III FSK 2752/21
Адміністративні суди2023-10-31
Номер справи
III FSK 2752/21
Суд
Naczelny Sąd Administracyjny
Дата рішення
2023-10-31
Тип
Wyrok NSA
Судді
Agnieszka OlesińskaAnna DalkowskaBogusław Dauter
Резолютивна частина
Oddalono skargę kasacyjną
Текст рішення
SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 31 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Bk 97/20 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 12 listopada 2019 r. nr 2001-IEW.4120.3.2019.5.MW w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
|III FSK 2752/21 | |
| | |
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Bk 97/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę A. B. (dalej jako: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 12 listopada 2019 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako członka Zarządu za zaległość podatkową Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r., za odsetki za zwłokę oraz za koszty postpowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przestanki pozytywne do stwierdzenia odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki wynikające z art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U.
z 2019, poz. 900 ze zm., dalej jako: O.p.). Zdaniem tego sądu, organy prawidłowo stwierdziły, że w okresie powstania przedmiotowej należności skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu, a także, że wystąpiła bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki, która została również wykazana. Natomiast odnosząc się do kwestii wykazania przez skarżącego istnienia przestanek uwalniających go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, sąd pierwszej instancji również przyznał rację organom, że skarżący nie udowodnił, że przestanki takie zaistniały. Sąd podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie znalazły zastosowanie przepisy regulujące zgłoszenie przez dłużnika wniosku
o ogłoszenie upadłości w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. tj. ustawa
z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 1112 ze zm., dalej jako: p.u.n.), a wniosek o upadłość nie został zgłoszony w terminie. Odnośnie twierdzeń skarżącego dotyczących zgłoszenia mienia spółki z którego wierzytelność mogła być zaspokojona WSA w Białymstoku wskazał, że w toku postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżący nie wskazywał żądnego majątku spółki. Sąd ten podkreślił, że ciężar wykazania przestanek ekskulpacyjnych spoczywa na osobie, w stosunku do której ma zostać orzeczona odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki. Zdaniem sądu pierwszej instancji, argumentacja skarżącego i w tym zakresie nie mogła zostać uwzględniona, a zaskarżona decyzja została podjęta w zgodzie z treścią przepisu art. 116 § 1 O.p. Wyrok ten w całości dostępny jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA).
Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem pełnomocnik skarżącego na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postpowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zaskarżył go
w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 O.p. przez jego błędne zastosowanie objawiające się przyjęciem przez Sąd I instancji, iż postępowanie egzekucyjne wobec dłużnej spółki było bezskuteczne, co determinuje odpowiedzialność skarżącego, podczas gdy w toku postępowania administracyjnego oraz sądowego nie wykazano owego stanu bezskuteczności;
- w niniejszej sprawie nie wydano postanowienia o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego wobec A. Sp. z o.o., co determinuje stan kiedy do przeniesienia odpowiedzialności na rzecz skarżącego doszło przedwcześnie;
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. przez jego niezastosowanie, tj. orzeczenie, że skarżący jako były członek zarządu spółki ponosi odpowiedzialność podatkową z tytułu zaległości podatkowych spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 rok, mimo że skarżący wskazał mienie spółki z którego możliwe było zaspokojenie zaległości podatkowych, a co za tym idzie wystąpiła przesłanka egzoneracyjna z art. 116 § 1 pkt 2 O.p., wyłączająca jego odpowiedzialność jako byłego członka zarządu spółki, a więc nie można było orzec o jego odpowiedzialności akcesoryjnej, a mimo to organ podatkowy zignorował oczywistą sprzeczność stanu faktycznego z normą prawną wyrażoną w art. 116 § 1 O.p. i orzekł o odpowiedzialności skarżącego;
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p., przez jego niezastosowanie, tj. orzeczenie, że skarżący jako były członek zarządu spółki ponosi odpowiedzialność podatkową z tytułu zaległości podatkowych spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 rok wraz z odsetkami, mimo że skarżący we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, co wiadomym było organowi podatkowemu, a co za tym idzie wystąpiła przesłanka egzoneracyjna z art. 116 § 1 ust. 1 pkt a O.p. względem odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu spółki, a więc nie można było orzec o jego odpowiedzialności akcesoryjnej;
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 i 2 O.p. przez ich błędne zastosowanie objawiające się przyjęciem przez Sąd, że zobowiązania podatkowe będące przedmiotem zaskarżonej decyzji powstały w czasie, kiedy skarżący jednoosobowo zarządzał A. sp. z o.o., podczas gdy skarżący nie pełnił obowiązków członka zarządu przez cały 2013 rok, objął tę funkcję dopiero od 31 lipca 2013 roku i w konsekwencji nie ponosi odpowiedzialności za niezrealizowane zobowiązania podatkowe dłużnej spółki powstałe przed lipcem 2013 roku, które obciążają poprzednich członków zarządu;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit a. i art. 116 § 2 O.p. w zw.
