II SA/Łd 61/23
Адміністративні суди2023-06-21
Номер справи
II SA/Łd 61/23
Суд
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Дата рішення
2023-06-21
Тип
Wyrok WSA w Łodzi
Судді
Agnieszka Grosińska-GrzymkowskaBeata CzyżewskaSławomir Wojciechowski
Резолютивна частина
Oddalono skargę
Текст рішення
SENTENCJA
Dnia 21 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Beata Czyżewska Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Sadulska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 16 grudnia 2022 roku nr 321/2022 znak: GPB-III.7721.211.2020 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi H. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. ał
UZASADNIENIE
II SA/Łd 61/23
U Z A S A D N I E N I E
Starosta Zgierski, decyzją nr 991/2020 z dnia 29 lipca 2020 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku usługowego - warsztatu samochodowego ze stanowiskiem diagnostycznym do 3,5 ton wraz z instalacjami wewnętrznymi i niezbędną infrastrukturą, do realizacji na działce nr ewid.: [...], obręb K., gmina Z.
Stronami w postępowaniu zakończonym wyżej wymienioną decyzją byli: Ż.K. - inwestor i współwłaściciel działki inwestycyjnej, P.K. - współwłaściciel działki inwestycyjnej oraz właściciele działek, znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji - w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestycyjnej tj. nr ewid. [...], [...], [...] i [...]. J.P.-B., nie posiadając tytułu prawnego do żadnej z ww. działek nie był uznany przez organ I instancji za stronę postępowania zakończonego wydaniem decyzji Starosty Zgierskiego o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
Zgodnie z adnotacją na ostatniej stronie decyzji, stała się ona ostateczna i podlegała wykonaniu od dnia 4 sierpnia 2020 r., na mocy oświadczeń stron postępowania o zrzeczeniu się prawa do odwołania.
W dniu 28 lipca 2020 r. do Wojewody Łódzkiego wpłynęła "skarga na rozpoczęcie inwestycji sąsiedzkiej i żądanie jej wstrzymania" datowana na dzień 27 lipca 2020 r., złożona przez J.P.-B., jako użytkownika działki nr ewid. [...]. Skarga, na podstawie art. 231 k.p.a., została przekazana zgodnie z właściwością Staroście Zgierskiemu, przy piśmie z dnia 4 sierpnia 2020 r.
W dniu 12 sierpnia 2020 r., skarżący skierował do Wojewody Łódzkiego wiadomość e-mail z adresu [...], w której wskazał, że ww. skargę należy traktować jako odwołanie od decyzji nr 991/2020 z dnia 29 lipca 2020 roku wydanej przez Starostę Zgierskiego.
W dniu 6 sierpnia 2020 r. J.P.-B. osobiście złożył odwołanie od powyższej decyzji w Starostwie Powiatowym w Zgierzu, które wraz z aktami sprawy zostało przekazane do Wojewody Łódzkiego w dniu 26 sierpnia 2020 r.
Wojewoda Łódzki decyzją nr 263/2020 z dnia 24 września 2020 r. umorzył postępowanie odwoławcze. Organ II instancji uznał, że J.P.- B. nie przysługuje status strony postępowania. Zdaniem organu, zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, iż przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, aby móc zostać uznanym za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę, planowana inwestycja musi wprowadzać, choćby potencjalne, ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, terenu sąsiedniego, a jak wynika z akt sprawy J.P. – B., swój interes prawny wywodzi z posiadania tytułu prawnego do nieruchomości nr ewid. [...] i [...] obr. K., gm. Z., których najbliżej zlokalizowana, wschodnia granica znajduje się po przeciwnej (zachodniej) stronie drogi powiatowej ul. [...], w odległości 11 m od granicy działki inwestycyjnej i w odległości 23 m od zachodniej - frontowej elewacji projektowanego budynku.
Wyrokiem z dnia 13 maja 2022 r., sygn. II SA/Łd 806/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Wojewody Łódzkiego nr 263/2020 z dnia 24 września 2020 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż przedmiotem zainteresowania organu i prowadzonego przezeń postępowania wyjaśniającego winno być zweryfikowanie i udokumentowanie w materiale aktowym sprawy czy w przypadku konkretnej inwestycji, w tym wypadku warsztatu samochodowego, zachowane zostaną normy hałasowe, czy też normy te nie zostaną zachowane. Organ winien wobec tego zbadać, czy hałas z warsztatu samochodowego może oddziaływać na teren nieruchomości skarżącego w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane, co ma decydujące znaczenie dla dokonania oceny, czy skarżącemu będzie przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Zdaniem sądu powyższa okoliczność ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż dopiero przeprowadzenie ponownego postępowania wyjaśniającego oraz jednoznaczne wykazanie tej kwestii i udokumentowanie w aktach sprawy pozwoli organowi ustalić czy skarżący faktycznie posiada bądź nie posiada przymiot strony w sprawie pozwolenia na budowę, co w rezultacie wpłynie na wydanie rozstrzygnięcia odpowiadającego przepisom obowiązującego prawa, ponieważ w obecnej sytuacji wskazane w wyroku braki uniemożliwiają kontrolę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Ponadto, ponownie rozpoznając sprawę, organ administracji publicznej po wykonaniu powyższych obowiązków musi zmierzać do zapewnienia stronie prawa do czynnego udziału w czynnościach postępowania dowodowego, związanych z realizacją zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Prawo strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania jest realizowane w szczególności przez prawo do inicjatywy dowodowej, ukształtowane w art. 78 k.p.a., prawo do brania czynnego udziału w czynnościach postępowania dowodowego (art. 79 k.p.a.), jak również prawo do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, wynikające z art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał organ II instancji, przy ponownym rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji, do uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty pozwalające jednoznacznie stwierdzić, czy hałas z warsztatu samochodowego może oddziaływać na teren nieruchomości skarżącego w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane, co ma decydujące znaczenie dla dokonania oceny, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę.
Decyzją z dnia 16 grudnia 2022 r. Wojewoda Łódzki ponownie umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem J.P.-B.
Organ wyjaśnił, że mając na względzie treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 806/20, wydanego w przedmiotowej sprawie i wiążącego organ, ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy, działając na podstawie art. 50 § 1 k.p.a., pismem z dnia 7 września 2022 r., wezwał inwestora, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, do uzupełnienia projektu budowlanego poprzez m.in. przedstawienie analizy akustycznej przedmiotowej inwestycji, w zakresie oddziaływania na tereny sąsiednie, w tym nieruchomość skarżącego nr ewid. [...], a także udzielenie wyjaśnień w zakresie potencjalnych oddziaływań przedmiotowej inwestycji (m.in.: wibracje, zakłócenia elektryczne, zanieczyszczenie powietrza /emisja spalin/, wody, gleby, pozbawienie możliwości korzystania z wody) na obszary sąsiednie w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawo budowlane oraz przedstawienie ewentualnych rozwiązań technicznych służących ochronie terenów sąsiednich przed nadmiernym hałasem, emisją spalin i drganiami wywołanymi ruchem pojazdów. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, powyższe wezwanie inwestor odebrał w dniu 20 września 2022 r.
