III OSK 2641/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartego w skardze kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 447/22 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 16 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 18 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 447/22, oddalił skargę K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 16 marca 2022 r., nr [...], w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. We wniesionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej K. K. (dalej: "skarżący"), złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 16 marca 2022 r., nr [...], na podstawie art. 86f ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1094) – dalej: "u.u.i.ś.", w zw. z art. 61 § 1 i 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) – dalej: "P.p.s.a.", w związku z trudnymi do odwrócenia skutkami będącymi następstwem wynikającym z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu ww. wniosku skarżący wskazał, że realizacja planowej inwestycji, w tym ostateczne wydanie pozwolenia na budowę, może skutkować wyrządzeniem nieodwracalnej szkody dla mieszkańców Osiedla [...] w związku negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji na zdrowie mieszkańców, budynki osiedla oraz infrastrukturę osiedla. W związku z rozpoczęciem prac budowlanych istnieje zagrożenia zwiększenia hałasu i drgań związanych z użytkowaniem ciężarówek i maszyn budowlanych, co będzie miało wpływ ma pogrodzenie stanu zdrowia mieszkańców oraz zniszczeniem dróg dojazdowych i infrastruktury. Realizacja inwestycji przyczyni się również do spadku wartości nieruchomości, których właścicielami są mieszkańcy osiedla w związku ze zmniejszeniem liczby miejsc parkingowych, zwiększeniem zacienienia budynków. Planowane przez inwestora rozwiązania związane z drogami dojazdowymi, czy strefami ciszy, są korzystne wyłącznie dla nowych mieszkańców, a niekorzystne dla dotychczasowych. Ponadto realizacja inwestycji niesie również ze sobą ryzyko zwiększeniem zagrożenia zalaniem wodami opadowymi, co również przyczyniłoby się do powstania nieodwracalnych szkód, jak również miałoby wpływ na spadek cen nieruchomości w okolicy. Przeprowadzanie planowanej inwestycji może skutkować więc zarówno zwiększonym oddziaływaniem na środowisko, w tym związane z potencjalnie zwiększonymi emisjami oddziaływanie na zdrowie i warunki życia ludzi, potencjalnym ograniczeniem możliwości dotąd dopuszczalnych zmian sposobu zagospodarowania nieruchomości sąsiednich oraz spadkiem cen nieruchomości na osiedlu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania X Spółka akcyjna S.K. z siedzibą w G. wniósł m.in. o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W myśl art. 86f ust. 1 u.u.i.ś. do skargi na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach stosuje się przepis art. 61 § 3 P.p.s.a., z tym że przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w tym przepisie, rozumie się następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano zaskarżoną decyzję. Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 86f ust. 2 ustalonym ustawą z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2023 r., poz. 1890), sąd rozpatruje na rozprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia wpływu wniosku do sądu. Nadto sąd może wstrzymać wykonanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w ust. 1, nastąpią w konsekwencji określonego w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego (art. 86f ust. 2a). Na gruncie kontrolowanej sprawy aktualne pozostaje, wyrażane na tle art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowisko, że z uwagi na fakt, iż wstrzymanie wykonania decyzji uzależnione jest od złożenia wniosku przez stronę skarżącą, uwzględnienie wniosku uzależnione jest od wykazania przez skarżącą okoliczności uzasadniających taki wniosek. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego cytowany wyżej art. 86f ust. 1 u.u.i.ś. nie zmienił przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przez "znaczną szkodę" należy, więc rozumieć taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia (por. postanowienia NSA: z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. II OZ 1026/12, LEX nr 1248494; z dnia 26 października 2012 r., sygn. II OSK 1841/12, LEX nr 1240712). Natomiast "trudne do odwrócenia skutki", to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które powodują trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego następuje tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. II OZ 990/12, LEX nr 1248542). Z kolei zgodnie z art. 61 § 4 P.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Zmiana okoliczności sprawy jest przesłanką zmiany i uchylenia postanowienia prawomocnego niekończącego postępowania w sprawie, o czym stanowi art. 165 P.p.s.a. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do zmiany zapadłego w sprawie prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli w sprawie zmianie uległy okoliczności sprawy. Również i w tym przypadku Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie okoliczności przytoczonych we wniosku, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności stanowiących podstawę do zmiany prawomocnego postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy. W okolicznościach niniejszej sprawy prawomocnym postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przyczyną odmownego rozpoznania wniosku był fakt, że skarżący nie uprawdopodobnił w nim zaistnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji – jego argumentacja była zbyt ogólnikowa. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należało, że rozpoznawany wniosek nie dawał podstaw do zmiany ww. prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, z uwagi na brak wykazania, że w sprawie zaistniały nowe okoliczności uzasadniające zastosowanie ochrony tymczasowej. Podobnie, jak na wcześniejszym etapie postępowania, skarżący ograniczył się do powtórzenia ogólnikowych stwierdzeń, że zaskarżona decyzja może skutkować zarówno zwiększonym oddziaływaniem na środowisko, w tym związane z potencjalnie zwiększonymi emisjami oddziaływanie na zdrowie i warunki życia ludzi, potencjalnym ograniczeniem możliwości dotąd dopuszczalnych zmian sposobu zagospodarowania nieruchomości sąsiednich oraz spadkiem cen nieruchomości na osiedlu. Z uwagi na powyższe wskazać należy, że skarżący, tak samo jak we wniosku z dnia 14 marca 2023 r. ponownie posłużył się zbyt ogólnikową argumentacją i nie odniósł jej do swojej konkretnej sytuacji faktycznej. Wskazując na powyższe, stwierdzić należało, że nie było podstaw w okolicznościach rozpoznawanej sprawy do zmiany zapadłego w sprawie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na podstawie art. 61 § 4 P.p.s.a. W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 86f ust. 1 u.u.i.ś., w zw. z art. 193 P.p.s.a., oddalił rozpoznawany wniosek.