III FZ 469/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 września 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 236/24 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 grudnia 2023 r. nr 2401-IEW3.4121.16.2023.8 UNP: 2401-23-282062 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 września 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 236/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił K. K. (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 grudnia 2023 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy. W skardze na decyzję organu podatkowego skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący podniósł, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazał na znaczną kwotę ciążącego na nim zobowiązania i brak środków pieniężnych, które by mu pozwoliły nawet na zapłatę wpisu od skargi. Argumentował, iż wykonanie decyzji będzie skutkować koniecznością zgłoszenia wniosku o jego upadłość "co należy uznać za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego". Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ uznał, że wniosek skarżącego, oprócz ogólnikowej argumentacji, nie zawiera żadnych szczegółowych danych ani wyliczeń, z których wynikałoby, że wykonywanie decyzji może spowodować skutki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Od powyższego rozstrzygnięcia wywiedzione zostało zażalenie, w którym skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w całości oraz o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania W ocenie skarżącego niewstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji, pociągające za sobą obowiązek uiszczenia przez skarżącego zobowiązania w łącznej kwocie 125 813, 97 zł, z wysokim prawdopodobieństwem spowoduje konieczność złożenia przez skarżącego wniosku o ogłoszenie jego upadłości. Według skarżącego stanowi to z pewnością niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skarżący podkreśla również, że wskazana w zaskarżonej decyzji kwota jest na tyle wysoka i na tyle dotkliwa, że wykonanie ww. decyzji jest niemożliwe. Skarżący twierdzi, że nie ma możliwości finansowych wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. W sytuacji, gdy chodzi o akt administracyjny rodzący obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem wnioskodawcy, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na jego trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Jak już wspomniano do pozytywnego rozpatrzenia wniosku, strona musi poprzeć go stosownymi argumentami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wymienione wyżej przesłanki należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Analizując wniosek złożony przez Skarżącego w tej sprawie, należy zauważyć, że nie zawiera on uzasadnienia pozwalającego uznać, że zaistniały określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanki wskazujące na zasadność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ograniczał się jedynie do ogólnikowej argumentacji. Odnosząc się natomiast do kwestii podniesionej przez skarżącego w zażaleniu, zauważyć należy, że skarżący nadal nie przedstawił dokumentów, które obrazowałyby jego sytuację w sposób wymagany przy rozpoznawaniu wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji. To strona winna wykazać, iż przysługuje jej ochrona, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., Nie wykazano, że uszczuplenie majątku o konkretne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Ocena w tym zakresie nie była możliwa ze względu na brak stosownych informacji przekazanych przez skarżącego. Orzecznictwo sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywało na to, że obowiązki te spoczywają po stronie wnioskodawcy, że sąd administracyjny nie wzywa w takiej sytuacji o przedstawienie dokumentacji. Brak dostatecznej wnikliwości w skonstruowaniu wniosku powoduje, iż wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.