II SO/Wr 34/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku O. M. w przedmiocie wymierzenia Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywny za nieprzekazanie akt administracyjnych sprawy o sygn. akt II SAB/Wr 858/21 postanawia: I. wymierzyć Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w kwocie 500 (słownie: pięćset) złotych, II. zasądzić od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Wnioskiem z 09.08.2022 r. O. M. (dalej: wnioskodawca, skarżący), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Wojewodzie Dolnośląskiemu (dalej: organ) grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy. W uzasadnieniu wniosku jego autor wskazał, że pismem z 17.05.2021 r. złożonym za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP wniesiona została skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania, toczącego się przed Wojewodą Dolnośląskim o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wojewoda Dolnośląski w odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z 02.03.2023 r. wniósł o jego oddalenie w całości. Wojewoda przyznał, że w dniu 23.11.2021 r. Sąd wezwał organ prowadzący postępowanie do nadesłania akt sprawy odnośnie skargi skarżącego na przewlekłe prowadzenie postępowania. Pismem z 06.12.2021 r. Wojewoda zwrócił się o przedłużenie tego terminu wskazując, że opóźnienie było spowodowane omyłkowym przesłaniem akt sprawy do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wraz z odpowiedzią na wniesione przez stronę ponaglenie. Wojewoda wyjaśnił, że obecnie dysponuje kopią akt, która została sporządzona na podstawie oryginalnych akt sprawy. Ponadto podkreślił, że pismem z 20.12.2022 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o umorzenie postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Decyzją z 25.01.2023 r. Wojewoda umorzył postępowanie. Pismem z tego samego dnia Wojewoda poinformował Sąd o zakończeniu sprawy załączając opisaną decyzję. Dalej Wojewoda zaznaczył, że w roku 2021 r. wpłynęło do organu 45.328 wniosków w sprawie legalizacji pobytu cudzoziemców, a do dnia 28 lipca 2022 r. tych wniosków było 31.534. Ponadto ze względu na toczący się w Ukrainie konflikt zbrojny na terytorium Polski przybyło do 09.08.2022 r. ok. 5,369 mln osób z tego kraju (większość to uchodźcy), w tym znaczna część przyjechała do znajomych lub członków rodziny, którzy przebywali na D. W miesiącu marcu i kwietniu 2022 r. znaczna część pracowników oddziałów legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce z Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców DUW została oddelegowana do punktów recepcyjnych na Dworcu Głównym we W., co negatywnie wpłynęło na szybkość załatwiania spraw związanych z legalizacją pobytu cudzoziemców. Zaistniały problem zauważył ustawodawca, który w art. 100 d ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 12.03.2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2022 r. poz. 583), ustanowił, że w okresie do dnia 24.08.2023 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Zgodnie z art. 100 d ust. 4 wskazanej ustawy, zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Skoro ustawodawca w art. 100 d ust. 3 pkt 2 wskazanej ustawy zdecydował, że "organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa", to zasądzenie grzywny za kilkudniowe opóźnienie w przekazaniu skargi jest niezasadne. Jednocześnie wraz z odpowiedzią na wniosek Wojewoda przekazał kopię akt sprawy. Sądowi z urzędu jest wiadomym, że skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wr 858/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 54 § 2 zdanie 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej p.p.s.a., organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Z kolei w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Warto w tym miejscu zauważyć, że niezastosowanie się do obowiązków określonych w ww. przepisie wystąpi zarówno w przypadku niepodjęcia przez organ administracji publicznej wszystkich wymaganych czynności, jak i w sytuacji ograniczenia się przez ten organ do wykonania tylko niektórych z nich, np. przekazania sądowi skargi i odpowiedzi na skargę, ale bez akt sprawy (zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Kraków 2006, s. 145, a także postanowienia WSA w Poznaniu z 23.09.2009 r., sygn. akt III SO/Po 7/09 oraz wyrok WSA w Warszawie z 09.10. 2018 r., sygn. akt II SO/Wa 30/18). Podkreślenia wymaga, że żadna okoliczność nie zwalnia podmiotu, do którego wpłynęła skarga, od obowiązku jej przekazania do sądu administracyjnego. Organ jest zobowiązany do przekazania skargi do Sądu niezależnie od tego, czy skarga jest dopuszczalna oraz czy jej przedmiot podlega kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 12.05.2021 r., sygn. akt III OZ 322/21). Z przytoczonych przepisów wynika więc, że przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Podobnie, przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 03.11.2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 oraz postanowienia NSA: z 23.09.2014 r., sygn. akt I OZ 759/14; z 22.07.2014 r., sygn. akt I OZ 489/14; z 06.06.2013 r., sygn. akt I OZ 429/13; z 25.04.2013 r., sygn. akt OZ 278/13). W niniejszej sprawie jest bezspornym, że Wojewoda naruszył powołane przepisy prawa przez nieprzekazanie akt administracyjnych tutejszemu Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. Organ przekazał akta administracyjne sprawy (kopię), dopiero przy piśmie z 03.03.2023 r., co stanowi znaczące opóźnienie w wywiązaniu się z terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Uznając zatem zasadność wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie akt sprawy i przechodząc do ustalenia jej wysokości należy podkreślić, że grzywna o jakiej mowa w przepisie art. 55 § 1 p.p.s.a., ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Ma ona bowiem na celu, oprócz dyscyplinowania organu stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Ponadto wymierzenie grzywny pełni funkcję prewencyjną i ma służyć zapobieganiu naruszania przez organ administracji przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. w przyszłości. Rozstrzygając o wymiarze grzywny Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności mniejszej sprawy, a mianowicie przyczynę niewypełnienia obowiązku, w tym okoliczności faktyczne, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi, czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz okoliczności, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Biorąc pod uwagę te okoliczności, Sąd stoi na stanowisku, że orzeczona grzywna 500 zł jest adekwatna do stwierdzonego uchybienia i jednocześnie zapobiegnie w przyszłości niewywiązywaniu się organu z obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Tytułem zwrotu kosztów postępowania zasądzono wnioskodawcy kwotę 597 zł, na którą składa się: wpis sądowy uiszczony od wniosku o wymierzenie organowi grzywny (100 zł), wynagrodzenie dla reprezentującego wnioskodawcę pełnomocnika procesowego (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa. Zwrot kwoty kosztów postępowania stronie uzasadnia art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.