II SA/Sz 247/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oddala skargę. UZASADNIENIE Starosta [...] wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899; dalej "u.g.n.), art. 104, art. 107 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej "K.p.a."), w której zezwolił E. S.A. z siedzibą w G. (dalej "inwestor") na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości gruntowej obejmującej działki ewidencyjne nr [...] o pow. 3,2380 ha i [...] o pow. 7,18 ha położone w obrębie ewidencyjnym L. gmina B., dla której Sąd Rejonowy w B. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącej własność J. K. (dalej "skarżący") w zakresie zgodnym z decyzją Starosty [...] z dnia 7 października 2022 r. nr [...] w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z ww. nieruchomości. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ I instancji podał, że inwestor zwrócił się o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z ww. nieruchomości, stanowiącej własność skarżącego i w dniu 7 października 2022 r. organ I instancji wydał w tym zakresie decyzję, uwzględniając wniosek inwestora na podstawie art. 124 u.g.n. Organ I instancji zezwolił inwestorowi na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej - demontażu istniejącego słupa elektroenergetycznego na działce nr [...], posadowienie nowych słupów elektroenergetycznych po jednym na działce nr [...] i nr [...] oraz wymianę przewodów istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV B. - D. na części przedmiotowej nieruchomości, wyznaczonej jako pas gruntu na załącznikach nr [...] do decyzji, jako teren trwałego zajęcia powierzchni odpowiednio 1.051,10 m2 i 2.614 m2. W pkt 2 decyzji organ zezwolił na zajęcie pasów gruntu wyznaczonych na załącznikach nr 1 i 2 do decyzji, jako teren czasowego zajęcia, o łącznej powierzchni odpowiednio 6.251 m2 i 11.338 m2, stanowiące pasy montażowe. Natomiast w pkt 3 decyzji organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek przywrócenia nieruchomości opisanej w pkt 1 do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu czynności opisanych w pkt 1; wskazał, że jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 u.g.n. Organ I instancji przywołał treść art. 124 ust. 1a u.g.n. i wskazał, że przedmiotowa linia elektroenergetyczna służy do dystrybucji energii elektrycznej, a jej stan stwarza niebezpieczeństwo występowania niespodziewanych wyłączeń linii i należy do ważniejszych linii zasilających powiat b. . Organ I instancji uznał, że okoliczności przedstawione we wniosku inwestora zasługiwały na uwzględnienie i stanowiły zarówno ważny interes społeczny, jak i ważny interes inwestora. Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji i wskazał, że jest ona bezpodstawna i przedwczesna. W jego ocenie, żaden z ważnych interesów nie jest zagrożony, gdyż linia energetyczna jest czynna. Wojewoda [...] wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i przywołał treść art.124 ust. 1 i ust. 1a, art. 9 u.g.n. Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 7 października organ I instancji wydał również decyzję, w której ograniczył sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. nr [...] Organ odwoławczy podał, że decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n. jest ściśle związana z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Obie te decyzje stanowią podstawę nadania inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie przedmiotowej nieruchomości wystąpił podmiot, realizujący cel publiczny, zaś dla wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. konieczne jest zaistnienie przesłanek wymienionych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionego interesu gospodarczego. Organ odwoławczy przyjął, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż wydanie decyzji uzasadnione było interesem społecznym i ważnym interesem gospodarczym. Przedmiotowa inwestycja ma zapewnić regularne dostawy energii elektrycznej odbiorcom w regionie i służyć zaspokajaniu potrzeb mieszkańców. Przebudowa linii przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa energetycznego. Organ odwoławczy wyjaśnił przesłankę ważnego interesu gospodarczego i wskazał, że po stronie inwestora nie wystąpiła przesłanka wyjątkowo ważnego interesu strony, gdyż takiego interesu nie można wywodzić wyłącznie z ustawowych obowiązków przedsiębiorcy energetycznego. Nie miało to, w ocenie organu odwoławczego, wpływu na wynik sprawy, gdyż informacje zwarte we wniosku inwestora pozwoliły na jednoznaczną ocenę konieczności doprowadzenia linii energetycznej do pożądanego stanu. Planowana przebudowa linii energetycznej niewątpliwie była inwestycja celu publicznego. Skarżący złożył skargę na ww. decyzję i wniósł o uchylenie decyzji wydanych przez organy administracyjne obu instancji. Zarzucił organowi naruszenie art. 124 ust. 1a u.g.n., przez jego zastosowanie. