II OSK 584/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 listopada 2022 r. sygn. akt III SAB/Wr 288/22 w sprawie ze skargi V.P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 23 listopada 2022 r., III SAB/Wr 288/22, w wyniku rozpoznania skargi V.P. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski prowadził wskazane postępowanie przewlekle (pkt I.), uznał, iż przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II.), zobowiązał Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III.), przyznał od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 3200 zł (pkt IV.), zasądzając równocześnie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt V.). Wojewoda Dolnośląski złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w części obejmującej pkt IV., zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a., poprzez przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 3200 zł, pomimo braku szczegółowego wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku zasadności przyznania sumy pieniężnej w ustalonej wysokości, podczas gdy przyznanie tego środka jest jedynie fakultatywne, wyjątkowe i uzależnione od zaistnienia szczególnych okoliczności, co powoduje, że rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie wykracza poza granice uznania przewidzianego przepisem art. 149 § 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższy zarzut skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt IV. i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w tym zakresie. Skarżący kasacyjnie organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżący kasacyjnie organ na uzasadnionej podstawie. Pozbawiony zasadności, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest zarzut wadliwego uzasadnienia zaskarżonego wyroku w części objętej wniesioną skargą kasacyjną (punkt IV. wyroku dotyczący przyznania od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 3200 zł). Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przyjąć należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku z 23 listopada 2022 r. pozbawione jest tego rodzaju wadliwości, ponieważ wynika z niego jednoznacznie, dlaczego Sąd I instancji zdecydował o przyznaniu od organu na rzecz skarżącej cudzoziemki sumy pieniężnej wraz z równoczesnym wyjaśnieniem w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z art. 141 § 4 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a., powodów określenia wysokości tejże sumy pieniężnej na kwotę 3200 zł. Ocena prawna, jaka stanęła u podstaw nadania przez Sąd I instancji punktowi IV. orzeczenia wskazanej treści, pozwala określić jego podstawę prawną oraz ustalić kwestie, których rozważenie rzutowało w zakresie wyprowadzonych z nich przez Sąd wniosków na decyzję procesową o niezbędności przyznania cudzoziemce sumy pieniężnej. Wbrew odmiennemu twierdzeniu skargi kasacyjnej, rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu nie cechuje się w tej części arbitralnością wynikającą z braku wyjaśnienia kryteriów zastosowanego uznania sędziowskiego, analiza uzasadnienia wyroku ujawnia bowiem, dlaczego kwota 3200 zł została przez Sąd uznana za adekwatną w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy dotyczącej rozpatrzenia przez Wojewodę Dolnośląskiego wniosku skarżącej z 15 listopada 2019 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Należy zauważyć, że zdaniem Sądu I instancji w kontrolowanej sprawie działania podejmowane przez Wojewodę stały w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, albowiem stwierdzone przez Sąd okoliczności dowodziły, iż organ rozpatrywał wniosek przewlekłe i nieefektywnie, co nie miało jakiegokolwiek uzasadnienia w uwarunkowaniach tejże sprawy. Okoliczność, że Sąd I instancji zdecydował się uwzględnić żądanie zamieszczone w punkcie V. skargi wniesionej pismem z 18 stycznia 2022 r. i określić konsekwencje stwierdzonej przewlekłości postępowania prowadzonego przez Wojewodę Dolnośląskiego w sposób, którego organ nie podziela, nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przypomnienia wymaga, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać stanowiska sądu odnośnie do wykładni bądź zastosowania w kontrolowanej sprawie prawa materialnego, w tym przypadku - art. 149 § 2 w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jedynie na marginesie zgłoszonych przez organ zastrzeżeń wyjaśnić należy, że wbrew prezentowanemu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzeniu, z powołanej wyżej regulacji prawnej nie wynika, jakoby przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. mogło nastąpić tylko w wyjątkowych przypadkach. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.