I SO/Bd 19/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. R. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w Bydgoszczy postanawia: oddalić wniosek UZASADNIENIE W dniu 11 października 2023 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek K. R. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w Bydgoszczy za nieprzekazanie odwołania (skargi) z dnia 31 marca 2022 r. wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na odwołanie do właściwego sądu. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm., dalej: p.p.s.a.) organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przepisy szczególne mogą przewidywać wyjątki od wskazanej zasady, ustalając inne terminy przekazywania skarg do sądu przez organy administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Uprawnienie sądu do nałożenia na organ administracji grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., aktualizuje się zatem w razie łącznego spełnienia dwóch warunków: naruszenia obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez skarżącego. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Podnieść należy, że obowiązek przekazania skargi i akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2021 r., sygn. akt III OZ 1104/21). Wskazuje na to NSA w uzasadnieniu wskazanej wyżej uchwały z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09, że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Należy też zauważyć, że grzywna przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, wobec tego nawet w przypadku spełnienia wskazanych tamże przesłanek, sąd nie jest zobligowany do orzeczenia grzywny. Obowiązkiem sądu jest uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy. Rozpatrując niniejszą sprawę trzeba wskazać, że na wcześniejszym jej etapie, pismem z dnia 11 marca 2023 r. skarżąca wniosła o wymierzenie Dyrektorowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziału Regionalnego w Bydgoszczy grzywny za nieprzekazanie odwołania wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na odwołanie do właściwego sądu. W konsekwencji, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2023 r. sygn. akt I SO/Bd 6/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł. Organ rentowy wykonał nałożoną grzywnę i w dniu 10 lipca 2023 r. zapłacił 100 zł. Jednocześnie w dniu 19 lipca 2023 r. przekazał odwołanie (skargę) wraz z odpowiedzią na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W następstwie nieuzupełnienia przez Skarżącą braków formalnych skargi (brak podania numeru PESEL) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 2 października 2023 r. sygn. akt I SAB/Bd 9/23 odrzucił skargę. Z uwagi na przedstawiony wyżej przebieg postępowania obecnie złożony wniosek o wymierzenie grzywny organowi z dnia 11 października 2023 r. należało oddalić, bowiem art. 55 § 1 p.p.s.a. został wprowadzony w celu dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Unormowanie to ma zapobiec przetrzymywaniu skarg przez organy administracji publicznej (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Lex, komentarz do art. 55 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak ujęte ratio legis omawianego przepisu trudno uznać, że wiosek o wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć bowiem należy, że Skarżąca wniosek o wymierzenie grzywny złożyła w dniu 11 października 2023 r. Tutejszy Sąd zaś postanowieniem z dnia 2 października 2023 r. sygn. akt I SAB/Bd 9/23 odrzucił skargę Skarżącej na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie ubezpieczenia społecznego rolnika. Wniosek o wymierzenie grzywny został złożony po wydaniu postanowienia w sprawie. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zakreślają terminu, w jakim należy wystąpić z wnioskiem o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Niemniej jednak wymierzenie organowi grzywny w sytuacji, jak w niniejszej sprawie, stałoby w sprzeczności z podstawową funkcją tej instytucji, tj. funkcją dyscyplinującą. Przed złożeniem wniosku przez Skarżącą skarga została bowiem przekazana w prawidłowy sposób, a także procedowana przez tutejszy Sąd i w wyniku niedopełnienia formalności przez Skarżącą – odrzucona. Sąd nie uznał też, aby w okolicznościach niniejszej sprawy konieczne było wymierzenie organowi grzywny z uwagi na jej funkcję restrykcyjną oraz prewencyjną. W tej sytuacji wniosek Skarżącej jako niezasadny podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 64 § 3 oraz 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy orzekł, jak w sentencji postanowienia.