W dniu 21 września 2022 r. inwestor złożył osobiście w tutejszym urzędzie pismo o przedłużenie terminu do uzupełnienia dokumentacji sprawy, wynikającego z ww. wezwania, do dnia 30 listopada 2022 r. Wojewoda Łódzki pismem z dnia 22 września 2022 r. wyznaczył inwestorowi nowy termin na dokonanie powyższych czynności do dnia 30 listopada 2022 r.
W dniu 9 listopada 2022 r. pełnomocnik inwestora uzupełnił wezwanie poprzez przedłożenie analizy oddziaływania akustycznego na środowisko oraz wpływu na pozostałe elementy środowiska naturalnego, dotyczącej inwestycji - warsztat samochodów osobowych ze stacją kontroli pojazdów w miejsc. K., gmina Z.
Po analizie złożonej dokumentacji, Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomił strony postępowania, w tym skarżącego, o możliwości zapoznania się z całością zgromadzonego materiału dowodowego, oraz wypowiedzenia się co do złożonych przez inwestora dowodów.
Mając tak ustalony stan faktyczny organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle ugruntowanej linii orzeczniczej, prawo do wniesienia odwołania od decyzji przysługuje nie tylko adresatowi decyzji (stronie, której doręczono decyzję), ale również osobie, która nie została uznana przez organ za stronę, oczywiście pod warunkiem, że spełnia ustawowe kryterium posiadania statusu strony postępowania, tj. wykaże, że sprawa dotyczy jej interesu prawnego. Ponieważ Kodeks postępowania administracyjnego wiąże początek biegu terminu do wniesienia odwołania z doręczeniem (ewentualnie ogłoszeniem) decyzji organu I instancji (art. 129 § 2 k.p.a.), trudne jest ustalenie początku biegu tego terminu dla strony, której w ogóle nie została doręczona decyzja. W literaturze i orzecznictwie przyjął się pogląd, że termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w I instancji, liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 15. wyd., Warszawa 2017, s. 695-696). Zgodnie z art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
W związku z powyższym, decyzja Starosty Zgierskiego nr 991/2020 z dnia 29 lipca 2020 r. weszła do obrotu prawnego 3 sierpnia 2020 r., kiedy została doręczona pierwszym stronom postępowania, tj. m.in. Ż.K., K.G. czy P.K.. Jednocześnie, jak wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji, ostatnie doręczenie nastąpiło 17 sierpnia 2020 r. (doręczenie zastępcze w rozumieniu art. 44 k.p.a. do M.W.). Termin na wniesienie odwołania rozciągał się zatem od 4 do 31 sierpnia 2020 r., w konsekwencji złożenie odwołania przez J.P.-B., najwcześniej dnia 6 sierpnia 2020 r., należało uznać za złożone w terminie przysługującym stronom.
Jako że art. 127 § 1 k.p.a. daje uprawnienie do złożenia odwołania od rozstrzygnięcia podjętego przez organ administracji publicznej I instancji tylko stronie postępowania. organ odwoławczy jest zatem zobowiązany do zbadania, czy odwołanie pochodzi od strony postępowania.
Kwestię podmiotowości stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę reguluje art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a., określającego pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym, i stanowiącym, że stronami postępowania są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Ustalenia art. 3 pkt 20 powołanej ustawy stanowią, iż przez obszar oddziaływania obiektu należy natomiast rozumieć, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Zgodnie z definicją obszaru oddziaływania obiektu, aby móc zostać uznanym za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę, planowana inwestycja musi wprowadzać, choćby potencjalne, ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, terenu sąsiedniego. Wojewoda odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazując, że właściciel sąsiedniej nieruchomości nie w każdym przypadku będzie uznany za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Dopiero wówczas, gdy nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania danego obiektu właścicielowi tej nieruchomości przysługuje przymiot strony we wskazanym postępowaniu. Możliwość posiadania przymiotu strony - nawet w przypadku nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji - może być związana z przysługującym jej prawem własności, jednakże jedynie w przypadku wystąpienia w obrębie tej nieruchomości ograniczeń lub utrudnień w jej użytkowaniu, powstałych na skutek inwestycji objętej pozwoleniem na budowę.
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 2 grudnia 2002 r., sygn. akt VII SA/Wa 1216/09, celem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to, wynikając z przepisów odrębnych, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości. W świetle tego artykułu nie wystarczy przekonanie właściciela sąsiedniej nieruchomości, że ma on interes prawny uzasadniający udział jako strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę. Tylko przepisy prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarzają określonemu podmiotowi legitymację procesową strony, który to - zgłaszając żądanie wszczęcia postępowania - powinien ten interes wykazać. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzeczeniem z 3 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 837/08 wskazał, iż zawężenie kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę jedynie do podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości oraz wynikać z przepisów odrębnych. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i nie jest legitymowany do kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć, gdyż nie wystarczy samo przekonanie właściciela danej nieruchomości, że ma on interes prawny uzasadniający udział jako strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę. Wyjaśnić bowiem trzeba, że przez oddziaływanie obiektu, o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć takie oddziaływanie, które narusza konkretne normy prawa materialnego, np. przepisy techniczno- budowlane, dające określonemu podmiotowi podstawę do wywodzenia własnego interesu prawnego.
J.P.-B. nie został uznany za stronę przedmiotowego postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. Z treści odwołania wynika, że skarżący posiada tytuł prawny do nieruchomości nr ewid. [...] i [...] obr. K., gm. Z. Najbliżej zlokalizowana, wschodnia granica ww. nieruchomości znajduje się po przeciwnej (zachodniej) stronie drogi powiatowej ul. [...], w odległości 11 m od granicy działki inwestycyjnej i w odległości 23 m od zachodniej - frontowej elewacji projektowanego budynku.
