I GSK 1366/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Artur Adamiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Po 1624/21 w sprawie ze skargi A. B. na akt Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu z dnia 29 lipca 2021 r. nr WUPXXIV/1.9/0922.3/30000/CV-19/27025441 w przedmiocie odmowy zawarcia umowy o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Po 1624/21 w wyniku rozpoznania skargi A. B. uchylił akt Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu nr WUPXXIV/1.9/0922.3/30000/CV-19/27025441 w przedmiocie odmowy wypłaty świadczeń na rzecz miejsc pracy. Od powyższego wyroku organ wniósł skargę kasacyjną w której zaskarżył wyrok w całości i zarzucił mu: 1.naruszenie prawa materialnego, tj. art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15gga ust. 11 i 12 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: ustawa) oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (dalej: Rozporządzenie) poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że możliwe jest złożenie wniosku o udzielenie dofinansowania na okres trzech miesięcy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w miesiącu, w którym korzysta się lub będzie się korzystać z pomocy na ochronę miejsc pracy pochodzące] z innego źródła, a jednocześnie miesiąc ten jest ostatnim miesiącem, w którym można składać wnioski o udzielenie dofinansowania z FGŚP, podczas gdy poprawna wykładnia wskazanych przepisów winna prowadzić do uznania, że nie jest możliwe otrzymanie świadczeń z FGŚP na miesiące lipiec i sierpień 2021 r., w sytuacji gdy wnioski o przyznanie pomocy można było składać do 30 czerwca 2021 r., a w czerwcu (miesiącu złożenia wniosku przez skarżącego) skarżący korzystał lub miał korzystać z innej formy wsparcia, a zatem nie mógł w tym miesiącu otrzymać dofinansowania z FGŚP i nie mógł złożyć oświadczenia o niekorzystaniu z innej pomocy, 2.art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15gga ust. 6 pkt 7 ustawy w z § 5 ust. 2 oraz 5 umowy o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy o numerze tożsamym z numerem załączonego wniosku o wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (dalej: umowa) poprzez ich zw. Funduszu niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że skarżący winien otrzymać dofinansowanie za miesiące lipiec oraz sierpień 2021 r., podczas gdy złożenie przez beneficjenta niezgodnego z prawdą oświadczenia jest równoznaczne z obowiązkiem zwrotu całości otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami, a zatem organ i skarżący są względem siebie wzajemnie zobowiązani i uprawnieni, a zatem zobowiązania wygasły i nie ma podstaw do wypłaty świadczenia na rzecz skarżącego. Skarżący kasacyjnie na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wniósł o uchylenie wyroku i oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, od skarżącego na rzecz organu wg norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, że Sąd dopuścił się niewłaściwej interpretacji przepisów art. 15gga ust. 11 oraz 12 ustawy i uznał, że możliwe jest złożenie w czerwcu 2021r. wniosku o udzielenie dofinansowania na okres trzech miesięcy (czerwiec - sierpień 2021 r.). mimo uprzedniego złożenia wniosku o udzielnie pomocy przyznawanej przez Powiatowy Urząd Pracy w Wągrowcu na okres kwiecień - czerwiec 2021 r. i złożenia oświadczenia, że wnioskodawca nie ubiega się o pomoc w innej formie udzielonej w celu przeciwdziałania skutkom COVlD-19. Przywołane przepisy stanowią, że dofinansowanie jest udzielane na podstawie umowy o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy i przysługuje przez łączny okres 3 miesięcy kalendarzowych, przypadających od miesiąca złożenia wniosku. Dofinansowanie nie przysługuje za miesiące, w których przedsiębiorca korzysta z innej pomocy w formie dofinansowania wynagrodzeń pracowników udzielonej w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom C0VID-19. Mając powyższe na