z art. 21 i art. 11 p.u.n. przez błędne przyjęcie, że skarżący powinien zgłosić wniosek
o ogłoszenie upadłości A. Sp. z o.o. w terminie 14 dni od daty 31 marca 2014 r, tj. podpisania zeznania CIT-8, podczas gdy konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości pojawiła się dopiero w 2016 roku, kiedy to A. Sp. z o.o. przestała mieć możliwość regulowania wymagalnych zobowiązań;
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 O.p., przez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości, podczas gdy taki wniosek, datowany na 17 czerwca 2016 r., został faktycznie przez skarżącego złożony w Sądzie Rejonowym w B., sygn. akt [...], niezwłocznie po tym jak skarżący powziął wiedzę, że wobec spółki A. sp. z o.o. zaistniały przesłanki upadłościowe;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 w zw. z art. 116 § 1 w zw. z art. 116 § 2 O.p. i niezasadne ustalenie odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki pomimo, że nie był on w momencie powstania zaległości podatkowej członkiem zarządu A. Sp. z o.o.;
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122 i art. 187 O.p. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy i dokonywanie dowolnej oceny materiału dowodowego, w szczególności zaś uznanie, że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych, przy jednoczesnym uznaniu, że organ podatkowy wykazał, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki pozwalające na orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe spółki A. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 rok wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego oraz odsetkami za zwłokę;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 181, art. 187 § 1 i art. 191 O.p, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wnikliwy i wyczerpujący materiału dowodowego niezbędnego dla ustalenia istnienia przesłanek uzasadniających orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe A. sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 rok wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego oraz odsetkami za zwłokę, poczynienie ustaleń faktycznych sprzecznych z rzeczywistym stanem rzeczy,
a w rezultacie wadliwe przyjęcie, iż zaszły przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego;
- nierozpoznanie istoty sprawy i nieuwzględnienie bezspornej okoliczności, iż skarżący zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości spółki i uczynił to w terminie, czego dowodem było postępowanie upadłościowe spółki i postanowienie Sądu Rejonowego w B. przez [...] Wydział Gospodarczy z dnia 26 lipca 2016r., sygn. akt [...].
Następnie pełnomocnik skarżącego wskazał, że mając na uwadze, iż ww. naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem prawidłowa wykładnia i zastosowanie ww. przepisów jego zdaniem prowadzi do wniosku, że postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie nie zostało przeprowadzone rzetelnie, zaś w jego ramach nie zostały podjęte wszelkie działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do niewykazania przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, a tym samym przedwczesnego wydania decyzji o odpowiedzialności jej członka zarządu za zobowiązania podatkowe, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W piśmie z dnia 7 października 2020 r., pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek nieważności nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie.