Jak wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego, przedmiotowa inwestycja polega na budowie budynku usługowego - warsztatu samochodowego ze stanowiskiem diagnostycznym do 3,5 tony wraz z zapleczem biurowym, socjalnym oraz infrastrukturą techniczną i komunikacyjną. W części frontowej działki zlokalizowane zostały miejsca parkingowe dla samochodów osobowych - w sumie 6 szt. oraz miejsce do czasowego gromadzenia odpadów stałych z możliwością ich segregacji. Biorąc pod uwagę przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz.U. z 2019 poz. 1065), zwanych dalej warunkami technicznymi budynków, w tym § 19 określający minimalną odległości miejsc postojowych dla samochodów osobowych od np. okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym - 7 m oraz § 23 ust. 1 pkt 1 i 3 określające minimalne odległości miejsc do gromadzenia odpadów stałych - 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi czy od placu zabaw dla dzieci, boiska itp., obszar ww. nieruchomości skarżącego nie mieści się w obszarze oddziaływania wynikającym z cytowanych przepisów prawa. Podobnie, obszar oddziaływania wyznaczony na podstawie § 12, 13 czy 271-273, z uwagi na lokalizację budynku na działce inwestycyjnej 23 m od najbliżej położonej granicy działki nr ewid. [...], wysokość tego budynku 5,73 m n.p.t. do najwyższego punktu dachu i maksymalną możliwą wysokość przesłaniania wynoszącą 5,73 m, a także określoną kategorię zagrożenia ludzi PM poniżej 1000MJ/m2 i ZLIII budynku, nie obejmuje nieruchomości J.P.-B. Z ww. przepisów maksymalne ograniczenia w zabudowie nieruchomości sąsiednich mogą wystąpić w odległości 20 m od przedmiotowego budynku (§ 271 warunków technicznych budynków), czyli w odległości mniejszej niż odległość budynku na działce inwestycyjnej od granicy nieruchomości odwołującego. Pozostałe urządzenia, jak podziemny zbiornik retencyjny na wodę deszczową, szczelny zbiornik na nieczystości ciekłe o pojemności 10 m3 czy separator koalescencyjny, zlokalizowane zostały w głębi działki inwestycyjnej w odległościach przekraczających 50 m od nieruchomości J.P.-B.
W treści odwołania J.P.-B. wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji oraz jej uchylenie, podnosząc, że inwestycja koliduje z jego interesem i wielu mieszkańców sąsiedniego obszaru o charakterze rolniczym. Podniósł także brak miejscowego planu zagospodarowania terenu, naruszenie ładu przestrzennego, sprzeczność z ochroną środowiska, w tym nasilenie hałasu i emisję związków trujących, obniżenie wartości swoich nieruchomości, ingerencję w prowadzoną działalność związaną z hodowlą kóz alpejskich i zarzuca korupcję. Jednocześnie w mailu z dnia 9 grudnia 2022 r. oraz piśmie z 12 grudnia 2022 r., stanowiącym odpowiedź na pismo Wojewody Łódzkiego zawiadamiające o możliwości zapoznania się na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzeniem się co do zebranych dowodów w sprawie, skarżący podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w złożonym w dniu 27.07.2020 r. odwołaniu, w dalszym ciągu nie wyrażając zgody na inwestycję zatwierdzoną decyzją Starosty Zgierskiego Nr 991/2020 z dnia 29 lipca 2020 r.
Odnosząc się do argumentu dotyczącego spadku wartości nieruchomości w związku z realizacją planowanej inwestycji, organ zwrócił uwagę, iż zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, wskazaną, m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18 stycznia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 366/11 fakt ewentualnego spadku wartości nieruchomości na skutek realizacji projektowanej inwestycji nie stanowi interesu prawnego tylko faktyczny. Spadek wartości działki w żadnym razie nie oznacza bowiem "ograniczenia w zagospodarowaniu terenu" w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Odnosząc się do wnioskowanego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Starosty Zgierskiego, organ odwoławczy nadmienił, iż zgodnie z art. 135 k.p.a. organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie decyzji. Takie działanie ze strony organu administracji publicznej jest możliwe, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, co nie dotyczy przedmiotowej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 13 maja 2022 r., sygn. II SA/Łd 806/20 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Łódzkiego nr 263/2020 z dnia 24 września 2020 r. Zdaniem sądu, odmowa uznania skarżącego za stronę w postępowaniu była przedwczesna bez odpowiedniego wyjaśnienia okoliczności ewentualnego oddziaływania obiektu planowanej inwestycji na nieruchomość J.P.-B. W przekazanych przez organ administracji aktach sprawy brak było dokumentów dotyczących analizy oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie hałasu, a także wibracji, zakłóceń elektrycznych, zanieczyszczeń powietrza, (...). W ocenie sądu, wskazane braki uniemożliwiały kontrolę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego sąd wskazał organowi II instancji, że przedmiotem zainteresowania organu i prowadzonego przezeń postępowania wyjaśniającego winno być zweryfikowanie i udokumentowanie w materiale aktowym sprawy czy w przypadku konkretnej inwestycji, w tym wypadku warsztatu samochodowego, zachowane zostaną normy hałasowe, czy też normy te nie zostaną zachowane. Organ winien wobec tego zbadać, czy hałas z warsztatu samochodowego może oddziaływać na teren nieruchomości skarżącego w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane, co ma decydujące znaczenie dla dokonania oceny, czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Sąd zwrócił uwagę, że ustawodawca gwarantuje ochronę przed hałasem w art. 112 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2020 r., poz. 1219) i w wydanym, na podstawie art. 113 ust. 1 rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tj.: Dz.U. z 2014 r., poz. 112), a rolą zatem organu w niniejszym postępowaniu jest ustalenie, czy sporna inwestycja gwarantuje zachowanie norm hałasowych.
Wobec powyższego, organ odwoławczy, ponownie rozpatrując sprawę, działając na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. wezwał inwestora do uzupełnienia projektu budowlanego poprzez m.in: przedstawienie analizy akustycznej przedmiotowej inwestycji, w zakresie oddziaływania na tereny sąsiednie, w tym nieruchomość skarżącego nr ewid. [...], a także udzielenie wyjaśnień w zakresie potencjalnych oddziaływań przedmiotowej inwestycji (m.in. wibracje, zakłócenia elektryczne, zanieczyszczenie powietrza /emisja spalin/, wody, gleby, pozbawienie możliwości korzystania z wody) na obszary sąsiednie w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawo budowlane oraz przedstawienie ewentualnych rozwiązań technicznych służących ochronie terenów sąsiednich przed nadmiernym hałasem, emisją spalin i drganiami wywołanymi ruchem pojazdów.
W dniu 9 listopada 2022 r. pełnomocnik inwestora uzupełnił wezwanie poprzez przedłożenie analizy oddziaływania akustycznego na środowisko oraz wpływu na pozostałe elementy środowiska naturalnego, dla inwestycji - warsztat samochodów osobowych ze stacją kontroli pojazdów w K., gmina Z., sporządzoną przez A. w dniu 21 października 2022 r.
