II OZ 333/24

SENTENCJA Dnia 16 lipca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. C. i W. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 251/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi D. C. i W. C. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 15 grudnia 2023 r. nr IFXIII.7821.9.2023 w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie skarżących na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie ze skargi D. C. i W. C. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 15 grudnia 2023 r., nr IFXIII.7821.9.2023, w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, jako wniesione po terminie. Sąd, powołując się na art. 178, art. 177, art. 197 § 2 i 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazał, że na mocy art. 83 § 3 p.p.s.a., oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Z przepisu tego "a contrario" wynika, że nadanie przesyłki za pośrednictwem operatora innego niż wyznaczony operator skutkuje zachowaniem terminu dopiero wówczas, gdy przed upływem tego terminu przesyłka wpłynie do sądu. W takiej sytuacji zachowanie terminu ocenia się nie według daty nadania przesyłki, a według daty wpływu do sądu (por. postanowienie NSA z 17 lutego 2021 r., II GZ 21/21). W rozpatrywanej sprawie zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącym w dniu 2 kwietnia 2024 r. Wraz z postanowieniem doręczono skarżącym pouczenie co do trybu i terminu wniesienia zażalenia. Termin na wniesienie zażalenia upływał w dniu 8 kwietnia 2024 r. (poniedziałek). Skarżący nadali zażalenie w dniu 8 kwietnia 2024 r., jednakże zrobili to za pośrednictwem operatora GLS (pełna nazwa: General Logistics System Poland sp. z o.o.). Operator ten nie jest operatorem wyznaczonym w rozumieniu art. 83 § 3 p.p.s.a. i ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Nadanie zażalenia u tego operatora w ostatnim dniu biegu terminu do wniesienia tego środka odwoławczego nie prowadzi do zachowania terminu. W niniejszej sprawie za datę wniesienia zażalenia należało uznać datę, w której korespondencja wpłynęła do Biura Podawczego tut. Sądu, tj. dzień 11 kwietnia 2024 r. W konsekwencji Sąd stwierdził, że zażalenie wniesiono z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zażalenie na ww. postanowienie złożyli skarżący (w terminie, za pomocą "operatora wyznaczonego" – Pocztę Polską), wnosząc o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz nadanie sprawie dalszego biegu; 2) zasądzenie na rzecz skarżących (solidarnie) zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, według norm prawem przewidzianych; 3) dopuszczenie przez Sąd oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do niniejszego zażalenia, a to: a) wyciąg z elektronicznego Rejestru operatorów Pocztowych dot. General Logistics Systems Poland sp. z o.o.; b) elektroniczna informacja o przesyłce nr 43849585950; c) pismo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2024 r. - Doręczenie odpisu postanowienia wraz z pouczeniami, - celem wskazania faktu: wpisania firmy General Logistics Systems Poland sp. z o.o. do Rejestru operatorów pocztowych oraz posiadania przez nią statusu "operatora pocztowego"; nadania przesyłki o numerze 43849585950 za pośrednictwem operatora pocztowego; nadania przesyłki (a tym samym złożenia zażalenia) w terminie, to jest w przeddzień upływu ustawowo wyznaczonego terminu na wniesienie zażalenia; treści doręczonych przez Sąd pouczeń co do sposobu wniesienia zażalenia. 4) przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W zażaleniu sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia: 1) art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. przez błędne ustalenie przez Sąd, że w przedmiotowej sprawie zachodzi podstawa prawna do odrzucenia zażalenia; 2) art. 194 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 83 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 111 § 1 i 2 K.c. polegające na błędnym wyliczeniu przez Sąd terminu na wniesienie zażalenia na postanowienie Sądu; 3) art. 83 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 6 p.p.s.a. przez nienależyte (to jest niedokładne) pouczenie strony niezastępowanej przez profesjonalnego pełnomocnika o właściwym sposobie dokonania czynności wniesienia zażalenia do Sądu, a polegające na niewskazaniu wprost w pouczeniu, że operatorem wyznaczonym jest wyłącznie Poczta Polska S.A., a doręczenie za pośrednictwem innego operatora pocztowego nie wywołuje analogicznych do wskazanych w pouczeniu skutków prawnych, podczas gdy Sąd zobowiązany jest udzielać stronom niezbędnej pomocy w zakresie udzielania jasnych i zrozumiałych pouczeń ("wskazówek") co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań; 4) art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, polegające na ograniczeniu skarżącym prawa do sądu, poprzez wadliwe obliczenie przez Sąd terminu na wniesienie zażalenia, jak również nienależyte pouczenie co do wymaganych czynności procesowych, sposobu i trybu właściwego dla ich podjęcia oraz skutków ich zaniedbań. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zgodnie z art. 194 § 2 p.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Stosownie do art. 83 § 3 p.p.s.a., oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Ma rację Sąd I instancji, że GLS choć jest operatorem pocztowym, to jednak nie jest operatorem wyznaczonym w rozumieniu art. 83 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 3 pkt 13 i art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Zgodnie z decyzją Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 30 czerwca 2015 r., znak: DRP.WKP.710.2.2015.26, to Poczta Polska S.A. została operatorem wyznaczonym do pełnienia powszechnych usług pocztowych na lata 2016–2025. Oznacza to, że nadanie zażalenia u operatora pocztowego (a więc wpisanego do rejestru operatorów pocztowych), jakim jest GLS, w biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego (np. zażalenia), nie prowadzi do zachowania terminu, jak trafnie ocenił Sąd I instancji. A mianowicie, skoro skarżącym w dniu 2 kwietnia 2024 r. doręczono zaskarżone postanowienie wraz z pouczeniem co do trybu i terminu wniesienia zażalenia, to do dnia 9 kwietnia 2024 r., a nie jak wskazał Sąd I instancji do dnia 8 kwietnia 2024 r., przysługiwał skarżącym termin na wniesienie zażalenia. Jednak to uchybienie Sądu I instancji nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżący nadali zażalenie w dniu 8 kwietnia 2024 r., jednakże zrobili to za pośrednictwem operatora pocztowego GLS, który nie jest "operatorem wyznaczonym" w rozumieniu art. 83 § 3 p.p.s.a. i ustawy – Prawo pocztowe, o czym wyżej była mowa. Dlatego zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że nadanie zażalenia u tego operatora w biegu terminu do wniesienia tego środka odwoławczego nie prowadzi do zachowania terminu. W tej bowiem sytuacji, w związku z obowiązującymi przepisami prawa, zaistniały podstawy do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie za datę wniesienia zażalenia należało uznać datę, w której korespondencja wpłynęła do Biura Podawczego Sądu, tj. dzień 11 kwietnia 2024 r. Dlatego Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że zażalenie wniesiono z uchybieniem terminu do jego wniesienia, co uprawniało ten Sąd do zastosowania art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. i odrzucenia zażalenia jako wniesionego po terminie. Dla tej oceny nie mają więc znaczenia argumenty podnoszone w zażaleniu, że GLS jest operatorem pocztowym, jak i wnioski dowodowe, za pomocą których nie wykazano aby GLS był "operatorem wyznaczonym", o jakim mowa w art. 83 § 3 p.p.s.a. Ponadto argumentacja zażalenia odnosząca się do treści pouczenia zawartego w piśmie, przy którym doręczono skarżącym postanowienie Sądu I instancji z 24 marca 2024 r., nie ma znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy, lecz może być przedmiotem oceny Sądu I instancji, ale na etapie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.