IV Ka 290/24
Суди загальної юрисдикції2024-06-14
Номер справи
IV Ka 290/24
Дата рішення
2024-06-14
Тип
REASONS
Правова підстава
Текст рішення
<table>
<colgroup>
<col width="44"/>
<col width="12"/>
<col width="10"/>
<col width="44"/>
<col width="20"/>
<col width="14"/>
<col width="53"/>
<col width="120"/>
<col width="11"/>
<col width="7"/>
<col width="36"/>
<col width="12"/>
<col width="21"/>
<col width="101"/>
<col width="5"/>
<col width="14"/>
<col width="11"/>
<col width="32"/>
<col width="68"/>
<col width="20"/>
<col width="65"/>
</colgroup>
<tr>
<td colspan="21">
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
</div>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>Formularz UK 2</p>
</td>
<td colspan="3">
<p>Sygnatura akt</p>
</td>
<td colspan="5">
<p>IV Ka 290 / 24</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="18">
<p>
<em>
<!-- -->Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:</em>
</p>
</td>
<td colspan="3">
<p>2</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>1.
<strong>
<!-- -->CZĘŚĆ WSTĘPNA </strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>Wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz. z dnia 16 marca 2024 roku o sygnaturze akt II K 441 / 23</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->0.11.2. Podmiot wnoszący apelację</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>☐ oskarżyciel posiłkowy</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>☐ oskarżyciel prywatny</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>☒ obrońca</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>☐ inny</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->0.11.3. Granice zaskarżenia</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="4" colspan="7">
<p>☒ na korzyść</p>
<p>☐ na niekorzyść</p>
</td>
<td colspan="14">
<p>☒ w całości</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="2">
<p>☐ w części</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="10">
<p>co do winy</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="10">
<p>co do kary</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="10">
<p>co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->0.11.3.2. Podniesione zarzuty</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<em>
<!-- -->Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="20">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="20">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1 a)">art. 438 pkt 1a k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany <br/>w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a>, chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>☒</p>
</td>
<td colspan="20">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 438 pkt 2 k.p.k.</a> – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>☒</p>
</td>
<td colspan="20">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt 3 k.p.k.</a>
<strong>
<!-- --> –</strong> błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, <br/>jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="20">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 4)">art. 438 pkt 4 k.p.k.</a> – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="20">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439)">art. 439 k.p.k.</a>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="20">
<p>brak zarzutów</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->0.11.4. Wnioski</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>☒</p>
</td>
<td colspan="9">
<p>uchylenie</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>☒</p>
</td>
<td colspan="9">
<p>zmiana</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>2.
<strong>
<!-- -->Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy </strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->0.12.1. Ustalenie faktów</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="3">
<p>Lp.</p>
</td>
<td colspan="4">
<p>Oskarżony</p>
</td>
<td colspan="10">
<p>Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi</p>
</td>
<td colspan="3">
<p>Dowód</p>
</td>
<td>
<p>Numer karty</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>1</p>
</td>
<td colspan="2"> </td>
<td colspan="4"> </td>
<td colspan="10"> </td>
<td colspan="3"> </td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="3">
<p>
<em>
<!-- -->Lp.</em>
</p>
</td>
<td colspan="4">
<p>
<em>
<!-- -->Oskarżony</em>
</p>
</td>
<td colspan="10">
<p>
<em>
<!-- -->Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi</em>
</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>
<em>
<!-- -->Dowód </em>
</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>
<em>
<!-- -->Numer karty</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="3"> </td>
<td colspan="4"> </td>
<td colspan="10"> </td>
<td colspan="2"> </td>
<td colspan="2"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->0.12.2. Ocena dowodów</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="4">
<p>
<em>
<!-- -->Lp. faktu z pkt 2.1.1</em>
</p>
</td>
<td colspan="4">
<p>
<em>
<!-- -->Dowód</em>
</p>
</td>
<td colspan="13">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach uznania dowodu</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="4">
<p>1</p>
</td>
<td colspan="4"> </td>
<td colspan="13"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów<br/>(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="4">
<p>
<em>
<!-- -->Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2</em>
</p>
</td>
<td colspan="4">
<p>
<em>
<!-- -->Dowód</em>
</p>
</td>
<td colspan="13">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="4"> </td>
<td colspan="4"> </td>
<td colspan="13"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>.