Z przedstawionej przez inwestora analizy wynika, że źródłem emisji hałasu są: część warsztatowa obiektu, wyrzutnie i czerpnie wentylatorów kanałowych i centrali wentylacyjnej oraz jednostka zewnętrzna klimatyzacji części biurowej. Urządzenia emitujące hałas zlokalizowane są przede wszystkim wewnątrz budynku poza jednostką zewnętrzną klimatyzacji znajdującą się na południowej elewacji budynku. Zlokalizowane wewnątrz urządzenia to wentylatory kanałowe, odciąg spalin oraz centrala wentylacyjna z rekuperacją. Posiadają one czerpnie i wyrzutnie powietrza umiejscowione w elewacji budynku lub w postaci kominków. Wielkość emisji hałasu w tych miejscach przyjęto zgodnie z poziomami mocy akustycznych urządzeń do nich podłączonych. Obliczenia poziomu hałasu wokół inwestycji wykonano zgodnie z wymogami Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r., w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji, uwzględniając najbardziej niekorzystne warunki, a więc pracę wszystkich źródeł powodujących hałas, uwzględniając takie elementy jak: źródła hałasu typu budynek, ekrany akustyczne - część biurowa budynku, stacjonarne źródła punktowe, źródła hałasu dla pojazdów poruszających się po terenie zakładu. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r., w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku dla terenów zabudowy zagrodowej dopuszczalny poziom hałasu wynosi 55 dB dla pory dnia i 45 dB dla pory nocy, natomiast dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej odpowiednio - 50 dB dla pory dnia i 40 dB dla pory nocy. Zakład funkcjonuje tylko w porze dnia (od godz. 6 do 22), dlatego obowiązują go dopuszczalne poziomy hałasu wynoszące 50dB i 55 dB dla poszczególnych wyżej wymienionych terenów. Analizę oddziaływania akustycznego funkcjonowania zakładu przeprowadzono metodą obliczeniową, z użyciem atestowanego programu obliczeniowego. Wykonana analiza wpływu na klimat akustyczny planowanej inwestycji, wykazała, że analizowany obiekt nie stanowi zagrożenia akustycznego dla najbliższych terenów podlegających ochronie akustycznej. Ze względu na małą emisję hałasu od analizowanego obiektu, na interpretacjach graficznych wyników przedstawiono nie tylko izofony 50 i 55 dB, które odzwierciedlają oddziaływanie akustyczne obiektu w porze dnia, lecz również niższe wartości. Przedstawienie izofon 40 i 45 dB pozwoliło lepiej pokazać rozprzestrzenianie się hałasu. Graficzną interpretację wyników obliczeń w punktach kontrolnych przedstawiono na rys. nr 3 i 4.
Ponadto, warsztat w żaden sposób nie przyczyni się do zmiany stosunków wodnych w rejonie przedsięwzięcia, tym samym nie wpłynie na stan wód powierzchniowych (patrz str. 6) i nie stanowi żadnego zagrożenia dla jakości powietrza w tym rejonie oraz prace wykonywane w warsztacie nie powodują powstawania drgań, przenoszonych w gruncie (patrz str. 14). Przedstawione wartości obejmują charakterystykę powietrza w rejonie istniejącego i pracującego warsztatu i zawierają w sobie emisję pochodzącą z pracy tego warsztatu. Zgodnie z uzyskanymi wynikami jakości powietrza na tle dopuszczalnych wartości, warsztat nie stanowi żadnego zagrożenia dla jakości powietrza w tym rejonie. Przedmiotowy warsztat samochodowy i stacja kontroli dedykowane są wyłącznie dla samochodów osobowych. Są to samochody lekkie, ich ruch po terenie nie wywołuje wibracji, tak jak w przypadku samochodów dostawczych lub tirów. Ponadto prace prowadzone w warsztacie nie powodują powstawania drgań, przenoszonych w gruncie. Obiekt ma własne przyłącze energetyczne, wykonane w oparciu o uzgodnienie z gestorem sieci. Dostawa prądu z Zakładu Energetycznego nie powoduje zakłócenia w dostawie prądu dla innych obiektów w sąsiedztwie.
Reasumując, organ uznał, że analizowany obiekt nie stanowi zagrożenia akustycznego dla najbliższych terenów podlegających ochronie akustycznej i mimo przyjęcia warunków niekorzystnych akustycznie, analizowany warsztat ze stacją kontroli pojazdów nie oddziałuje znacząco na środowisko, w tym na sąsiadujące tereny chronione akustycznie, natomiast w zakresie wpływu na pozostałe elementy środowiska naturalnego, przedstawionego w analizie, warsztat ze stacją kontroli pojazdów, nie powoduje żadnych przekroczeń i nie stanowi zagrożenia dla środowiska naturalnego. Jednocześnie należy zauważyć, iż w zakresie emisji hałasu nawet w najmniejszym stopniu przedmiotowa inwestycja nie dotyka akustycznie terenu nieruchomości J.P. – B. (dz. nr ewid. [...]), pomimo przyjętych ekstremalnych warunków funkcjonowania przedsiębiorstwa. Z załączonej analizy wynika jednoznacznie, że brak jest oddziaływania warsztatu ze stacją kontroli na teren działek należących do skarżącego (dz. nr ewid. [...] i [...]).
Projektowana inwestycja nie wpływa na środowisko, generuje bowiem obszar oddziaływania nie przekraczając granic działki inwestycyjnej. Interesu prawnego nie stanowią również podnoszone przez skarżącego zarzuty związane z ładem przestrzennym. W tym zakresie, w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, badana jest zgodność z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czy w przypadku jego braku, jak w badanej sprawie, z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednak ustalenia w tym zakresie nie mogą stanowić o interesie prawnym skarżącego. Niewątpliwie każde zagospodarowanie terenu wpływa na krajobraz i w zasadzie każda realizacja jakiejkolwiek inwestycji niesie za sobą ryzyko pewnych utrudnień i uciążliwości dla osób funkcjonujących w jej pobliżu. Jednak przyznanie statusu strony, z uwagi na odczuwany dyskomfort z powodu projektowanej inwestycji, zgodnej ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa własności dla nieruchomości budowlanej stałoby w sprzeczności z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który przecież celowo ogranicza krąg osób będących stronami postępowania. Ochrona osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może zatem prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy - właściciele nieruchomości, na której mają powstać planowane inwestycje, decydowali będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 672/05).
Wobec powyższego, po analizie opracowanej w dniu 21 października 2022 r. przez A. "Analizy oddziaływania akustycznego na środowisko oraz wpływ na pozostałe elementy środowiska naturalnego warsztat samochodów osobowych ze stacją kontroli pojazdów w K. gmina Z.", przedłożonej przez pełnomocnika inwestora w dniu 9 listopada 2022 r. jako odpowiedź na nałożony obowiązek uzupełnienia przedmiotowej dokumentacji, w związku z wiążącym organ odwoławczy wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 maja 2022 r., sygn. II SA/Łd 806/20, organ odwoławczy stwierdził, że nie istnieje przesłanka, z której wynika, że przedmiotowa inwestycja powoduje objęcie nieruchomości J.P. – B. obszarem oddziaływania, a co za tym idzie skarżący nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, Zatem, jak wyżej wykazano, odwołanie od decyzji Starosty Zgierskiego nr 991/2020 z dnia 29 lipca 2020 r., zostało wniesione przez osobę nie mającą przymiotu strony, wobec czego Wojewoda Łódzki umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zażądał uchylenia decyzji organów obu instancji w całości i nakazanie rozbiórki, twierdząc, że "oni grają na czas i zbywają wszelkie argumenty przysługujące mi jako stronie i wręcz okazują całkowite lekceważenie. Wojewoda po zmianie personelu potraktował sprawę powierzchownie i nie na temat. Jego zadaniem było najpierw przyznanie statutu strony, które zbył frazesami. Dalsze dywagacje są powieleniem poprzedniego stanowiska o umorzeniu postępowania. Jako wnioski dowodowe wnoszę o uznanie wszystkich akt sądowych ze skarg na bezczynność, odwołań itp. skierowanych do organów decyzyjnych i sądowych na organy decyzyjne Gminy, Starostwa, Wojewody, Inspekcji Nadzoru Budowlanego powiatowej, Wojewódzkiej i GINB".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Przy piśmie z dnia 14 czerwca 2023 r. skierowanym zwykłą pocztą elektroniczną skarżący przedstawił zdjęcia "pokazujące jak Hala zapadła się w górkę piaszczystą i nikt tego mimo moich uwag nie sprawdził. Obecnie po trzech latach obiekt znajduje się poziomem kilka metrów poniżej innej zabudowy. Podwórko jest wybrukowane i daje dodatkowe obciążenie. Tą sprawę powinien Wojewoda tez wyjaśnić od strony geodezyjnej. Ja też u siebie obserwuję ruchy poziomu gleby w kierunku obrotu ziemi czyli na wschód tak jak jest usytuowany obiekt".