względzie, należy przenalizować wykładnie przeprowadzoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Organ zgadza się z Sądem, iż okres trzech miesięcy jest okresem maksymalnym wyznaczonym przez ustawodawcę i każdy wnioskodawca mógł złożyć wniosek także na okres jednego lub dwóch miesięcy. Jednakże podkreślenia wymaga, że okres ten ma być liczony od miesiąca złożenia wniosku, a ponadto ustawodawca wyraźnie przewidział, że okres ten ma być okresem dofinansowania, tj. dofinansowanie ma przysługiwać od miesiąca złożenia wniosku. Dofinansowaniem udzielanym ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w przypadku instytucji stypizowanej w art. 15gga ustawy było świadczenie w wysokości 2.000 zł miesięcznie do wynagrodzenia jednego pracownika z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy. Sąd ma również rację, gdy wskazuje, że w razie zbiegu dofinansowanie należnego na podstawie art. 15gga ustawy z innymi formami pomocy przewidzianej przez ustawodawcę, dofinansowanie nie przysługuje za te miesiące, w których dochodzi do zbiegu. Z pola widzenia Sądu umykają jednak następujące dwie okoliczności. Sąd nie łączy ich ze swoim prawidłowym twierdzeniem przytoczonym powyżej. Pierwsza okoliczność, to brzmienie § 3 ust. 2 rozporządzenia o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o których mowa w§ 1a ust. 1, mogą być składane do dnia 30 czerwca 2021 r. Natomiast druga okoliczność, to obowiązek złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 15gga ust. 6 pkt 7 ustawy - oświadczenie o niekorzystaniu w miesiącach, na które składany jest wniosek, z innej pomocy w formie dofinansowania wynagrodzeń pracowników udzielonej w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID 19. Do złożenia takiego oświadczenia był obowiązany każdy wnioskodawca, a było ono składane pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 15gga ust. 8 ustawy). Zatem, jakkolwiek wnioskodawca miał możność złożenia wniosku w miesiącu, w którym korzystał lub miał korzystać z innej pomocy, to równocześnie złożenie takiego wniosku oznaczało złożenie fałszywego oświadczenia i popełnienie przestępstwa przez wnioskodawcę. Przyjmując, że dofinansowanie nie przysługuje za miesiące, w których wnioskodawca korzysta już z innej pomocy i rozpatrując to łącznie z wymaganiem złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, dochodzi się do wniosku, że podmiot zainteresowany udzieleniem pomocy nie może złożyć wniosku w miesiącu, w którym otrzymuje lub otrzyma dofinansowanie z innego źródła. Przyjęcie innego zapatrywania byłoby równoznaczne z promowaniem popełniania przestępstw. Od każdego obywatela, w tym od przedsiębiorców, można i należy oczekiwać postępowania zgodnego z prawem. W innym przypadku można sobie wyobrazić sytuację, że jednego dnia jeden podmiot składa kilka wniosków i otrzymuje wsparcie z różnych źródeł. W ocenie organu działania wnioskodawcy, które jest jednocześnie przestępne nie może korzystać z ochrony. Jeśli praworządny przedsiębiorca nie mógłby złożyć wniosku w okresie, w którym będzie otrzymywał pomoc z innego źródła - w przedmiotowej sprawie w czerwcu 2021 r, to powinien złożyć wniosek od pierwszego miesiąca, w którym przeszkoda ustała, tymczasem w niniejszej sprawie wnioski można było składać do 30 czerwca, a więc w lipcu skarżący nie mógłby złożyć wniosku o udzielenie dofinansowania. Gdyby nie przepis § 3 ust. 2 rozporządzenia, to rzeczywiście możliwym byłoby wypłacenie dofinansowania za miesiące lipiec oraz sierpień 2021 r. W dalszej kolejności należy zwrócić uwagę, że Sąd nie zastosował § 5 ust. 2 umowy, który stanowi, że w przypadku złożenia przynajmniej jednego z oświadczeń, o których mowa w art. 15gga ust. 6 pkt 2-7 ustawy, z zastrzeżeniem § 2 rozporządzenia, niezgodnie ze stanem faktycznym, lub nie poddania się kontroli Beneficjent jest obowiązany do zwrotu całości otrzymanej pomocy, a także § 5 ust. 5 umowy Beneficjent dokonuje zwrotu środków, o którym