<strong>
<!-- -->STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków </strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>
<em>
<!-- -->Lp.</em>
</p>
</td>
<td colspan="19">
<p>
<em>
<!-- -->Zarzut </em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="7" colspan="2">
<p>
<em>
<!-- -->1.</em>
</p>
</td>
<td colspan="13">
<p>1.
zarzuty mającej wpływ na treść zaskarżonego wyroku obrazy przepisów postępowania, tj. art.: 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">kpk</a>, 4 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">kpk</a>, 5 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (§ 2)">§ 2 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">7 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 167)">167 kpk</a>, 366 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (§ 1)">§ 1 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 170;art. 170 § 1;art. 170 § 1 pkt. 2)">170 § 1 pkt 2 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424)">424 kpk</a>;</p>
<p>2.
zarzuty mających wpływ na treść zaskarżonego wyroku błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za jego podstawę.</p>
</td>
<td colspan="6">
<p>☐ zasadne</p>
<p>☐ częściowo zasadne</p>
<p>☒ niezasadne</p>
<p>☐ zasadne</p>
<p>☐ częściowo zasadne</p>
<p>☒ niezasadne</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="19">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="19">
<p>Jako, że zarzuty podniesione w obydwu apelacjach w znaczącej i najistotniejszej ich części, jak również co do sposobu argumentowania, są do siebie zbliżone, w tym zakresie sąd odwoławczy odniesie się do nich łącznie. Chodzi tu przede wszystkim o te zarzuty, które niezależnie od ich nazwania i opisania, zmierzały do wykazania, że prawidłowa ocena wszystkich ujawnionych na rozprawie dowodów, dokonana przy uwzględnieniu zasad wybrzmiewających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 2)">art. 2 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 4)">4 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">7 kpk</a>, 5 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (§ 2)">§ 2 kpk</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">410 kpk</a>, winna prowadzić do ustaleń faktycznych wskazujących na niewystępowanie po stronie któregokolwiek z oskarżonych kierunkowego zamiaru popełnienia zarzuconego im czynu.</p>
<p>Dodatkowo obrońca oskarżonego <span class="anon-block">J. S. (1)</span> w ramach zarzutów z zakresu ustalonych faktów podnosił, iż brak było dowodów pozwalających na przyjęcie, iż ten oskarżony podczas bezpośredniego kontaktu z pokrzywdzoną przedstawił się jej jako funkcjonariusz policji.</p>
<p>W pozostałym zakresie ustalenia faktyczne sądu I instancji w istocie nie były już przez skarżących kwestionowane.</p>
<p>W pierwszej kolejności sąd odwoławczy wskaże, że zarzucanie sądowi I instancji jako dowolnego ustalenia, iż – cytat za skarżącym – „ (… ) oskarżony <span class="anon-block">J. S. (2)</span>, odbierając od pokrzywdzonej <span class="anon-block">M. C.</span> kwotę 8.000 zł., podawał się za funkcjonariusza Policji (…) ” jest o tyle chybione, iż lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, iż takowego ustalenia sąd I instancji w istocie nie poczynił. Przyjął w ramach ustalonych faktów jedynie, że tenże oskarżonych rzekł do pokrzywdzonej, iż „ jest od <span class="anon-block">P.</span> ”. Także lektura przypisanego oskarżonym czynu w zaskarżonym wyroku na takie ustalenie nie wskazuje – sąd w sentencji tego wyroku przyjął, iż oskarżeni działali wspólnie i w porozumieniu z „ ( …) nieustalonymi osobami, co do których wyłączono materiały do odrębnego postępowania, tj. mężczyzną podającym się za policjanta (…) ”, by następnie, opisując ich łączne ( całościowe, sumaryczne ) współsprawcze działanie, przypisać, że polegało ono w ramach czynności wprowadzających w błąd min. na podawaniu się za policjanta, bez jednoznacznego wskazania, iż takie zachowanie odnosi się do któregokolwiek z oskarżonych. Pełna treść opisu przypisanego czynu nie prowadzi zatem do wniosku, iż zachowanie polegające na „ podawaniu się za policjanta ” przypisano któremukolwiek z oskarżonych – takie ustalenie wprost wyprowadzono jedynie w odniesieniu do współdziałającego z nimi mężczyzny, co do którego materiały wyłączono do odrębnego rozpoznania. Potwierdza to wprost treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym w taki właśnie sposób sąd I instancji przedstawił fakty przyjęte jako udowodnione.</p>
