szczególnie czasochłonna była analiza zapisów na kontach podatnika w systemie, który funkcjonował wcześniej w Urzędzie Dzielnicy R. W systemie tym prezentowane były wartości liczbowe będące wynikiem określonych działań (rozliczeń). Analiza zapisów i pozyskanie żądanych przez Skarżącego informacji wymagało odtworzenia schematów i algorytmów systemu dzielnicowego, które znalazły zastosowanie i doprowadziły do tego, że system ten prezentował takie, a nie inne wartości wyjściowe. Prezydent m.st. Warszawy poinformował Skarżącego, że jego sprawa jest załatwiana, a odpowiedź zostanie udzielona po zebraniu dokumentów i ich przeanalizowaniu. WSA prawidłowo zatem ustalił i ocenił, że organ podejmował wszelkie konieczne dla zakończenia postępowania działania oraz udzielił odpowiedzi, a zatem nie pozostawał w bezczynności. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. O kosztach postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. s. Mirella Łent s. Bogusław Dauter s. Sławomir Presnarowicz (spr.)