II OZ 265/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. U., J. S., J. G., M. B., L. P. i M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 787/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 10 września 2021 Nr 82/N/2021 w sprawie ze skargi H. U., J. S., J. G., M. B., L. P. i M. N. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 22 lutego 2022 r. nr 169/OPON/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 października 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 787/22, po rozpoznaniu wniosku H. U., J. S., J. G., M. B., L. P. i M. N. (dalej jako skarżący) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 10 września 2021 Nr 82/N/2021 w sprawie ze skargi H. U., J. S., J. G., M. B., L. P. i M. N. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 22 lutego 2022 r. nr 169/OPON/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej P.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 10 września 2021 Nr 82/N/2021. Sąd mając na uwadze przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. zauważył, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez skarżącego we wniosku okoliczności, które uzasadniają niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych wydarzeń czy sytuacji, które tłumaczyłyby wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy. Co więcej, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 15 stycznia 2015 r. sygn. akt I OZ 1236/14, nie ma podstaw, by "[...] żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę". Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, wniosek skarżących nie został odpowiednio i przekonująco uzasadniony - strony skarżące nie przytoczyły w nim okoliczności, których obowiązek podania wynika z art. 61 § 3 P.p.s.a., wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powodzenie wniosku uzależnione jest od inicjatywy samej strony, która w uzasadnieniu powinna wskazać argumentację przemawiającą za tezą, że wykonanie decyzji spowoduje sytuacje opisane w art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie jest wystarczające formułowanie ogólnikowych twierdzeń, ale niezbędne jest staranne zobrazowanie opisanej we wniosku sytuacji, w tym szczególnie rzetelne określenie rozmiaru ewentualnej szkody. Niezależnie od powyższego Sąd wyjaśnił, że wydana przez organ administracji publicznej na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 - dalej: "K.p.a."). decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze w całości, ze swej istoty, nie jest rodzajem rozstrzygnięcia podlegającym wykonaniu. Wstrzymanie wykonania dotyczy natomiast tylko takich decyzji, które nadają się do wykonania i podlegają wykonaniu. Zaskarżona decyzja stanowi zaś procesową formę zakończenia postępowania i nie wywołuje skutków, które mogłyby uzasadniać wstrzymanie wykonania. Decyzja tego rodzaju nie nakłada na jej adresata żadnych obowiązków i nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu). Jakkolwiek kształtuje ona pewien stan prawny, to nie wywołuje żadnych skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2020 r., sygn. I OZ 905/20). Sąd zauważył, że negatywne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie nie przesądza o końcowym wyniku spawy. Na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, Sąd nie bada zasadności samej skargi. Kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowości zastosowania przez organ przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, Sąd dokona dopiero po rozpoznaniu skargi. Skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie. Skarżący zarzucają naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że strona nie uzasadniła przekonywująco wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, gdy tymczasem strona w postępowaniu I instancyjnym została pozbawiona prawa strony i prawa do obrony swych praw, a w postępowaniu II instancyjnym Wojewoda umorzył postępowanie nie przeprowadzając postępowania w zakresie czy planowana inwestycja wpłynie negatywnie na stan nasłonecznienia lokali skarżących znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu oraz zupełnie pominął dowód złożony przez stronę do akt sprawy w postaci opinii technicznej w zakresie ochrony przeciwpożarowej nr [...] na fakt zbadania czy nowo projektowany budynek spełnia wymagania ochrony przeciwpożarowej w zakresie odległości między ścianami zewnętrznymi nowo projektowanego budynku i budynku istniejącego, w którym znajdują się lokale skarżących. Realizacja decyzji o pozwoleniu na budowę trwale usunie wiekowe drzewa, w których mają gniazda prawem chronione ptaki., żyjące w konarach tych drzew. Na podstawie tak sformułowanego zarzutu pełnomocnik skarżących domaga się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z pkt 1 b, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu i wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 10 września 2021 r. nr 82/N/2021. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że w okolicznościach sprawy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem NSA, Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu słusznie uznał, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego i decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 10 września 2021 r. nr 82/N/2021 udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i zagospodarowaniem terenu przy ul. [...] dz. ewid. Nr [...], obręb [...] w W., nie przedstawił okoliczności, które są podstawą wstrzymania wykonania na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. tj. zagrożenia znaczną szkodą lub zagrożenia wystąpieniem trudnych do odwrócenia skutków związanych z wykonaniem wskazanego we wniosku aktu. Za powyższe okoliczności nie można było uznać twierdzenia, że realizacja zamierzenia budowlanego zgodnie z decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z 10 września 2021 r. nr 82/N/2021 może prowadzić do trwałej zmiany otoczenia oraz doprowadzić do sytuacji zagrażającej dobrom skarżących. W odniesieniu do tak sformułowanej argumentacji skarżący nie przedstawili konkretnych okoliczności i dowodów, świadczących za tym, że powstanie budynku we wskazanej lokalizacji i formie zagraża ich określonym dobrom np. zdrowi czy bezpieczeństwu skarżących. Słusznie zauważył Sąd I instancji, że zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego nie nadaje się do wykonania z uwagi na swój procesowy a nie materialnoprawny charakter i jako taka nie podlega wykonaniu. Umorzenie postępowania odwoławczego nie nakłada na skarżących praw i obowiązków, nie zobowiązuje do określonego zachowania. Jest ono wyrazem stwierdzenia, że postępowanie odwoławcze zainicjowane przez skarżących nie może toczyć się z ich udziałem bowiem z powodów w nim wskazanych stało się bezprzedmiotowe. Brak przymiotu strony i niemożliwość inicjowania określonych postępowań jest oceniana w kontekście przepisów materialnoprawnych mających zastosowanie w sprawie. Organ nie pozbawił strony przysługującego jej prawa złożenia odwołania umarzając postępowanie a jedynie stwierdził, że w okolicznościach sprawy przy zastosowaniu przepisów prawa budowlanego dane podmioty (skarżący) nie mogą być stroną postępowania. Okoliczność czy organ słusznie odmówił skarżącym przymiotu strony postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie będzie przedmiotem oceny legalności wydanej decyzji przez Sąd na etapie rozpoznania skargi. Wobec tego okoliczność prawidłowego pozbawienia statusu strony skarżących nie mogła stanowić przedmiotu oceny w postępowaniu wywołanym wnioskiem o wstrzymanie. Odwoływanie się do tej okoliczności we wniosku i zażaleniu nie zmieni faktu, że okoliczność ta sama w sobie nie stanowi o zagrożeniu znaczną szkodą czy trudnymi do odwrócenia skutkami. Brak było zatem podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji. Za przesłanki wstrzymania nie można też uznać brak właściwego postępowania dowodowego organu odwoławczego w zakresie wskazanym przez skarżących w zażaleniu bowiem prawidłowość postępowania dowodowego organu odwoławczego będzie oceniania przez Sąd na etapie rozpoznania skargi. Odnoszenie się do tych kwestii podczas rozpoznawania kwestii wpadkowej – podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji – stanowiłoby niedopuszczalny przedsąd. W związku z powyższym uznać należało, że Sąd I instancji zasadnie przyjął, że Skarżący nie wykazali takich okoliczności, które odpowiadałyby przesłankom wstrzymania z art. 61 § 3 P.p.s.a. czego efektem była odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 61 § 3 P.p.s.a. i art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.