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W piśmie z dnia 15 maja 2023 r. skarżący złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z operatu szacunkowego z dnia 28 listopada 2022 r. na okoliczność wartości przedmiotowej nieruchomości. Na rozprawie Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a.") oddalić ww. wniosek dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje: Przedmiotem sporu jest decyzja zezwalająca inwestorowi na niezwłoczne zajęcie części przedmiotowej nieruchomości należącej do skarżącego. W ocenie skarżącego, nie istniało zagrożenie w dostawach energii elektrycznej, gdyż linia elektroenergetyczna była czynna. Ponadto, według skarżącego, istnieją metody podziemnego ulokowania kabli linii elektroenergetycznej, które w mniejszym stopniu ingerują w prawo własności. Na wstępie należy zaznaczyć, że skarga skarżącego na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z ww. nieruchomości, została oddalona przez WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 13 lipca 2023 r. o sygn. akt II SA/Sz 248/23. Zgodnie z treścią art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodzie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z kolei z treści przepisu art. 124 ust. 1a u.g.n. wynika, że w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Z kolei z art. 108 § 1 K.p.a. wynika, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Powyższe oznacza, że po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, starosta, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja była prawidłowa. Kontrola przesłanek wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pozwala na stwierdzenie, że to ustawodawca konstruując przepis art. 124 ust. 1a u.g.n. przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Starosta udziela, w drodze decyzji, zezwolenia, a decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Organ zobowiązany jest do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym. Spośród przypadków określonych w art. 108 K.p.a. do rozważenia w rzeczonej sprawie pozostają dwie przesłanki: inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W ocenie Sądu, organ odwoławczy trafnie przyjął, że w stanie faktycznym sprawy wydanie decyzji było uzasadnione ważnym interesem społecznym. Przebudowa linii energetycznej zapewni bezpieczeństwo energetyczne dla odbiorców energii elektrycznej i zwiększy bowiem istotnie zdolność przesyłową oraz pewność zasilania odbiorców w energię elektryczną. Zatem nadanie takiego rygoru natychmiastowej wykonalności uwzględnia inny interes społeczny, bowiem zabezpieczenie ciągłych i bezawaryjnych dostaw energii elektrycznej dla gospodarstw domowych, jak też dla prowadzących działalność gospodarczą, poprzez przebudowę dotychczasowej linii elektroenergetycznej stanowi o ważnym interesie społecznym. W orzecznictwie przyjmuje się, że budowa czy przebudowa odcinka sieci elektroenergetycznej realizuje ważny interes gospodarczy państwa oraz interes społeczny (zob. wyroki NSA z dnia 6 lipca 2016r. sygn. akt: I OSK 1648/15, I OSK 1650/15, I OSK 1719/15, I OSK 1988/14, I OSK 2251/15, I OSK 2480/15, I OSK 2432/15, I OSK 2875/15, I OSK 3013/14; wyrok NSA z dnia 25 października 2013r., sygn. akt I OSK 2967/12). Realizowanie sieci energetycznej jako inwestycji liniowej jest realizacją celu publicznego. Stosownie bowiem do art. 6 pkt 2 u.g.n. celem publicznym w rozumieniu ustawy jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przy tak sformułowanym zapisie ustawowym, dla oceny spełnienia przesłanki "celu publicznego" nie ma znaczenia, kto ten cel ustawowy realizuje i kto jest jego inwestorem - Skarb Państwa, samorząd terytorialny czy inna osoba prawna. Realizacja inwestycji liniowej wiąże się z wykonaniem takiego zamierzenia na znacznym obszarze dla określonej wspólnoty państwowej lub samorządowej. Ma na celu poprawić bezpieczeństwo energetyczne, a także pozostaje niezbędna dla rozwoju ekonomicznego regionu, jest inwestycją o charakterze ogólnospołecznym. Występuje tu zatem zarówno interes społeczny, jak i gospodarczy, bowiem budowa sieci elektroenergetycznej służy zapewnieniu stałego dopływu energii do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na większym obszarze (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2015 r., sygn. I OSK 1244/15). Obecny rozwój gospodarczy i cywilizacyjny naszego kraju powoduje zwiększone zapotrzebowania na energię elektryczną, a w rezultacie konieczność rozwoju infrastruktury energetycznej. Znanym powszechnie faktem jest to, że infrastruktura ta jest w znacznym stopniu przestarzała i wyeksploatowana. Inwestycja, o której realizację wystąpił inwestor ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właścicieli nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości. Z tego względu zachowany jest wymóg proporcjonalności zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2016 r., I OSK 3417/15). Wyjaśnić należy, że sam fakt, że linia energetyczna jest czynna nie świadczy, że nie wymaga ona naprawy, czy też ulepszenia, zaś wybrany przez inwestora sposób prowadzenia robót nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Przedmiotem postępowania w sprawie nie jest również kwestia wartości przedmiotowej nieruchomości. W związku z tym Sąd oddalił wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z operatu szacunkowego. Mając powyższe na względzie Sąd uznał zarzut skargi za niezasadny i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi. Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu wyroku dostępne są w Internecie na stronie http:// orzeczenia nsa.gov.pl.