W dniu 14 czerwca 2023 r. wpłynęła również drogą zwykłej poczty elektronicznej korespondencja skierowana przez skarżącego do pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w której skarżący wskazał, że "(...) trzeba też uwypuklić wątek że S. i najbliższa okolica czyli wsie K. D. to tradycyjne miejsce wypoczynku. Jest budownictwo jednorodzinne o charakterze rekreacyjno-wypoczynkowym, osiedle mieszkaniowe, nie można z naruszeniem prawa wydawać decyzji na obiekt który nie służy mieszkańcom, stacja diagnostyczna nie ma klientów, ściąga się samochody z trasy lub handluje samochodami częściami i robi inne usługi niewiadome (...).
W dniu 14 czerwca 2023 r., zwykła pocztą elektroniczną, skarżący zakwestionował ekspertyzy, gdyż obmiary i badania miały być wykonywane z udziałem stron, "czego nie wykonali". Skarżący podał, że "jako osoby znajdujące się w strefie oddziaływania inwestycji nie byli poinformowani o zamiarze, odmawiano podawania informacji, nie uczestniczyliśmy w pseudopomiarach hałasu itp. A organ decyzyjny ma obowiązek na podstawie art. 28 i 32 Prawa budowlanego włączyć osoby zainteresowane do procedowania umożliwić wypowiedzenie się złożyć zastrzeżenia. (...) nie wyraziłem zgody jako strona na budowę po sąsiedzku Hali stalowej Stacja diagnostyczna warsztat samochodowy dla Z. i P. K., która już na etapie budowy była bardzo uciążliwa i jest nadal uciazliwa podczas eksploatacji. Zakres jej prac nie pokrywa się że zgłoszeniem i nastąpiło rozszerzenie o handel pośrednictwo przyjeżdża dużo klientów z trasy z lawetami i nawet ciężarówki (...).
W dniu 15 czerwca 2023 r. skarżący zwykłą pocztą elektroniczną zażądał "uzupełnienia postępowania o akta sprawy z decyzji o warunkach zabudowy wydane przez Wójta Gminy Zgierz w marcu 2020 r. stanowiące integralną część postępowania administracyjnego, oraz inne akta w Sadzie. (...) sama decyzja nie była przedmiotem oceny przez żadną instancje odwoławcza. Strony pominięte, niezadowolone, w tym ja nie zostały w ogóle poinformowane o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy".
W dniu 16 czerwca 2023 r. skarżący zwykłą pocztą elektroniczną przesłał zdjęcia "widok na wprost i odbicia światla od blachy, wraz z specjalnie poszerzonym dojazdem samochody manewrują bezpośrednio przy mojej działce".
W dniu 21 czerwca 2023 r. pełnomocnik ustanowiona w ramach przyznanego skarżącemu prawa pomocy, precyzując skargę, podniosła zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a także art. 153 p.p.s.a. Wniosła również o dopuszczenie dowodu z fotografii wykonanej przez skarżącego, mającej ukazywać wpływ wybudowanego obiektu na nieruchomość skarżącego. Dodatkowo pełnomocnik wskazała, że organ nie przeprowadził badania z opinii biegłego, które wykazałoby na podstawie pomiarów na działce skarżącego, jaki jest wpływ inwestycji na nieruchomość skarżącego.
Postanowieniem wydanym na rozprawie, na podstawie art. 106 par. 3 p.p.s.a., Sąd oddalił wniosek dowodowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 - dalej p.p.s.a.).
Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie Sąd, dokonując - w zakreślonych wyżej granicach -kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie stała się decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia 16 grudnia 2022 r., którą Wojewoda Łódzki umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem J.P.-B. od decyzji Starosty Zgierskiego z dnia 29 lipca 2020 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku usługowego – warsztatu samochodowego ze stanowiskiem diagnostycznym do 3,5 t, wraz z instalacjami wewnętrznymi i niezbędną infrastrukturą, na działce ewidencyjnej nr [...], obręb K., gm. Z.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił między innymi przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Przepis ten nie reguluje podstaw umorzenia postępowania odwoławczego, jednak w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że jego przesłanek należy poszukiwać w art. 105 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Postępowanie stało się zaś bezprzedmiotowe, gdy nastąpił brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego skutkujący brakiem podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy co do jej istoty (por. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 25/21, CBOSA). Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać zarówno z braku istnienia przesłanki przedmiotowej, to jest braku materialno-prawnych podstaw do wydania decyzji administracyjne, jak też braku istnienia przesłanki podmiotowej, to jest sytuacji braku strony mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia, wynikającej między innymi z nieposiadaniem przez dany podmiot legitymacji procesowej do bycia stroną postępowania administracyjnego (por. R. Hauser. M. Wierzbowski (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2021, Wydanie 7, s. 904,908). W przypadku postępowania odwoławczego bezprzedmiotowość ze względów podmiotowych będzie zachodziła w sytuacji, gdy organ ustali w toku postępowania, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 2394/21, CBOSA).
Wobec powyższych ustaleń należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem objętego przedmiotową skargą rozstrzygnięcia wymaga uprzedniego ustalenia, czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku warsztatu samochodowego ze stanowiskiem diagnostycznym.
W związku z tym koniecznym staje się wskazanie, że przesłanki przyznania jednostce statusu strony wyznacza co do zasady art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną w sprawie jest każdy, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jednakże, w sprawach o wydanie pozwolenia na budowę normą prawną wyznaczającą interes prawny jest art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.), zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, zgodnie z którym jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Powyżej powołany art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej zasady wynikającej z art. 28 k.p.a. i może mieć zastosowanie, wyłącznie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę (por. wyroki NSA: z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1145/15; z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 569/16, CBOSA). Zatem dopiero wprowadzenie na terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego ograniczeń w zabudowie, nawet zgodnych z przepisami odrębnymi, oznacza przynależność tego terenu do obszaru oddziaływania obiektu.