<p>W pozostałym zakresie istotą obu apelacji była próba wykazania, że brak jest dowodów pozwalających przypisać oskarżonym świadome ( nacechowane dodatkowo zamiarem kierunkowym ) współuczestniczenie we współsprawczym doprowadzeniu pokrzywdzonej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wskutek wprowadzenia jej w błąd w sposób przedstawiony w wyroku i jego uzasadnieniu.</p>
<p>Odnosząc się do tych apelacji w tej części tytułem wstępu przypomnieć należy, iż w orzecznictwie SN wielokrotnie zasadnie podkreślano, iż odkodowanie istnienia po stronie sprawcy zamiaru popełnienia czynu zabronionego oraz jego postaci dopuszczalne jest także w sytuacji, gdy oskarżony do winy się nie przyznaje, a brak jest dowodów bezpośrednio na taki zamiar i taką jego postać wskazujących. Ustalenia z tej sfery ( rzeczywistych przeżyć sprawcy, do czego zmierzał i czego chciał ) czynić bowiem można także w oparciu o całokształt podmiotowych i przedmiotowych okoliczności danego czynu, ocenianych przez pryzmat nieodpartej logiki sytuacji, doświadczenia życiowego i konkretnych dowodów ( por. wyrok SN z dnia 24 kwietnia 2018 r., V KK 379 / 17; postanowienia SN z dnia 26 kwietnia 2013 r., III KK 42 / 13 oraz z dnia 6 stycznia 2004 r., IV KK 276 / 03 – publ. Legalis el. ). Mając to na uwadze stwierdzić należy, iż dowody, jakimi sąd I instancji dysponował oraz wybrzmiewające z nich niekwestionowane fakty uboczne, dawały w świetle kryteriów opisanych w zdaniu poprzednim temu sądowi pełne prawo czynić ustalenia, iż obaj oskarżeni byli świadomymi uczestnikami współsprawczego porozumienia, którego celem było wyłudzenie od pokrzywdzonej ( w języku ustawowym – doprowadzenie jej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ) określonej kwoty pieniężnej wskutek wprowadzenia ją w błąd ( tzw. metodą na policjanta / wnuczka ) co do okoliczności, w oparciu o które podjęła decyzję o takim, a nie innym rozdysponowaniu swoich pieniędzy. Poza sporem pozostaje bowiem, że oskarżeni mieli świadomość takich okoliczności, które już na przysłowiowy pierwszy rzut oka wskazywały na uczestniczenie w tym od wielu już wszak lat nagminnym oraz – co istotne – wyjątkowo nagłaśnianym, upublicznianym i napiętnowanym oszukańczym procederze, które w oczywisty sposób wskazywały, że ich zachowanie stanowiło element szerzej zaplanowanego przestępczego schematu działania. Chodzi tu choćby o:</p>
<p>- okoliczności związane z odbiorem przesyłki ( bez żadnego pokwitowania, od osoby w podeszłym wieku, przyjętej z zamiarem jej przekazania na rzecz nieznanego zleceniodawcy ),</p>
<p>- okoliczności pozyskania tego „ zlecenia ” ( nawiązanie i utrzymywanie kontaktu z osobą o nieznanych personaliach, danych adresowych, statusie, bez czytelnych cech nawiązanego między nimi, nieudokumentowanego stosunku prawnego, niepewnych i niejasnych możliwościach wzajemnych rozliczeń, gwarancji zapłaty za „ usługę ” ),</p>
<p>- bezreakcyjne i bezrefleksyjne zachowanie oskarżonych na „ odkrycie ”, że zawartość przesyłki jest odmienna od deklarowanej i zawiera „ czystą ” gotówkę, która w typowych stosunkach w taki sposób przekazywana między osobami nie bywa, połączone z jednoczesnym pobraniem części tej kwoty dla siebie.</p>
<p>Wszystko powyższe rozważać należało przy uwzględnieniu, iż oskarżeni nie są osobami, u których – zważywszy na uprzednio wykonywany przez wiele lat zawód policjanta – tego rodzaju okoliczności nie wzbudziłyby podejrzeń. To nikt inny, jak rozmaitego szczebla jednostki służby policyjnej od tak wielu już lat upubliczniają ten niebezpieczny i szkodliwy proceder, przedstawiając jego typowe sposoby realizacji oraz szeroko apelując o czujność osoby potencjalnie nim zagrożone. Nie sposób z zasadami doświadczenia życiowego pogodzić, że modus operandi i okoliczności popełniania tego rodzaju przestępstw nie były znane oskarżonym – byłym funkcjonariuszom policji z tak długim stażem w tej służbie. W kontekście tej okoliczności szczególnego znaczenia