I FZ 253/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 288/22 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 2 grudnia 2021 r. nr 1201-IOP2-1.4103.51.2021.5 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2016 r. postanawia oddalić zażalenie. Sylwester Marciniak Sędzia NSA UZASADNIENIE I FZ 253/23 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 288/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: sąd pierwszej instancji) odmówił G. M. (dalej: skarżąca) przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 7 października 2022 r. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 2 grudnia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2016 r. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że w piśmie z dnia 29 listopada 2022 r. skarżąca zawarła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia oraz doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, jako przyczynę uchybienia terminu wskazując brak otrzymania zawiadomienia (na wskazany sądowi adres ePUAP) o terminie rozprawy oraz linku umożliwiającego uczestniczenie w tej rozprawie. Sąd pierwszej instancji, odwołując się do art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu. Sąd wskazał, że skarżąca o braku swojej winy wywodzi z okoliczności nieotrzymania powiadomienia o terminie rozprawy, jednak zawiadomienie takie zostało skierowane na wskazany przez skarżącą adres ePUAP. Z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia wynika, że zawiadomienie zostało nadane w dniu 9 września 2022 r., tego też dnia zostało wygenerowane pierwsze zawiadomienie, drugie zostało utworzone w dniu 17 września 2022 r. Pismo nie zostało faktycznie odebrane do dnia 24 września 2022 r., zatem doszło do skutecznego doręczenia w tym dniu w drodze tzw. fikcji doręczenia. Skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, które świadczyłyby o tym, że nie mogła dowiedzieć się o treści zawiadomień przesłanych jej na prawidłowy adres ePUAP. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego zmianę w całości i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie: a) art. 86 § 1 p.p.s.a., przez jego błędne zastosowanie i odmowę przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zamiast jego przywrócenia, b) art. 74a § 6-8 p.p.s.a., przez błędne ustalenie i przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia zawiadomienia w dniu 24 września 2022 r. w drodze tzw. fikcji doręczenia w sytuacji, gdy skarżąca nie otrzymała z ePUAP na adres mailowy [...] informacji o nadejściu przesyłki do ePUAP, co umożliwiłoby jej dowiedzenie się o treści zawiadomień przesyłanych przez sąd na adres ePUAP. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że o nieotrzymaniu zawiadomienia o terminie rozprawy wywodziła z nieotrzymania na podany przez siebie adres e-mail informacji o nadejściu przesyłki na adres ePUAP, mimo wybrania takiej opcji w menu ePUAP. Skarżąca zaznaczyła, że nie jest w stanie udowodnić swojego twierdzenia, gdyż jest osobą o przeciętnych kwalifikacjach posługiwania się adresem e-mail i nie są jej znane elektroniczne sposoby sprawdzania takich danych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zauważyć, że w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do kwestionowania skuteczności doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy. Przez adres elektroniczny adresata, o którym mowa w art. 74a p.p.s.a. należy rozumieć adres konta na platformie ePUAP – to na ten adres przesyłane są zawiadomienia o możliwości odebrania pisma. "Adres e-mail do powiadomień" jest jedynie narzędziem nieobowiązkowym, dodatkowym, wspomagającym osobę, która używa elektronicznej formy korespondencji z sądem, jednak powiadomienia te nie są zawiadomieniami z art. 74a § 3 i 4 p.p.s.a. Takie powiadomienia są automatycznie przez system ePUAP wysyłane na podany przez użytkownika adres mailowy, który nie jest adresem elektronicznym użytkownika w systemie ePUAP i – w