Ponieważ w skardze kasacyjnej sformułowano zarówno zarzuty naruszenia prawa procesowego, jak i prawa materialnego, sąd ustosunkuje się do nich grupując niektóre z nich, jeśli dotyczą tych samych zagadnień merytorycznych.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122 i art. 187 O.p. oparto na twierdzeniu o niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy i dokonywanie dowolnej oceny materiału dowodowego, w szczególności zaś uznanie, że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych, przy jednoczesnym uznaniu, że organ podatkowy wykazał, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki pozwalające na orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe spółki A. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 rok wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego oraz odsetkami za zwłokę.
Artykuł 122 O.p. kładzie nacisk na to, że organy podatkowe powinny podjąć wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy - jednak autor skargi kasacyjnej nie wskazał, jakiego rodzaju czynności w sprawie zaniechano, czego nie wyjaśniono, co czyni zarzut chybionym. Z kolei podnosząc zarzut naruszenia art. 187 O.p. autor skargi kasacyjnej powinien był po pierwsze wskazać, który z trzech paragrafów art. 187 O.p. został naruszony. Tego elementu w skardze kasacyjnej brak. Pomijając jednak nawet i to, stawiając zarzut naruszenia art. 187 autor skargi kasacyjnej powinien wskazać powody uzasadniające twierdzenie o naruszeniu art. 187, tj. że rozstrzygnięcie zostało oparte na niekompletnym materialne dowodowym lub też że pewnych dowodów nie wzięto pod uwagę. W skardze kasacyjnej ogólnie wskazuje na to, że jego zdaniem istota wadliwości polega "na uznaniu, że organ podatkowy wykazał, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki pozwalające na orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej skarżącego". Zatem, takie uzasadnienie wskazuje na to, że autor skargi kasacyjnej w istocie rzeczy zarzuca błędną ocenę materiału dowodowego, tj. wyciągnięcie błędnych wniosków z zebranego materiału dowodowego. Zarzut ten musi jednak zostać uznany za chybiony, ponieważ zagadnienie oceny dowodów to materia regulowana poprzez art. 191 o.p., w analizowanym zarzucie jednak nie wymieniono tego przepisu jako naruszonego.
Kolejny zarzut nawiązujący do przepisów postępowania wskazuje na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 181, art. 187 § 1 i art. 191 O.p, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wnikliwy i wyczerpujący materiału dowodowego niezbędnego dla ustalenia istnienia przesłanek uzasadniających orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe A. sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 rok wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego oraz odsetkami za zwłokę, poczynienie ustaleń faktycznych sprzecznych z rzeczywistym stanem rzeczy, a w rezultacie wadliwe przyjęcie, iż zaszły przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego. Za jego uzasadnienie i konkretyzację można uznać twierdzenie, że organy podatkowe nie wykazały bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, a tym samym doszło do przedwczesnego orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego. Zarzut ten jest bezzasadny. Bezskuteczność egzekucji z majątku spółki została w niebudzący wątpliwości sposób wykazana. Organ powołał się na to, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie ustalono żadnych składników majątku, z którego można byłoby prowadzić egzekucję. Tego twierdzenia nie podważono. Organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia 13 lipca 2016 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego Spółki w [...] Banku [...] i w Banku [...] S.A. Na wniosek A. Sp. z o.o. Sąd Rejonowy w B. w postanowieniu z 19 lipca 2016 r. sygn. akt [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B.. Z datą uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w B. o ogłoszeniu upadłości, tj. 2 września 2016 r. z mocy prawa zostało umorzone prowadzone przez organ egzekucyjny postępowanie egzekucyjne. W wyniku prowadzonego postępowania upadłościowego zaległości podatkowe A. Sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych nie zostały zaspokojone, a Spółka z dniem 21 listopada 2018 r. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Spełnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sytuacji nie może budzić wątpliwości.
Ta ocena co do przesłanki bezskuteczności egzekucji czyni zarazem niezasadnym powiązany z tym zagadnieniem zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 O.p. przez jego błędne zastosowanie, które miało polegać na błędnym przyjęciu, że postępowanie egzekucyjne wobec dłużnej spółki było bezskuteczne. Autor skargi kasacyjnej argumentuje, że nie wydano postanowienia o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego wobec A. Sp. z o.o., jednakże Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega tu uchybienia zwracając uwagę na treść uchwały z 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08, w myśl której stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Stanowisko to wiąże na zasadzie art. 269 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi podstaw do kwestionowania tego stanowiska poprzez zadanie pytania prawnego dotyczącego tej kwestii.