mowa w ust 1 - 4, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych , liczonymi od dnia przekazania środków, na rachunek Wojewódzkiego Urzędu Pracy, z którego otrzymał środki. Bez wątpienia w niniejszej sprawie skarżący złożył niezgodne ze stanem faktycznym oświadczenie, a więc w myśl umowy byłby on jednocześnie obowiązany do zwrotu całego dofinansowania wraz z odsetkami, które Wojewódzkiego Urzędu Pracy. zostałyby naliczone od dnia wypłaty środków do dnia ich zwrotu na rachunek W niniejszej sprawie, jeśli wykładnia i rozumowanie Sądu było prawdziwe i skarżący winien otrzymać dofinansowanie, to doszłoby do konfuzji, gdyż Strony postępowania byłyby względem siebie wzajemnie uprawnione i zobowiązane, co oznacza że zobowiązanie wygasa. Nadto organ podkreśla, że jego uprawnienia jeśli doszłoby do wypłaty byłoby szersze, gdyż mógłby dochodzić odsetek za okres między zwrotem środków. Takie następstwa byłyby sprzeczne z celem ustawy, jakim było udzielenie wypłatą a pomocy obowiązek zwrotu wyższych środków niż otrzymane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Skargę kasacyjną oparto wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – polegającym na błędnej wykładni art. 15gga ust. 11 i 12 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 oraz na niewłaściwym niezastosowaniu art. 15gga ust. 6 pkt 7 ustawy w z § 5 ust. 2 oraz 5 umowy o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy o numerze tożsamym z numerem załączonego wniosku o wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Powyższe zarzuty są niezasadne. Trafnie wskazał Sąd I instancji, że zgodnie z art. 15 gga ust. 11 ustawy COVID - 19: dofinansowanie jest udzielane na podstawie umowy o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy i przysługuje przez łączny okres 3 miesięcy kalendarzowych, przypadających od miesiąca złożenia wniosku. Zgodnie z art. 15 gga ust. 12 tej ustawy: dofinansowanie nie przysługuje za miesiące, w których przedsiębiorca korzysta z innej pomocy w formie dofinansowania wynagrodzeń pracowników udzielonej w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID - 19. Zgodnie z art. 15 gga ust. 13 dofinansowanie przekazywane jest w transzach miesięcznych. Zgodnie zaś z § 3 ust. 2 rozporządzenia: wnioski o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, (...), mogą być składane do dnia 30 czerwca 2021 r. Prawidłowo wskazał WSA, że wykładnia funkcjonalna w/w przepisów przemawia za uznaniem zasadności stanowiska skarżącego. W art. 15 gga ust. 11 ustawy COVID19 wskazano, że dofinansowanie przysługuje na okres łączny 3 miesięcy. Okres ten jest okresem maksymalnym a nie koniecznym do przyznania pomocy i liczony jest od miesiąca złożenia wniosku, którym w niniejszej sprawie był czerwiec 2021 r. Określenie " łączny" wskazuje na miesiące następujące po sobie. Prawidłowo więc strony uznały, że dofinansowanie mogło obejmować okres czerwiec - sierpień 2021 r. Jeżeli w jakimkolwiek z tych trzech miesięcy (w jednym, dwóch lub trzech) miał miejsce zbieg udzielonej pomocy, dofinansowanie nie przysługuje za miesiące, w których przedsiębiorca korzysta z innej pomocy. W art. 15 gga ust. 12 ustawy COVID - 19 nie wskazano, że w razie zbiegu pomocy dofinansowanie nie przysługuje za cały objęty wnioskiem łączny okres trzech miesięcy, tylko, że nie przysługuje za miesiące w których do zbiegu pomocy doszło. W sytuacji takiej jak w niniejszej sprawie, po ustaleniu, że w czerwcu 2021 r. skarżący korzystał z innej pomocy, za ten miesiąc i tylko ten miesiąc nie przysługiwało mu dofinansowanie. Wypłata za lipiec i sierpień mogła być przekazana w transzach miesięcznych z limitu zapotrzebowania na środki, o które organ wystąpił w trybie art. 15 gga ust. 9 ustawy COVID-19. Za taką wykładnią przemawia ponadto treść art. 15gga ust. 13 , że dofinansowanie przekazywane jest w transzach miesięcznych. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a skargę kasacyjną oddalił.