II SO/Lu 13/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy Brygida Myszyńska – Guziur po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. w przedmiocie wymierzenia Lubelskiemu Zespołowi Parków Krajobrazowych w Chełmie grzywny za nieprzekazanie do sądu skargi postanawia: I. wymierzyć Lubelskiemu Zespołowi Parków Krajobrazowych w Chełmie grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych; II. zasądzić od Lubelskiego Zespołu Parków Krajobrazowych w Chełmie na rzecz K. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE K. S. pismem z 18 listopada 2022 r., nadesłanym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie "skargę na nieprzekazanie jego skargi przez Lubelski Zespół Parków Krajobrazowych" na bezczynność organu. Skarżący wskazał, że skargę adresowaną do WSA w Lublinie złożył za pośrednictwem Lubelskiego Zespołu Parków Krajobrazowych w dniu 8 czerwca 2022 r. Do wniosku załączono odpis skargi. Organ w odpowiedzi na ww. wniosek o wymierzenie grzywny wniósł o jego oddalenie. Wyjaśnił, że Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych, dalej "ZLPK" z uwagi na charakter swojej działalności de facto nie prowadzi postępowań administracyjnych w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r, poz. 2000 z późn. zm.) i nie ma doświadczenia w zakresie prowadzenia spraw w oparciu o Kodeks postępowania administracyjnego, jak również w zakresie szeroko pojętych "spraw sądowych". Skarga na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożona w przedmiotowej sprawie jest pierwszą taką sprawą w historii funkcjonowania ZLPK. Wskazane wyżej okoliczności skutkowały tym, że skarga K. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność organu w sprawie z zakresu postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 26.04.2022 r. została omyłkowo zakwalifikowana, jako informacja przekazana ZLPK do wiadomości. Dopiero po otrzymaniu pisma z dnia 14.11.2022 r. (data wpływu do ZLPK: 18.11.2022 r.) w sprawie przekazania skargi z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ZLPK zdał sobie sprawę, iż popełnił błąd i powinien przekazać skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sposób i terminie określonym w art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., - dalej: "p.p.s.a."). Po powzięciu tej informacji ZLPK niezwłocznie przekazał w dniu 23.11.2022 r. przedmiotową skargę wraz z odpowiedzią i wymaganymi dokumentami do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10). Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym, grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy administracji. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12). Wskazać należy, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W okolicznościach analizowanego przypadku Sąd stwierdził, że skarga wnioskodawcy na bezczynność organu została doręczona organowi w dniu 8 czerwca 2022 r. Natomiast skarga wraz z aktami sprawy jak i odpowiedź na skargę, zostały złożone do tut. Sądu w dniu 23 listopada 2022 r. W wyniku powyższego skarga została zarejestrowana pod sygn. akt. II SAB/Lu 163/22. Zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., organ powinien przekazać tę skargę do WSA Lublinie w terminie 30 dni od jej wniesienia, tj. do dnia 8 lipca 2022 r. Zatem należy stwierdzić, że termin ten został przekroczony, skoro organ przekazał skargę dopiero w dniu 23 listopada 2022 r. tj. z ponad czteromiesięcznym opóźnieniem. Mając na uwadze opisane wyżej okoliczności, Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł. Określając wysokość grzywny w niniejszej sprawie, Sąd miał na względzie zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność), okres uchybienia terminowi przekazania skargi, jak również fakt, że w dacie rozpoznawania wniosku skarga strony została już przekazana Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy, a organ w odpowiedzi na wniosek wyjaśnił powody zwłoki w przekazaniu skargi. W ocenie Sądu, grzywna we wskazanej wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Zdaniem Sądu sam fakt wymierzenia grzywny powinien już stanowić dla organu wystarczającą podstawę do wyciągnięcia stosownych wniosków na przyszłość. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji niniejszego postanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w punkcie II sentencji zostało wydane na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. i obejmuje obowiązek zwrotu na rzecz wnioskodawcy kwoty 100 złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.