II SA/Wa 782/13

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Góraj Sędzia WSA – Janusz Walawski Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. M. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. działając na podstawie przepisów § 11 ust. 1 oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013) a także § 12 pkt 1 i § 30 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania [...] J. M. od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w O. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż analiza dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej wykazała, że [...] J. M. służbę wojskową pełnił od [...] października 1990 r. do [...] listopada 2012 r., w tym od [...] października 1990 r. do [...] marca 1992 r. była to zasadnicza służba wojskowa, a od [...] marca 1992 r. do [...] listopada 2012 r. była to zawodowa służba wojskowa w [...] Brygadzie Zmechanizowanej na stanowiskach dowódcy drużyny, szefa kompani, starszego kierowcy i kierownika magazynów. Wszystkie kolejno zajmowane przez wymienionego stanowiska służbowe nie spełniają żadnych kryteriów zawartych w zał. Nr 2 do rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dn. 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. Nr 62, poz. 567 ze zm.). W ocenie CWKL nie ma żadnych danych, które potwierdzałyby, ze służba na tych stanowiskach wymagała długotrwałego i nadmiernego napięcia nerwowego i aby była to służba w warunkach szczególnego narażenia na stres. Potwierdza to także znajdująca się w aktach sprawy charakterystyka stanowiska magazyniera, jakie przez kilka lat zajmował wnoszący odwołanie, a w rubryce obciążenie psychiczne pracą jest informacja o małym obciążeniu psychicznym, natomiast przy charakterze pracy w opisie wykonywanych czynności jest adnotacja o organizowaniu i nadzorze prac magazynowych, prowadzeniu dokumentacji obrotu magazynowego, odpowiedzialności za właściwe przechowywanie i rotację produktów żywnościowych, udziale w szkoleniu poligonowym, szkoleniu strzeleckim i zajęciach z WF. Nie ma tu żadnych danych o pracy związanej z nadmiernym i ciągłym stresem i napięciem nerwowym. W oparciu o zgromadzoną dokumentację orzeczniczo-lekarską, w tym odpis przebiegu służby wojskowej z akt personalnych żołnierza i kartę charakterystyki stanowiska, CWKL w W. stwierdziła, że nie ma żadnych podstaw do uznania rozpoznanych u [...] J. M. o – zaburzeń [...] – § 66 pkt 1 za schorzenie pozostające w związku ze służbą wojskową. Orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. stało się przedmiotem skargi J. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił powyższemu orzeczeniu: - naruszenie zał. Nr 2 do rozporządzenia MON z 31.03.2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 62, poz. 567 ze zm.) poprzez utrzymanie w mocy orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w zakresie nie uznania stwierdzonej choroby za chorobę zawodową, a także przypisanie choroby do § 66 pkt 1 zamiast § 66 pkt 2 lub 3, - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynika sprawy, a mianowicie nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Podnosząc, iż Komisja odwoławcza nie zbadała sprawy dokładnie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w O. W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o jej odrzucenie, alternatywnie o oddalenie skargi podnosząc, iż w skardze kwestionowane są ustalenia Komisji dotyczące związku schorzenia ze służbą wojskową, a w tych sprawach sąd administracyjny nie jest właściwy. Zaskarżone orzeczenie w części w jakiej odnosi się do związku schorzenia ze służbą wojskową, nie jest decyzją administracyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymujące w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. w zakresie dotyczącym braku związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), bowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w tezach wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt I OSK 1203/04 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wyjaśnił, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy – zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.) ustawa z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2003 r. Nr 83, poz. 760 ze zm.), czy wreszcie ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.). Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają natomiast wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne wskazać należy, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (vide: uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167). Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA) 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04. W niniejszej sprawie J. M. zaskarżył w całości orzeczenie CWKL, a więc także w zakresie dotyczącym ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową. Na tę kategorię orzeczeń Komisji, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, a zatem, Sąd stwierdził niedopuszczalność skargi w tym zakresie. Uznając zaś za dopuszczalną skargę na orzeczenie CWKL w zakresie dotyczącym określenia zdolności do służby wojskowej Sąd stwierdził, że skarga w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie TWKL w O., nie naruszają prawa. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, skarżący zarówno w postępowaniu odwoławczym, jak i w skardze do Sądu, nie kwestionuje orzeczenia w części dotyczącej określenia jego zdolności do zawodowej służby wojskowej. Zarzuty podnoszone przez skarżącego dotyczące związku schorzenia ze służbą wojskową, nie dotyczą prawidłowości zaskarżonego orzeczenia w zakresie zdolności do służby wojskowej. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.