nabiera logiczna argumentacja SN przedstawiona w uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 stycznia 2024 r. ( IV KK 416/23 ), wyrażona na tle niemal tożsamych co do istoty realiów, przypominająca, iż „ (…) wielokrotnie już Sąd Najwyższy podkreślał w swoim orzecznictwie, że udział w tzw. „ oszustwie na wnuczka ”, nawet tylko w jednym z jego etapów ( czyli zwykle odebraniu pieniędzy ), odbywa się zawsze w takich okolicznościach, które nie mogą być „ pomylone ” przez oskarżonego ze zwykłymi „ usługami kurierskimi ”. (…) Biorąc pod uwagę powszechność przestępstw na tzw. wnuczka czy policjanta, nie sposób uznać, by skazany nie zorientował się, że uczestniczy właśnie w tego rodzaju przestępstwie oszustwa. Jego działalność dotyczyła wszak odebrania pieniędzy od starszej osoby i przekazania ich de facto nieznanym osobom trzecim – na podstawie różnych, wielokrotnych przelewów. Został też zatrudniony przez osoby, których nigdy – jak utrzymywał – nie poznał, otrzymywał bardzo szczegółowe polecenia telefoniczne i z całą pewnością nie były to standardowe czynności kurierskie – brak jasnego wskazania odbiorcy pieniędzy, brak upoważnienia ze strony pracodawcy, brak wystawienia jakiegokolwiek dokumentu odbioru przesyłki. Niewątpliwie świadczy to o tym, że skazany miał świadomość co do charakteru czynu głównego sprawcy oraz świadomość swojej roli w procederze (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 2023 r., I KK 368/22, LEX nr 3454384; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2021 r., IV KK 69/21, LEX nr 3252491) (…) ” oraz, że „ (…) niemal każdego dnia wszelkiego rodzaju media (radio, telewizja, prasa czy wreszcie Internet) pełne są komunikatów o przestępstwach oszustwa metodą „ na wnuczka ” czy „ na policjanta ", łącznie z poradami dla potencjalnych ofiar udzielanych przez odpowiednich specjalistów, jak się przed nimi ustrzec (…) ”.</p>
<p>W konkluzji – nawet jeśli oskarżeni nie brali udziału w telefonowaniu do pokrzywdzonych, to przypisana im i zrealizowana rola w opisanym w akcie oskarżenia procederze pozwalała na objęcie ich skazaniem za współsprawcze popełnienie czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 kk</a> z zamiarem bezpośrednim. Istotą konstrukcji współsprawstwa jest wszak, iż każdy ze współsprawców ponosi odpowiedzialność za całość popełnionego (wspólnie i w porozumieniu) przestępstwa, a więc także i w tej części, w jakiej znamiona czynu zabronionego zostały wypełnione zachowaniem innego ze współsprawców. Podkreślić należy, iż ustawodawca nie wprowadza szczególnych warunków dotyczących formy zawarcia porozumienia – dla przyjęcie tej konstrukcji wystarczy stwierdzić, że sprawcy mieli świadomość wspólnego wykonania czynu zabronionego i zdawali sobie sprawę, że podejmowana czynność składa się na realizację wspólnego przedsięwzięcia.</p>
<p>Sąd odwoławczy podziela też pogląd sądu I instancji, że do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy nieistotną i nie mającą znaczenia jawiła się oddalona inicjatywa dowodowa obrońcy o przesłuchanie w charakterze świadków <span class="anon-block">T. S.</span> i <span class="anon-block">P. S.</span>, jak również zasięgniecie dowodu ze specjalistycznej wiedzy biegłego psychologa. Ani z przedkładanej dokumentacji medycznej, ani z zeznań przesłuchanych świadków nie wynika, by niemożność podjęcia zatrudnienia w wymarzonym zawodzie kierowcy przez oskarżonego <span class="anon-block">J. S. (3)</span>, nawet jeśli dla niego frustrująca i wpływająca negatywnie na stany emocjonalne, mogła wytwarzać tak daleko sięgające zaburzenia logicznego postrzegania otaczającej go rzeczywistości, że nie był w stanie rozeznań się w opisanych wyżej okolicznościach i charakterze procederu, w którym zdecydował się uczestniczyć. Aktualne realia runku pracy nie są dla osób szukających zatrudnienia aż tak nieprzyjazne, by sądzić, że osobie o takim stopniu rozwoju intelektualnego, jak oskarżony, z takim doświadczeniem życiowym i zawodowym, mogły zaburzać racjonalność myślenia i trzeźwość osądu procederu, do którego zdecydował się przystąpić.</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="19">
<p>
<em>
<!-- -->Wniosek</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="13">
