II OZ 687/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1022/23 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi M.S. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1022/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił skarżącemu M. S. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 kwietnia 2023 r. nr [...] W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że zdaniem skarżącego uchybienie terminu do uzupełnienia braków skargi poprzez podanie numeru PESEL i nadesłanie 3 odpisów skargi było wynikiem niezależnych od niego przeszkód, które trwały nieprzerwanie od 17 maja 2023 r. do dnia 31 lipca 2023 r. W dniu 17 maja 2023 r. jego matka przeszła operację usunięcia nowotworu, zaś po wypisie ze szpitala była niezdolna do samodzielnego funkcjonowania, stąd skarżący zmuszony był poświęcić się całkowicie opiece nad nią. Skarżący podał, że jego matka nie była w stanie przejść samodzielnie nawet 5 metrów, przygotować najprostszego posiłku, dodatkowo wymagała podawania zastrzyków przeciwzakrzepowych i pielęgnacji rany pooperacyjnej. Skarżący nie mógł zostawić mamy samej nawet na krótki czas z obawy, aby się nie przewróciła, gdyż groziło to otwarciem ran pooperacyjnych. Jednocześnie brak było innych osób z kręgu rodzinnego, które mogłyby w ww. czasie podjąć się opieki nad nią w wystarczający sposób. Odnosząc się do wskazanych przez skarżącego okoliczności Sąd stwierdził, że nie uprawdopodobniają one braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazał, że z przedłożonej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu karty informacyjnej leczenia szpitalnego nie wynika, aby po wypisie ze szpitala matka skarżącego wymagała stałej całodobowej opieki, tak jak to opisano we wniosku. Jako zalecenia pooperacyjne wymieniono w niej oszczędzający tryb życia, odpowiednią dietę, codzienną higienę ran pooperacyjnych, podawanie co kilka godzin tabletek przeciwbólowych oraz zastrzyków podskórnych. Sąd przyznał, że sytuacja życiowa skarżącego w okresie, kiedy upływał termin do dokonania czynności w postępowaniu, była niewątpliwie utrudniona, jednakże z przedłożonej dokumentacji medycznej nie wynika, aby zakres opieki uniemożliwiał skarżącemu wykonywanie jakichkolwiek innych czynności życia codziennego. Świadczy o tym również fakt, że skarżący był w stanie nadać skargę w placówce pocztowej w dniu 21 maja 2023 r., a więc już na drugi dzień po wypisaniu matki ze szpitala. Oznacza to, że możliwe było zorganizowanie sprawowanie opieki w taki sposób, aby dokonać koniecznej czynności procesowej. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że uzupełnienie braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL i nadesłanie 3 odpisów skargi nie było skomplikowane ani pracochłonne. Sąd stwierdził również, że konieczność sprawowania opieki nad matką nie była zdarzeniem niespodziewanym, którego skarżący nie mógł przewidzieć (matka skarżącego została wypisana ze szpitala w dniu 20 maja 2023 r., zaś skarżący odebrał wezwanie z Sądu w dniu 29 czerwca 2023 r.), a zatem miał sposobność takiej organizacji swoich działań, by móc zadbać o swoje interesy i w ustawowym terminie uzupełnić braki formalne skargi, choćby korzystając z pomocy osoby trzeciej. Inicjując postępowanie sądowe skarżący musiał liczyć się z koniecznością podejmowania dodatkowych czynności z tym związanych, a zatem powinien dołożyć starań, aby uwzględnić to przy organizowaniu opieki nad matką. Z tych przyczyn Sąd nie uwzględnił wniosek. Zażaleniem M. S. zaskarżył powyższe postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie. Z uzasadnienia zażalenia wynika, że skarżący nie zgadza się z dokonaną przez Sąd pierwszej instancji oceną stanu faktycznego sprawy i argumentacji podniesionej we wniosku o przywrócenie terminu. Do zażalenia załączono oświadczenie matki skarżącego, że skarżący sprawował nad nią opiekę od 17 maja 2023 r. do 31 lipca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Instytucja przywrócenia terminu ma na celu wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia w sytuacji, gdy do tego uchybienia doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez stronę postępowania zobowiązaną do dokonania określonej czynności procesowej w oznaczonym czasie. Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Ponadto w myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem należy także dokonać czynności sądowej, której nie dokonano w terminie. Z przywołanych regulacji wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i skorzystanie z niej nie jest możliwe, gdy strona postępowania dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Innymi słowy, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dla przykładu można wskazać, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się w orzecznictwie m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10; z 28 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 179/12). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy się zgodzić ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych jego skargi na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 kwietnia 2023 r. Podnoszona we wniosku o przywrócenie terminu okoliczność sprawowania przez skarżącego opieki nad matką w okresie od 17 maja 2023 r. do 31 lipca 2023 r. nie stanowiła bowiem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia przy dołożeniu przez skarżącego zwykłej staranności. Jak słusznie zwrócił na to uwagę Sąd pierwszej instancji, z przedłożonej dokumentacji medycznej dotyczącej matki skarżącego nie wynikało, aby zakres wymaganej opieki pooperacyjnej uniemożliwiał osobie sprawującej nad nią opiekę wykonywania jakichkolwiek innych czynności życia codziennego. Przy czym zwrócenia uwagi wymaga, że konieczność sprawowania tej opieki nie stała skarżącemu na przeszkodzie przy wnoszeniu skargi i to pomimo, iż czynności tej dokonywał dwa dni po wypisaniu matki ze szpitala. Wezwanie do uzupełnienia przedmiotowych braków formalnych skarżący odebrał natomiast po ponad miesiącu od wypisania jego matki ze szpitala, a zatem tym bardziej skarżący miał czas na takie zorganizowanie swojego funkcjonowania, by móc właściwie zadbać o swoje interesy. Skarżący inicjując postępowanie sądowe powinien bowiem mieć świadomość ciążących na nim jako na stronie postępowania obowiązków, w tym konieczności ewentualnego prowadzenia korespondencji z sądem. Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie dołożył należytej staranności w dbaniu o swoje sprawy co jest postacią winy wykluczającą możliwość przywrócenia uchybionego terminu procesowego. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że złożony w sprawie wniosek o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie, a zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.