W związku z powyższym godzi się wyjaśnić, że wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji następuje w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, na potrzeby każdej konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej.
Jak już wielokrotnie wyjaśniał Naczelny Sąd Administracyjny, stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być nie tylko osoby, których prawa mogą zostać jednoznacznie naruszone w wyniku realizacji inwestycji, ale też władający nieruchomościami, których możliwość zagospodarowania zostanie ograniczona przez projektowaną inwestycję. Nie chodzi jednak o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość, ale o oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający wbrew obowiązującym przepisom jej zagospodarowanie, w tym zabudowę. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania, będzie się zatem materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu. Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie (wyr. NSA z dnia 14 lipca 2022 r., II OSK 2043/19, CBOSA). Sam fakt położenia działki skarżącego w sąsiedztwie inwestycji nie pozwala na automatyczne uznanie go za stronę postępowania w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Niezbędne staje się wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki sąsiedniej w zakresie regulowanym prawem budowlanym ze względu na powstanie projektowanej zabudowy (por. wyroki NSA z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 403/21, z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1655/17, z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2352/16 oraz z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 1054/20, CBOSA).
Celem regulacji zawartej w art. 28 Prawa budowlanego było zatem przesądzenie, że osoby trzecie mogą skutecznie kwestionować zamierzenie inwestycyjne jedynie wówczas, gdy mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem. Brak posiadania przymiotu strony uniemożliwia bowiem uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia merytorycznego, chociażby nawet złożone przez taki podmiot odwołanie zawierało trafną argumentację merytoryczną. Skuteczne wszczęcie postępowania odwoławczego wymaga zatem wniesienia odwołania przez uprawniony podmiot. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga przy tym o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony, lecz powoduje jedynie skutek procesowy w postaci uznania, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w przypadku zaskarżenia takiej decyzji, rolą sądu administracyjnego jest jedynie ocena, czy stanowisko organu odwoławczego o nielegitymowaniu się przez składającego odwołanie przymiotem strony w postępowaniu administracyjnym jest prawidłowe.
W konsekwencji kontrola przez sąd administracyjny zgodności z prawem decyzji organu o umorzeniu postępowania odwoławczego nie obejmuje badania prawidłowości decyzji organu I instancji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 31 października 2019 r., II SA/Wr 444/19, CBOSA). Tym samym, rozpoznając skargę J.P.-B. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 16 grudnia 2022 r., Sąd nie był uprawniony do odnoszenia się do kwestii dotyczących decyzji Starosty Zgierskiego z dnia 29 lipca 2020 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę ani tym bardziej do tych zastrzeżeń, które skarżący kierował w stosunku do decyzji Wójta Gminy Zgierz z dnia 27 marca 2020 r. nr 17/2020 o warunkach zabudowy.
Skarżący posiada tytuł prawny do nieruchomości nr ewid. [...] i [...] obr. K., gm. Z. Najbliżej zlokalizowana, wschodnia granica ww. nieruchomości znajduje się po przeciwnej (zachodniej) stronie drogi powiatowej ul. [...], w odległości 11 m od granicy działki inwestycyjnej i w odległości 23 m od zachodniej - frontowej elewacji projektowanego budynku.
Jak wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego, przedmiotowa inwestycja polega na budowie budynku usługowego - warsztatu samochodowego ze stanowiskiem diagnostycznym do 3,5 tony wraz z zapleczem biurowym, socjalnym oraz infrastrukturą techniczną i komunikacyjną. W części frontowej działki zlokalizowane zostały miejsca parkingowe dla samochodów osobowych - w sumie 6 szt. oraz miejsce do czasowego gromadzenia odpadów stałych z możliwością ich segregacji. Biorąc pod uwagę przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 1065), w tym § 19 określający minimalną odległości miejsc postojowych dla samochodów osobowych od m. in. okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym - 7 m oraz § 23 ust. 1 pkt 1 i 3 określające minimalne odległości miejsc do gromadzenia odpadów stałych - 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi czy od placu zabaw dla dzieci, boiska itp., należy stwierdzić, iż nieruchomość skarżącego nie mieści się w obszarze oddziaływania wynikającym z cytowanych przepisów prawa. Podobnie, obszar oddziaływania wyznaczony na podstawie § 12, 13 czy 271-273, z uwagi na lokalizację budynku na działce inwestycyjnej 23 m od najbliżej położonej granicy działki nr ewid. [...], wysokość tego budynku 5,73 m n.p.t. do najwyższego punktu dachu i maksymalną możliwą wysokość przesłaniania wynoszącą 5,73 m, a także określoną kategorię zagrożenia ludzi PM poniżej 1000MJ/m2 i ZLIII budynku, nie obejmuje nieruchomości skarżącego. Z ww. przepisów maksymalne ograniczenia w zabudowie nieruchomości sąsiednich mogą wystąpić w odległości 20 m od przedmiotowego budynku (§ 271 warunków technicznych budynków), czyli w odległości mniejszej niż odległość budynku na działce inwestycyjnej od granicy nieruchomości skarżącego. Pozostałe urządzenia, jak podziemny zbiornik retencyjny na wodę deszczową, szczelny zbiornik na nieczystości ciekłe o pojemności 10 m3 czy separator koalescencyjny, zlokalizowane zostały w głębi działki inwestycyjnej w odległościach przekraczających 50 m od nieruchomości skarżącego.
Jak wskazał tut. Sąd w wyroku z dnia 13 maja 2020 r., II SA/Łd 806/20 organ przyjął za wiarygodne zapisy projektu budowlanego, że obszar oddziaływania inwestycji zamyka się wyłączenie w granicach terenu inwestycji, pomijając zupełnie podnoszone w toku postępowania kwestie oddziaływania hałasu z terenu projektowanego warsztatu samochodowego na nieruchomości sąsiednie i nie dostrzegając potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego o analizę hałasu oraz zweryfikowania zapisów projektu pod kątem poprawności wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji. W uprzednio rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, uwadze organów obu instancji umknął fakt, że jedną z potencjalnych form oddziaływania na nieruchomości sąsiednie może być właśnie generowany z terenu inwestycji hałas a także wibracje, zakłócenia elektryczne, zanieczyszczenia powietrza, wody, gleby, pozbawienie możliwość korzystania z wody. Zatem przedmiotem zainteresowania organu i prowadzonego przezeń postępowania wyjaśniającego winno być zweryfikowanie i udokumentowanie w materiale aktowym sprawy czy w przypadku konkretnej inwestycji, w tym wypadku warsztatu samochodowego, zachowane zostaną normy hałasowe, czy też normy te nie zostaną zachowane. Uwzględniając skargę, Sąd wskazał, że organ winien wobec tego zbadać, czy hałas z warsztatu samochodowego może oddziaływać na teren nieruchomości skarżącego w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, co ma decydujące znaczenie dla dokonania oceny, czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Sąd zwrócił uwagę, że ustawodawca gwarantuje ochronę przed hałasem w art. 112 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska i w wydanym, na podstawie art. 113 ust. 1 rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, a rolą zatem organu w niniejszym postępowaniu było ustalenie, czy sporna inwestycja gwarantuje zachowanie norm hałasowych. Ustaleń w tym zakresie ewidentnie zabrakło, co świadczy o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa procesowego - art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz prawa materialnego art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy. Organ przyjął bezkrytycznie oświadczenie inwestora, że inwestycja nie będzie emitować hałasu, nie podejmując przy tym samodzielnej oceny, czy zaplanowana inwestycja będzie emitować hałas. Zważyć należy, iż skoro inwestycja obejmuje obsługę pojazdów silnikowych i ma używać urządzeń warsztatowych to z natury rzeczy wiadomo, że będzie wytworzony hałas. Kluczowe zatem jest, że do uznania za stronę postępowania nie potrzeby wykazania, iż oddziaływanie nie będzie ponadnormatywne.