<p>O zmianę zaskarżonego wyroku, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.</p>
</td>
<td colspan="6">
<p>☐ zasadne</p>
<p>☐ częściowo zasadny</p>
<p>☒ niezasadne</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="19">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="19">
<p>Sąd I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonym czynu oraz wymierzył nie budzące zastrzeżeń konsekwencje prawnokarne.</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>4.
<strong>
<!-- -->OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU </strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="2">
<p>1.</p>
</td>
<td colspan="19"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="19">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="19"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>5.
<strong>
<!-- -->ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO </strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="4" colspan="2">
<p>
<strong>
<!-- -->0.11.</strong>
</p>
</td>
<td colspan="19">
<p>
<em>
<!-- -->Przedmiot utrzymania w mocy</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="19">
<p>
<strong>
<!-- -->0.1W całości.</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="19">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach utrzymania w mocy</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="19">
<p>
<em>
<!-- -->Z powodów wyżej opisanych.</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="4" colspan="2">
<p>0.0.11.</p>
</td>
<td colspan="19">
<p>
<em>
<!-- -->Przedmiot i zakres zmiany</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="19"/>
</tr>
<tr>
<td colspan="19">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach zmiany</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="19"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="3">
<p>1.1.</p>
</td>
<td colspan="11"> </td>
<td colspan="7">
<p>☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439)">art. 439 k.p.k.</a>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="18">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach uchylenia</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="18"> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="3">
<p>2.1.</p>
</td>
<td colspan="11">
<p>Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="18">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach uchylenia</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="18">
<p>Omówiono powyżej.</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="3">
<p>3.1.</p>
</td>
<td colspan="11">
<p>Konieczność umorzenia postępowania</p>
</td>
<td colspan="7">
<p>☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="18">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="18"> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="3">
<p>4.1.</p>
</td>
<td colspan="11"> </td>
<td colspan="7">
<p>☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 454;art. 454 § 1)">art. 454 § 1 k.p.k.</a>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="18">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach uchylenia</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="18"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="6">
<p>Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</p>
</td>
<td colspan="15">
<p>Przytoczyć okoliczności</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="6"> </td>
<td colspan="15"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>6.
<strong>
<!-- -->Koszty Procesu </strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
<p>Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</p>
</td>
<td colspan="16">
<p>Przytoczyć okoliczności</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
<p>2 i 3</p>
</td>
<td colspan="16">
<p>Wobec nieuwzględnienia apelacji oskarżonych, stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 636;art. 636 § 1;art. 636 § 2)">art. 636 § 1 i 2 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 633)">art. 633 kpk</a>, obciążono ich kosztami pro9cesu za II instancję.</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>7.
<strong>
<!-- -->PODPIS </strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21"> </td>
</tr>
</table>