I FSK 1565/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 28 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej T. sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 1250/18 w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 21 września 2018 r. nr 1201-IOV-1.4103.9.2017.64 w przedmiocie podatku od towarów i usług za niektóre miesiące oraz kwartały 2013 r. i 2014 r. postanawia: 1) podjąć z urzędu zawieszone postępowanie kasacyjne; 2) znieść postępowanie kasacyjne w zakresie prowadzonym od dnia 1 października 2019 r.; 3) umorzyć postępowanie kasacyjne w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE 1. Skargą kasacyjną z dnia 25 czerwca 2019 r. T. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Spółka lub Skarżąca), reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 1250/18. Powołanym wyrokiem Sąd oddalił skargę Spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 21 września 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za niektóre kwartały i miesiące 2013 r. i 2014 r. 2. Pismem procesowym z dnia 18 listopada 2019 r. ten sam pełnomocnik Skarżącej uzupełnił argumentację skargi kasacyjnej. 3. Przystępując do czynności zmierzających do wyznaczenia terminu rozprawy i rozpoznania sprawy ze skargi kasacyjnej Spółki, w tym badając jej zdolność sądową i procesową, stwierdzono - na podstawie informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (numer KRS: [...]) - że w dziale 2 brak jest osób wchodzących w skład zarządu Spółki. Z dniem 1 października 2019 r. dokonano bowiem wykreślenia z tego działu jedynego członka zarządu, o czym Sąd nie został niezwłocznie zawiadomiony przez pełnomocnika Spółki. 4. Wobec zaistniałych wątpliwości - wynikających z jednej strony z przywołanych zapisów w rejestrze, a więc nieujawnienia w nim ewentualnych nowych członków zarządu Spółki, z drugiej zaś z czynności procesowej podjętej po wskazanej wyżej dacie w imieniu Spółki przez ustanowionego uprzednio zawodowego pełnomocnika, która to czynność miała miejsce w listopadzie 2019 r. - w wykonaniu zarządzenia z dnia 29 lutego 2024 r. pełnomocnik Spółki został wezwany do wykazania istnienia umocowania do działania w jej imieniu w dacie wniesienia pisma z dnia 18 listopada 2019 r. pod rygorem pominięcia tego pisma procesowego oraz do nadesłania dokumentów potwierdzających zdolność procesową Spółki pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. 5. Odpowiedzi na wskazane wezwanie pełnomocnik Spółki nie udzielił, mimo istnienia prawnego obowiązku w tym zakresie. 6. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 czerwca 2024 r. na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.; dalej P.p.s.a.) zawiesił postepowanie kasacyjne z uwagi na ziszczenie się przesłanki zawieszenia, a mianowicie że w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. 7. Jednocześnie zarządzeniem wydanym na podstawie art. 31 § 1 zdanie pierwsze w związku z art. 193 P.p.s.a. wezwano Spółkę do wykazania organu/podmiotu umocowanego do reprezentacji Spółki/ zdolności procesowej Spółki oraz przedłożenie dokumentu, z którego będzie wynikało, że: brak w składzie organu reprezentującego Spółkę został uzupełniony lub ustanowiony został kurator dla Spółki do tej sprawy. Spółce wyznaczono termin 3 miesięcy od dnia doręczenia wezwania do uzupełnienia powyższego braku i poinformowania Naczelnego Sądu Administracyjnego o tym, pod rygorem zniesienia postępowania w zakresie, w jakim jest ono dotknięte brakami przez wydanie odpowiedniego postanowienia (art. 31 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a.). 8. Wezwanie doręczono na adres pełnomocnika Skarżącej w dniu 11 lipca 2024 r. Strona nie odpowiedziała na wezwanie w wyznaczonym terminie, tj. do dnia 11 października 2024 r. 9. Na podstawie aktualnego na dzień 25 października 2024 r. odpisu pełnego z KRS dotyczącego Spółki, stwierdzono, że jej sytuacja reprezentacyjna nie uległa zmianie w zakresie dotyczącym niniejszego postępowania sądowego. 10. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 10.1. Zgodnie z art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W okolicznościach tej sprawy ustalone zostało, że zarząd Spółki pozostaje nieobsadzony od dnia 1 października 2019 r., a także nie został ustanowiony dla niej kurator właściwy dla niniejszego postępowania sądowego. Spółka nie może więc dokonywać czynności w tym postępowaniu. 10.2. Jako że postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie było zawieszone, powstała w tej sytuacji przede wszystkim konieczność podjęcia tego postępowania. Wiązało się to z uregulowaniem zawartym w art. 127 § 3 zdanie pierwsze P.p.s.a., zgodnie z którym podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Natomiast w świetle art. 128 § 1 P.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w okolicznościach wyliczonych w punktach od 1 do 6 tego przepisu. Choć w sprawie tej nie ustała jako taka bezpośrednia przyczyna zawieszenia postępowania (nie wykazano, aby zarząd Spółki został obsadzony), to jednak konieczność wydania dalej idących aktów procesowych zgodnie z rygorem wyznaczonym Skarżącej wymagała - przez wzgląd na wspomniane ograniczenie przewidziane w art. 127 § 3 zdanie pierwsze ab initio P.p.s.a. - najpierw podjęcia postępowania kasacyjnego na podstawie art. 128 § 1 P.p.s.a. ab initio w związku z art. 193 P.p.s.a. 10.3. Z uwagi na fakt, że wezwanie, o którym mowa w punkcie 7 niniejszego uzasadnienia, doręczono pod adresem pełnomocnika Spółki w dniu 11 lipca 2024 r., a Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie w wyznaczonym 3 miesięcznym terminie, tzn. do dnia 11 października 2024 r., należało w rezultacie znieść postępowanie kasacyjne w zakresie, w jakim było ono dotknięte brakami przez wydanie odpowiedniego postanowienia. Zgodnie bowiem z art. 31 § 3 P.p.s.a. jeżeli braków powyższych [wskazanych w § 1 tego artykułu - dop. NSA] nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie. Mowa tu o brakach w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów. Mając na względzie ten przepis, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie kasacyjne - jak się post factum okazało - nie mogło być prowadzone od dnia 1 października 2019 r., odkąd będąca jedną z jego stron Spółka nie miała właściwej reprezentacji i nie mogła w związku z tym działać w tym postępowaniu. W takiej sytuacji niezbędne było również zniesienie postępowania toczącego się na skutek skargi kasacyjnej w zakresie mającym miejsce od dnia 1 października 2019 r. 10.4. Dalej wskazać należało, że skoro postępowanie kasacyjne w pozostałym zakresie stało się bezprzedmiotowe, to należało je umorzyć. Stosownie bowiem do art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych [niż w punktach 1 i 2 tego przepisu - dop. NSA] przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ziściła się podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej, gdyż została ona skutecznie wniesiona (na dzień jej wniesienia jeszcze nie zachodził brak w składzie organu powołanego do reprezentacji Spółki), a dopiero później postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Zaistniała sytuacja uniemożliwia bowiem kontynuowanie postępowania kasacyjnego i jego merytoryczne zakończenie. W takim przypadku konieczne jest umorzenie postępowania kasacyjnego w niezniesionym zakresie jako bezprzedmiotowego. 10.5. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie: - art. 128 § 1 ab initio w związku z art. 193 P.p.s.a. jak w punkcie pierwszym sentencji; - art. 31 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a. jak w punkcie drugim sentencji; - art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 P.p.s.a. jak w punkcie trzecim sentencji.