Z zarzutem tym koresponduje zawarte w skardze kasacyjnej twierdzenie o wskazaniu mienia, z którego egzekucja mogła umożliwić zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, tj. wykazaniu przesłanki egzoneracyjnej przewidzianej w art. 116 § 1 O.p. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego WSA zasadnie przyznał rację organom, iż Skarżący nie wykazał tej przesłanki. W toku postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżący nie wskazywał żadnego majątku spółki, co zresztą było z natury rzeczy niemożliwe wobec wykreślenia spółki z KRS. Podanie składników majątkowych A. sp. z o.o. we wniosku o ogłoszenie upadłości nie jest tożsame z istnieniem majątku Spółki w toku prowadzonego postępowania w sprawie odpowiedzialności członka zarządu, co wypełniałoby przesłankę egzoneracyjną. Na istnienie majątku spółki wskazywał Skarżący w 2014 r., a bezskuteczna egzekucja wobec spółki była prowadzona w 2016 r. i majątku, na który wskazywał skarżący, już nie stwierdzono.
Powyższe stanowisko sądu kasacyjnego co do braku uchybień popełnionych w związku ze stwierdzeniem braku wskazania mienia, z które go egzekucja mogłaby umożliwić zaspokojenie zobowiązań spółki w znacznej części czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. przez jego niezastosowanie.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 181, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. uzasadniono też twierdzeniem o nierozpoznaniu istoty sprawy i nieuwzględnieniu tego, że skarżący zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości spółki i uczynił to w terminie, czego dowodem ma być postępowanie upadłościowe spółki i postanowienie Sądu Rejonowego w B. przez [...] Wydział Gospodarczy z dnia 26 lipca 2016r., sygn. akt [...]. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął za organami podatkowymi, że wniosek o upadłość nie został zgłoszony w terminie.
W rozpatrywanej sprawie znajdowały zastosowanie przepisy regulujące zgłoszenie przez dłużnika wniosku o ogłoszenie upadłości w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. ustawa z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz. U. z 2012,poz. 1112 ze zm.). Zgodnie z art. 10 Prawa upadłościowego i naprawczego, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Art. 11 ust. 1 tej ustawy definiuje, że dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, a w myśl ust. 2 tego przepisu dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej uważa się za niewypłacalnego także wtedy gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. W myśl art. 21 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego i naprawczego (w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2016 r.), dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. W przypadku A. Sp. z o.o. wystąpiły dwie przesłanki niewypłacalności wymienione w art. 11 Prawa upadłościowego i naprawczego: niewypłacalność z powodu niewykonywania wymagalnych zobowiązań oraz niewypłacalność spowodowana tym, że zobowiązania pieniężne Spółki przekroczyły wartość majątku Spółki. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie Sąd podzielił stanowisko organów, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółka zarządzana jednoosobowo przez Skarżącego winna zgłosić w terminie 14 dni od daty 31 marca 2014 r., tj. dnia podpisania zeznania CIT-8. Spółka posiadała nieopłacone faktury z 2013 r. oraz nie zapłaciła podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. Skarżący działając jako prezes Spółki we wniosku o ogłoszenie upadłości z 17 czerwca 2016 r. przyznał te okoliczności wskazując, że spółka jest niewypłacalna, ponieważ nie reguluje wymagalnych zobowiązań, a ponadto zobowiązania pieniężne przekroczyły wartość majątku w bilansach zarówno wg stanu na 31.12.2013 r., 31.12.2014 r. oraz 31.12.2015 r. W tej sytuacji podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty procesowe nawiązujące do wykazania przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności, polegającej na zgłoszeniu w terminie wniosku o upadłość, należy uznać za chybione, ponieważ wniosek ten niewątpliwie nie został zgłoszony w terminie 14 dni od wystąpienia stanu niewypłacalności.
