I OZ 64/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 868/22 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2022 r. Nr [...] w przedmiocie udostępnienia części nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE D. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2022 r. Nr [...] w przedmiocie udostępnienia części nieruchomości. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 stycznia 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 868/22, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r., poz. 329 – dalej "p.p.s.a."),sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przy czym, to do strony skarżącej należy wskazanie w uzasadnieniu wniosku okoliczności przemawiających za tym, że wykonanie zaskarżonego aktu grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub wywoła trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu I instancji w złożonym wniosku skarżąca nie przedstawiła okoliczności przemawiających za tym, że wykonanie zaskarżonego aktu, czy też aktu wydanego przez organ I instancji, grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub wywoła trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca nie podała żadnych konkretnych, popartych stosownymi dokumentami informacji, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność wniosku. Wobec tego Sąd uznał, że wniosek złożony przez skarżącą nie zasługiwał na uwzględnienie. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła skarżąca, zarzucając naruszenie: 1. art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy z treści skargi i zawartego w niej wniosku o wstrzymanie wynika, że adresatem wniosku był organ, który wydał zaskarżoną decyzję, a nie Sąd. Wskazano, że gdyby Sąd prawidłowo odczytał treść wniosku skarżącej, zarządziłby zwrot akt do organu, który wydał zaskarżoną decyzję w celu przeprowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Zdaniem skarżącej powyższe uchybienie doprowadziło do wydania postanowienia na błędnej podstawie prawnej, 2. art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i brak zwrotu akt sprawy wraz ze skargą do organu, który wydał zaskarżoną decyzję, podczas gdy z treści skargi i zawartego w niej wniosku o wstrzymanie wynikało, iż skarżąca chce skorzystać z instytucji opisanej w art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. z uwagi na to, że wskazała przepisy prawa odnoszące się do organu II instancji, co doprowadziło do przedwczesnego wydania rozstrzygnięcia przez Sąd. Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w razie wniesienia skargi organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego z [...] września 2022 r., o wstrzymanie, której wnosiła skarżąca, utrzymała w mocy decyzję Starosty Grójeckiego z [...] czerwca 2022 r., która to decyzja została wydana na podstawie art. 124b ust. 1 i 2 u.g.n. Starosta Grójecki powołaną decyzją z [...] czerwca 2022 r. udzielił zezwolenia na udostępnienie części nieruchomości będącej własnością skarżącej dla podmiotu Polska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w T. w celu wykonania prac zawiązanych z konserwacją i remontem urządzeń służących do przesyłania gazu, polegających na 1) odkopaniu rury gazowej, 2) wymianie zabezpieczeń końców rury ochronnej wraz z oczyszczeniem przestrzeni międzyrurowej, 3) remont istniejącego punktu (słupka) kontrolno – pomiarowego wraz z okablowaniem pomiarowym (wymiana uszkodzonego okablowania). Starosta Grójecki w/w decyzji nadał, na podstawie art. 124b ust. 2a u.g.n., rygor natychmiastowej wykonalności. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu skarżąca nie wskazała podstawy prawnej żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podstawą prawną rozpatrzenia przez organ wniosku o wstrzymanie byłby art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. (nie zaś przywołany w skardze art.135 k.p.a.). Należy zatem przyjąć, że ani w żądaniu skargi ani też w jej uzasadnieniu skarżąca nie zawarła wniosku skierowanego do organu o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Adresatem żądania skarżącej jest wskazany w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny, do którego skarga wraz z wnioskiem została adresowana. Skarżąca w skardze wnosiła "o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu zakończenia postępowania przed Tut. Sądem z uwagi na to, że decyzja narusza następujące przepisy wskazane poniżej". Tak sformułowany wniosek nie mógł nasuwać wątpliwości, że jest wnioskiem o wstrzymanie zaskarżonej decyzji skierowanym do sądu, skoro chodzi o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu zakończenia postępowania przez tutejszy sąd. Należy podkreślić, że ani w treści zarzutów skargi, ani w jej uzasadnieniu nie zamieszczono żądania, aby wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji został rozpoznany przez organ. Wobec tego, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że w związku z faktem, że decyzja w sprawie wydana została na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n., to ewentualne wstrzymanie jej wykonania może mieć miejsce wyłącznie w oparciu o zasady ogólne, zawarte w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić przy tym należy, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Wniosek taki wymaga więc oddzielnego uzasadnienia. Sąd musi dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy jeszcze raz podkreślić – jest wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a. Zatem, pamiętać należy, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Zaznaczyć przy tym należy, że rozstrzygając wniosek o wstrzymanie, Sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do tzw. przedsądu. Bada jedynie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może prowadzić w okolicznościach danej sprawy, wskazanych przede wszystkim przez skarżącego we wniosku, do zagrożenia w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie w niniejszej sprawie uznał, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiocie zobowiązania skarżącej do udostępnienia części nieruchomości celem wykonania prac remontowych skoro skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazać także należy, że skarżąca w złożonym zażaleniu nie wykazała zaistnienia względem niej którejkolwiek z przesłanek do udzielenia ochrony tymczasowej. Zarówno bowiem w zarzutach zażalenia, jak i jego uzasadnieniu skarżąca podnosi jedynie, że adresatem przedmiotowego wniosku był organ. Przy czym we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca nie wskazała na art. 61 § 2 p.p.s.a., podnosząc to dopiero w zażaleniu, w sytuacji gdy treść skargi i jej uzasadnienie nie pozwalają na przyjęcie, że wniosek o wstrzymanie jest skierowany do organu. Ponadto wniosek o wstrzymanie nie zawierał ani wskazania podstawy prawnej określonej w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani też uzasadnienia. Uzasadnieniem wniosku o wstrzymanie nie może być bowiem uzasadnienie samej skargi, o czym była już mowa powyżej, a z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skoro zatem skarżąca ani we wniosku o wstrzymanie, ani w złożonym zażaleniu nie przedstawiła okoliczności przemawiających za tym, że wykonanie zaskarżonego aktu, czy też aktu wydanego przez organ I instancji, grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub wywoła trudne do odwrócenia skutki, to uznać należy, że zasadnie Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie skarżącej..