przeciwieństwie do zawiadomień doręczanych na skrzynkę ePUAP – nie mają mocy wiążącej. Z tego względu powoływanie się na nieotrzymanie wiadomości e-mail nie świadczy w żaden sposób o nieskuteczności doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy. Analiza spełnienia przesłanek doręczenia tego zawiadomienia przez sąd pierwszej instancji znajduje potwierdzenie w aktach sprawy i jest prawidłowa. Zarzuty naruszenia art. 74a § 6-8 p.p.s.a. są więc niezasadne. Na uwzględnienie nie zasługuje też zarzut naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). W świetle natomiast art. 87 § 2 p.p.s.a. we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Należy się zgodzić z sądem pierwszej instancji, że przesłanki z tych przepisów nie zostały w okolicznościach sprawy spełnione. Warto zwrócić jednak uwagę, że argumentacja zażalenia różni się w tym względzie od argumentacji wniosku – dopiero w zażaleniu skarżąca podnosi, że chodziło jej o nieotrzymanie powiadomienia na adres e-mail z platformy ePUAP o nadejściu korespondencji, a nie o nieotrzymanie zawiadomień na wskazanej sądowi skrzynce ePUAP. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego modyfikacja stanowiska skarżącej nie usprawiedliwia zmiany oceny zasadności wniosku. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że twierdzenie skarżącej jest gołosłowne. Skarżąca ograniczyła się do wskazania, że nie otrzymała e-maila z platformy ePUAP i że nie jest w stanie tego twierdzenia udowodnić, bo jest "przeciętnym użytkownikiem" poczty elektronicznej. Skarżąca nie wskazuje, że podjęła jakiekolwiek czynności mające na celu wyjaśnienie sytuacji – np. poprzez skorzystanie z pomocy technicznej oferowanej użytkownikom ePUAP (w ten sposób możliwe byłoby potwierdzenie, że stosowne powiadomienie nie zostało przesłane na adres e-mail, mimo zaznaczenia przez skarżącą takiej opcji w menu ePUAP). Skarżąca nie próbowała również twierdzić, że w przypadku innych pism doręczanych jej na skrzynkę ePUAP (w okresie między wskazaniem adresu tej skrzynki sądowi a przesłaniem przez sąd na ten adres zawiadomienia o terminie posiedzenia) otrzymywała e-maile powiadamiające o przesłanej na skrzynkę ePUAP korespondencji. W istocie skarżąca oczekuje, że sąd uwzględni jej – niczym nieuprawdopodobnione – argumenty, mimo braku włożenia koniecznego wysiłku w przekonanie sądu o ich zasadności. Jest to oczekiwanie nieusprawiedliwione, to do strony ubiegającej się o przywrócenie uchybionego terminu należy bowiem – zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. – uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Naczelnego Sądu skarżąca z tego zadania się nie wywiązała, a zatem brak było podstaw do uwzględnienia jej wniosku. Dodatkowo warto zaznaczyć, że pierwsze zawiadomienie o przesyłce z sądu pierwszej instancji zawierającej powiadomienie o terminie posiedzenia w sprawie zostało wygenerowane w dniu 9 września 2022 r. Rozprawa odbyła się w dniu 7 października 2022 r. Skarżąca podnosi, że o wydaniu wyroku dowiedziała się dopiero z korespondencji od organu podatkowego, otrzymanej (w drodze tradycyjnej przesyłki pocztowej) w dniu 24 listopada 2022 r. Należy stąd wnioskować, że w okresie między dniem 9 września a dniem 24 listopada 2022 r., a więc przez okres 2,5 miesiąca, skarżąca ani razu nie sprawdziła swojej skrzynki na ePUAP, mimo że to adres tej skrzynki został podany sądowi pierwszej instancji, a więc skarżąca mogła oczekiwać, że może tam przyjść korespondencja dotycząca niniejszej sprawy. Rezygnacja z okresowego sprawdzania skrzynki ePUAP nie może być uznana za dochowanie należytej staranności w dbałości o własne sprawy. W podsumowaniu powyższego należy uznać, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że argumenty skarżącej nie wskazują na brak jej winy w uchybieniu terminu. W takiej sytuacji przywrócenie terminu nie było zasadne, a zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sylwester Marciniak Sędzia NSA