Niezasadnie w związku z tym w skardze kasacyjnej zarzucono też naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit a. i art. 116 § 2 O.p. w zw. z art. 21 i art. 11 p.u.n. przez błędne przyjęcie, że skarżący powinien zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości A. Sp. z o.o. w terminie 14 dni od daty 31 marca 2014 r, tj. podpisania zeznania CIT-8, podczas gdy konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości pojawiła się dopiero w 2016 roku, kiedy to A. Sp. z o.o. przestała mieć możliwość regulowania wymagalnych zobowiązań. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA, że o niewypłacalności decydowało niewykonywanie wymagalnych zobowiązań, a nie brak możności ich wykonywania.
Niezasadnie zarzucono też naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 O.p., przez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości, podczas gdy taki wniosek, datowany na 17 czerwca 2016 r., został faktycznie przez skarżącego złożony w Sądzie Rejonowym w B., sygn. akt [...], niezwłocznie po tym jak skarżący powziął wiedzę, że wobec spółki A. sp. z o.o. zaistniały przesłanki upadłościowe. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stan niewypłacalności to sytuacja obiektywna, skutkująca obowiązkiem złożenia wniosku o upadłość, a moment w którym Skarżący "powziął wiedzę" o istniejącej sytuacji nie miał znaczenia w świetle przepisów Prawa upadłościowego.
Przedstawiona wyżej ocena każe zarazem uznać za bezzasadny zarzut naruszenia prawa materialnego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p., przez jego niezastosowanie, tj. orzeczenie, że skarżący ponosi odpowiedzialność podatkową mimo że we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, co wiadomym było organowi podatkowemu, a co za tym idzie - zdaniem autora skargi kasacyjnej - wystąpiła przesłanka egzoneracyjna z art. 116 § 1 ust. 1 pkt a O.p. Wyżej szczegółowo uzasadniono ocenę, że prawidłowe było stanowisko WSA o niewystąpieniu tej przesłanki egzoneracyjnej.
Całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 w zw. z art. 116 § 1 w zw. z art. 116 § 2 O.p. przez "niezasadne ustalenie odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki pomimo, że nie był on w momencie powstania zaległości podatkowej członkiem zarządu A. Sp. z o.o.". zaległość podatkowa powstała następnego dnia po upływie terminu płatności CIT, tj. po 31 marca 2014 roku. Ustalenie, że w tym czasie skarżący pełnił fuikcję członka zarządu spółki, nie zostało podważone. Zacytowanemu zarzutowi naruszenia prawa materialnego nie towarzyszy zresztą zarzut błędnej oceny materiału dowodowego.
Ostatni zarzut dotyczy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 i 2 O.p. przez ich błędne zastosowanie objawiające się przyjęciem przez Sąd, że zobowiązania podatkowe będące przedmiotem zaskarżonej decyzji powstały w czasie, kiedy skarżący jednoosobowo zarządzał A. sp. z o.o., podczas gdy skarżący nie pełnił obowiązków członka zarządu przez cały 2013 rok, objął tę funkcję dopiero od 31 lipca 2013 roku i w konsekwencji nie ponosi odpowiedzialności za niezrealizowane zobowiązania podatkowe dłużnej spółki powstałe przed lipcem 2013 roku, które obciążają poprzednich członków zarządu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni i oceny co do zastosowania art. 116 § 2 O.p., w świetle którego o odpowiedzialności za zaległość podatkową decyduje to, czy członek zarządu pełnił funkcje w dacie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego. To, że skarżący był członkiem zarządu spółki 31 marca 2014 r., nie ulega wątpliwości.
Z omówionych wyżej względów skarga kasacyjna jako niezasadna została oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Agnieszka Olesińska (spr.) Bogusław Dauter Anna Dalkowska