III OZ 259/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt: II SA/Wa 939/22 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 939/22 w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 4 kwietnia 2022 r., nr 28/II/22/BTiZ w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2023 r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił M.S. (skarżąca) przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 stycznia 2023 r. w sprawie o sygn. akt: II SA/Wa 939/22 ze skargi M.S. na decyzję Komendanta Straży Granicznej z dnia 4 kwietnia 2022 r., nr 28/II/22/BTiZ w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że składając wniosek o przywrócenie terminu wnioskodawca zobowiązany jest spełnić łącznie trzy wymogi: złożyć wniosek w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz dokonać czynności, której nie dokonano w terminie. Skarżąca w opinii Sądu I instancji nie uprawdopodobniła, że do uchybienia doszło bez jej winy, w związku z czym brak było podstaw do przywrócenia terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca żądając jego uchylenia i przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że Sąd I instancji błędnie uznał, że przyczyną uchybienia terminowi był udział skarżącej "w szkoleniu w Centrum Szkolenia Straży Granicznej w K.", kiedy prawdziwą przyczyną uchybienia był brak odpowiedzi z Sądu na ponowny wniosek skarżącej o zmianę terminu rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) – dalej p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Powyższe przesłanki należy spełnić łącznie. W ocenie Sądu I instancji skarżąca nie wykazała, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy, a ocenę tę podziela Naczelny Sąd Administracyjny. Słusznie uznano, że brak winy w uchybieniu terminu może nastąpić jedynie, "gdy przeszkody powstałej w jego dochowaniu nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku". Skarżąca tym samym powinna wykazać, że uchybiła terminowi ze względu na okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. W przedmiotowej sprawie skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, bowiem pozostawała w błędnym przekonaniu, że termin posiedzenia sądu, w wyniku złożonego przez nią wniosku o zmianę terminu posiedzenia, został przesunięty. Okoliczności tej w realiach niniejszej sprawy nie można uznać za usprawiedliwiającą uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżąca w dniu 31 grudnia 2022 r. zwróciła się do sądu z pierwszym wnioskiem o zmianę terminu posiedzenia. Sąd w dniu 5 stycznia 2023 r. poinformował ją, że stawiennictwo na posiedzeniu w dniu 17 stycznia 2023 r. nie jest obowiązkowe, udział w rozprawie możliwy jest przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, a co więcej skarżąca może zająć stanowisko w sprawie na piśmie poprzez złożenie dokumentów i pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym osobiście na Biurze Podawczym Sądu lub za pośrednictwem operatora pocztowego lub pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej ePUAP nie później niż w dniu poprzedzającym rozprawę. W dniu 10 stycznia 2023 r. skarżąca zwróciła się do Sądu z kolejnym wnioskiem o przełożenie terminu posiedzenia, na który Sąd nie odpowiedział. Z nieznanej przyczyny skarżąca uznała, że brak odpowiedzi Sądu utożsamić należy z przychyleniem się do wniosku i przełożeniem terminu posiedzenia. W związku z powyższym skarżąca, jak podnosi, nie miała świadomości, ze posiedzenie się odbyło oraz że rozpoczął się termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego. Nie sposób zgodzić się z powyższą argumentacją. W zawiadomieniu o terminie rozprawy z dnia 16 grudnia 2022 r. skarżąca została pouczona o treści art. 140 § 2 oraz art. 141 § 1 i 2 p.p.s.a., tj. że sentencji wyroku oddalającego skargę, ogłoszonego na rozprawie Sąd nie doręcza stronom z urzędu, a także o trybie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Zatem skarżąca powinna uznać, że w związku z brakiem odpowiedzi na jej wniosek o przełożenie posiedzenia sądu, posiedzenie nie zostało przeniesione, a jednym z możliwych rozstrzygnięć jest oddalenie skargi, od którego należy złożyć w terminie 7 dni wniosek o uzasadnienie wyroku, w sytuacji gdy strona chce taki wyrok zaskarżyć. Brak świadomości działania sądu lub błędne założenia nie mogą być w tym stanie rzeczy uznane przez za świadczące o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. Tym samym należy zgodzić się z rozstrzygnięciem Sądu I instancji i uznać, że zasadnie odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.