W wykonaniu wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 maja
2020 r. organ odwoławczy wezwał inwestora do uzupełnienia projektu budowlanego poprzez m.in. przedstawienie analizy akustycznej przedmiotowej inwestycji, w zakresie oddziaływania na tereny sąsiednie, w tym nieruchomość skarżącego nr ewid. [...], a także udzielenie wyjaśnień w zakresie potencjalnych oddziaływań przedmiotowej inwestycji (m.in.: wibracje, zakłócenia elektryczne, zanieczyszczenie powietrza /emisja spalin/, wody, gleby, pozbawienie możliwości korzystania z wody) na obszary sąsiednie w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawo budowlane.
W dniu 9 listopada 2022 r. inwestor przedłożył analizę oddziaływania akustycznego na środowisko oraz wpływ na pozostałe elementy środowiska naturalnego, dla inwestycji - warsztat samochodów osobowych ze stacją kontroli pojazdów w K., gmina Z., sporządzoną przez A. w dniu 21 października 2022 r.
Z przedstawionej przez inwestora analizy wynika, że źródłem emisji hałasu są: poruszające się samochody (określone w symulacji jako liniowe źródła hałasu) oraz stacjonarne źródła hałasu - część warsztatowa obiektu, wyrzutnie i czerpnie wentylatorów kanałowych i centrali wentylacyjnej oraz jednostka zewnętrzna klimatyzacji części biurowej.
W ekspertyzie przyjęto, że źródła hałasu wynikające z ruchu pojazdów dzielą się na 3 typy: jazda na wprost, włączenie silnika, hamowanie oraz że w ciągu dnia do obiektu przyjedzie 10 pojazdów, przy czym dla uzyskania maksymalnego oddziaływania akustycznego założono, że wszystkie te pojazdy przyjadą i wyjadą w ciągu jednego dnia.
Urządzenia emitujące hałas zlokalizowane są zaś przede wszystkim wewnątrz budynku poza jednostką zewnętrzną klimatyzacji znajdującą się na południowej elewacji budynku. Zlokalizowane wewnątrz urządzenia to wentylatory kanałowe, odciąg spalin oraz centrala wentylacyjna z rekuperacją. Posiadają one czerpnie i wyrzutnie powietrza umiejscowione w elewacji budynku lub w postaci kominków. Wielkość emisji hałasu w tych miejscach przyjęto zgodnie z poziomami mocy akustycznych urządzeń do nich podłączonych.
Obliczenia poziomu hałasu wokół inwestycji wykonano zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r., w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji, uwzględniając najbardziej niekorzystne warunki, a więc pracę wszystkich źródeł powodujących hałas, uwzględniając takie elementy jak: źródła hałasu typu budynek, ekrany akustyczne - część biurowa budynku, stacjonarne źródła punktowe, źródła hałasu dla pojazdów poruszających się po terenie zakładu.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r., w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku dla terenów zabudowy zagrodowej dopuszczalny poziom hałasu wynosi 55 dB dla pory dnia i 45 dB dla pory nocy, natomiast dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej odpowiednio - 50 dB dla pory dnia i 40 dB dla pory nocy. Jako że Zakład funkcjonuje tylko w porze dnia (od godz. 6 do 22), dlatego obowiązują go dopuszczalne poziomy hałasu wynoszące 50dB i 55 dB dla poszczególnych wyżej wymienionych terenów.
Analizę oddziaływania akustycznego funkcjonowania zakładu przeprowadzono metodą obliczeniową, z użyciem atestowanego programu obliczeniowego. Wykonana analiza wpływu na klimat akustyczny planowanej inwestycji, wykazała, że analizowany obiekt nie stanowi zagrożenia akustycznego dla najbliższych terenów podlegających ochronie akustycznej. Ze względu na małą emisję hałasu od analizowanego obiektu, na interpretacjach graficznych wyników przedstawiono nie tylko izofony 50 i 55 dB, które odzwierciedlają oddziaływanie akustyczne obiektu w porze dnia, lecz również niższe wartości. Przedstawienie izofon 40 i 45 dB pozwoliło lepiej pokazać rozprzestrzenianie się hałasu. Graficzną interpretację wyników obliczeń w punktach kontrolnych przedstawiono na rys. nr 3 i 4 (s. 23 i 24 Analizy).
Ponadto, warsztat w żaden sposób nie przyczyni się do zmiany stosunków wodnych w rejonie przedsięwzięcia, tym samym nie wpłynie na stan wód powierzchniowych (s. 6) i nie stanowi żadnego zagrożenia dla jakości powietrza w tym rejonie oraz prace wykonywane w warsztacie nie powodują powstawania drgań, przenoszonych w gruncie (s. 14).
Przedstawione wartości obejmują charakterystykę powietrza w rejonie istniejącego i pracującego warsztatu i zawierają w sobie emisję pochodzącą z pracy tego warsztatu. Zgodnie z uzyskanymi wynikami jakości powietrza na tle dopuszczalnych wartości, warsztat nie stanowi żadnego zagrożenia dla jakości powietrza w tym rejonie. Przedmiotowy warsztat samochodowy i stacja kontroli dedykowane są wyłącznie dla samochodów osobowych. Są to samochody lekkie, ich ruch po terenie nie wywołuje wibracji, tak jak w przypadku samochodów dostawczych lub tirów. Ponadto prace prowadzone w warsztacie nie powodują powstawania drgań, przenoszonych w gruncie.
W Analizie wskazano również, że obiekt ma własne przyłącze energetyczne, wykonane w oparciu o uzgodnienie z gestorem sieci. Dostawa prądu z Zakładu Energetycznego nie powoduje zakłócenia w dostawie prądu dla innych obiektów w sąsiedztwie.
