II GSK 1657/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 152/23 w sprawie ze skargi J. K. na czynność Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 29 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 152/23, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") odrzucił skargę J. K. (dalej jako: "skarżący") na czynność Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że powyższa czynność organu administracji nie stanowiła ani decyzji ani też żadnego z postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. Organ administracji nie rozstrzygał bowiem władczo o prawach lub obowiązkach w indywidualnej sprawie wobec czego skarga była niedopuszczalna. Także ze względu na istniejącą możliwość ochrony przez skarżącego jego praw poprzez wniesienie skargi na bezczynność Sąd stwierdził niedopuszczalność wniesienia skargi na ww. czynność organu administracji. II Skarżący od powyższego wyroku złożył skargę kasacyjną, zaskarżając powyższe orzeczenie w całości. Skargę kasacyjną skarżący oparł na naruszeniu przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 58 § 1 pkt 1 i 6 oraz § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej jako: ,,k.p.a.'') przez niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi na akt, który ma cechy postanowienia administracyjnego; 2) art. 58 § 1 pkt. 1 i 6 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 134 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zawiadomienie "nie rozstrzyga władczo o prawach i obowiązkach", podczas gdy zaskarżony akt należało zakwalifikować jako postanowienie, o którym mowa w art 134 k.p.a., a w konsekwencji, naruszenie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przez niezastosowanie do zawiadomienia Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] stycznia 2019 r. Powołując się na powyższe podstawy kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oraz zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., od organu na rzecz skarżącego, zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący zawarł w skardze kasacyjnej także wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia (zawiadomienia Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] stycznia 2019 r.) oraz decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Warszawie dotyczącej opłaty podwyższonej za wydobycie w latach 2014-2017 r. kopaliny bez wymaganej koncesji. III Postanowieniem z dnia 11 października 2023 r., sygn. akt II GSK 1657/23 Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania zawiadomienia Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego oraz decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Warszawie. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została wniesiona od postanowienia o odrzuceniu skargi, wydanego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., które niewątpliwie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przeprowadzanie rozprawy nie jest konieczne i rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą ten środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki wyczerpująco zostały wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności postępowania. Analiza zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej prowadzi do wniosku, że spór prawny odnosi się do odpowiedzi na pytanie czy zaskarżona czynność należy do zakresu właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie ma zarówno charakter prawny czynności objętej wnioskiem strony skarżącej, jak i ustalenie kiedy i w jakich okolicznościach do niej doszło. Istota sporu prawnego, a także sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych oraz ich wzajemne powiązanie uzasadniają łączne ich rozpoznanie. Wszystkie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej zmierzają do wykazania, że Sąd pierwszej instancji błędnie odrzucił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego czynność Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania od decyzji ustalającej opłatę podwyższoną za wydobycie kopaliny bez zezwolenia nie stanowiła ani decyzji administracyjnej, ani też żadnego z postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy czynności o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania od decyzji ustalającej opłatę podwyższoną za wydobycie kopaliny bez zezwolenia. Czynność ta stanowi wyłącznie informację o braku możliwości merytorycznego rozpoznania odwołania. Wobec tego brak jest podstaw do zakwalifikowania ww. czynności jako postanowienia, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Nie jest również innym aktem lub czynnością o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż nie zawiera elementów władztwa administracyjnego oraz nie przesądza jednostronnie o uprawnieniach lub obowiązkach wynikających z przepisów prawa. Z treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13, wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, iż na pozostawienie podania bez rozpoznania przysługuje jedynie skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie można pozostawienia podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. uznać za akt lub czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie jest spełnione kryterium, że dotyczy ono uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Czynność ta bowiem nie potwierdza, ani też nie zaprzecza, że dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikających wprost z ustawy. Powyższe oznacza, że pozostawienie odwołania bez rozpoznania nie oznacza natomiast, że strona nie ma możliwości skutecznego zaskarżenia braku działania organu administracji publicznej do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pozostawienie podania bez rozpoznania jest formą zakończenia postępowania administracyjnego. Jeżeli natomiast, w ocenie skarżącego, pozostawiony bez rozpoznania wniosek (odwołanie) spełniał kryterium kompletności, mógł on złożyć skargę na bezczynność organu, żądając merytorycznego załatwienia sprawy. Wówczas wynik tego postępowania przesądzi o tym, czy wniosek (odwołanie) strony zawierał braki, a zatem czy organ nie rozpoznając go pozostawał bezczynnym w sprawie. Taki pogląd zaprezentowany został także w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13. Wobec zatem okoliczności niniejszej sprawy, Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.