Dysponując Analizą oddziaływania akustycznego na środowisko oraz wpływ na pozostałe elementy środowiska naturalnego i uznając ją za wiarygodną, Wojewoda Łódzki, stwierdził, że obiekt nie stanowi zagrożenia akustycznego dla najbliższych terenów podlegających ochronie akustycznej i mimo przyjęcia warunków niekorzystnych akustycznie, analizowany warsztat ze stacją kontroli pojazdów nie oddziałuje znacząco na środowisko, w tym na sąsiadujące tereny chronione akustycznie, natomiast w zakresie wpływu na pozostałe elementy środowiska naturalnego, przedstawionego w analizie, warsztat ze stacją kontroli pojazdów, nie powoduje żadnych przekroczeń i nie stanowi zagrożenia dla środowiska naturalnego. W zakresie emisji hałasu przedmiotowa inwestycja nie dotyka akustycznie terenu nieruchomości J.P. – B. (dz. nr ewid. [...]), pomimo przyjętych warunków funkcjonowania przedsiębiorstwa. Z załączonej analizy wynika jednoznacznie, że brak jest oddziaływania warsztatu ze stacją kontroli na teren działek należących do skarżącego (dz. nr ewid. [...] i [...]).
Na tej podstawie Wojewoda Łódzki uznał, że działka skarżącego nie znajduje się na obszarze oddziaływania, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, gdyż brak jest przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki skarżącego w zakresie regulowanym Prawem budowlanym ze względu na powstanie projektowanej zabudowy.
Jak zauważył tut. Sąd w wyroku z dnia 13 maja 2022 r., II SA/Łd 806/20 skarżący wywodzi swój interes prawny z przepisów art. 140 i art. 144 k.c. Wobec wykazania przed organem odwoławczym, że możliwość zagospodarowania działki skarżącego nie zostanie ograniczona przez projektowaną inwestycję w rozpoznawanej sprawie należy uznać, że art. 140 i art. 144 k.c. stanowiące element cywilnoprawnego określenia treści i granic prawa własności nieruchomości nie mogą być wyłączną i samoistną podstawą interesu prawnego w sprawie administracyjnej dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 144 k.c. właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Przepis ten odnosi się do oddziaływania nieruchomości na otoczenie w postaci tzw. immisji pośrednich (np. pyły, zapachy, hałasy, gazy itp.), które są co do zasady dozwolone, o ile nie przekraczają przeciętnej miary w nim wskazanej. Przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę nie daje jednak jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz jedynie oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, czyli powodujące ograniczenia w zagospodarowaniu otoczenia wynikające z odrębnych przepisów. Z przepisu art. 144 k.c. tego rodzaju ograniczenie w kontekście Prawa budowlanego nie wynika. Ograniczenia takiego nie można bowiem upatrywać tylko w następstwie potencjalnych obciążeń czy uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu budowlanego. Okoliczność występowania tzw. immisji (pośrednich) może rodzić określone roszczenia jedynie na gruncie cywilnoprawnym, lecz nie daje praw strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego (por. wyroki NSA z: 26 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 2011/11; 28 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 12/08; 26 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1365/14; 8 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 905/14, publ. w CBOSA). Przewidziana w art. 144 k.c. miara dopuszczalnych zakłóceń jako oparta na kryteriach społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunkach miejscowych ma charakter autonomiczny wobec regulacji administracyjnoprawnych, w tym również tych, z których mogłyby wynikać ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiednich nieruchomości w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Powoływanie się przez skarżącego na zintensyfikowanie użytkowania terenu inwestycji czy wzmożony ruch samochodów w jej otoczeniu, jest okolicznością niemającą wpływu na ocenę możliwości zagospodarowania jego nieruchomości, a także istnienie interesu prawnego w postępowaniu, którego przedmiotem jest udzielenie pozwolenia na budowę. Jak już bowiem wyjaśniono, nie każda uciążliwość wynikająca z realizacji inwestycji może być kwalifikowana jako uciążliwość skutkująca prawnym ograniczeniem możliwości zagospodarowania.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego na rozprawie w dniu 21 czerwca
2023 r. dotyczącego niepowołania biegłego przez organ odwoławczy, należy wyjaśnić, że w świetle art. 84 § 1 k.p.a. powołanie przez organ biegłego należy uznać za uzasadnione, jeśli w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Oceny w tym zakresie dokonuje jednak sam organ administracji, uwzględniając okoliczności danej sprawy, wymagany zakres ustaleń, stopień ich skomplikowania, a także kwalifikacje własnego zasobu kadrowego. W okolicznościach przedmiotowej sprawy organ uznał za dostateczne posłużenie się Analizą sporządzoną przez A., a wnioski z niej płynące uznał za wiarygodne. Należy również zwrócić uwagę, że inicjatywa dowodowa w celu wykazania przez określony podmiot przymiotu strony nie jest zastrzeżona dla organu administracji, a tym bardziej nie można twierdzić, że powinien on poszukiwać kolejnych dowodów, aby potwierdzić twierdzenia wnoszącego odwołanie, który nie zgadza się z oceną dowodów dokonaną przez organ. W judykaturze przyjmuje się, że osoba wnosząca odwołanie chcąc wykazać, że jest stroną postępowania, musi mieć zagwarantowaną inicjatywę dowodową i możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (tak NSA w wyroku z dnia 27 maja 2011 r., II OSK 938/10, CBOSA). Prawa skarżącego były zachowane, jako że w rozpoznawanej sprawie, po analizie złożonej dokumentacji, Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., zawiadomił strony postępowania, a także skarżącego, o możliwości zapoznania się z całością zgromadzonego materiału dowodowego, oraz wypowiedzenia się co do złożonych przez inwestora dowodów. Skarżący miał zatem prawo nie tylko zapoznać się z treścią Analizy oddziaływania akustycznego na środowisko, przedłożoną przez inwestora, ale również przedstawić przeciwdowód, czego nie uczynił.
Reasumując, Wojewoda Łódzki prawidłowo wskazał, że skarżący nie może być uznany za stronę postępowania, gdyż jego działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, a realizacja inwestycji nie wpływa na ograniczenie prawa skarżącego do zagospodarowania, w tym zabudowy nieruchomości.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji zostało przeprowadzone przez organy obu instancji zgodnie z wymogami art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zawierającym w pełni wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które w ocenie Sądu skonstruowane zostało zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. odpowiada prawu. Sam fakt, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z oczekiwaniami i przekonaniami skarżącego, nie oznacza automatycznie jej wadliwości.
Skoro zatem w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia norm prawa procesowego i materialnego w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, a zarzuty skargi okazały się niezasadne, sąd nie stwierdziwszy podstaw do uchylenia wydanych w sprawie decyzji, zobowiązany był oddalić skargę.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r., poz. 18). Sąd uwzględnił przy tym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. w sprawie SK 66/19 i uznał, że analiza statusu adwokata oraz jego roli w postępowaniu, w którym występuje jako podmiot powołany i zobowiązany do zastępstwa prawnego, prowadzi do uznania, że różnicowanie jego wynagrodzenia, tj. obniżenie pełnomocnikom z urzędu wynagrodzenia, które otrzymaliby, gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia.
k.ż.