I GZ 337/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A Sp. z o.o. Sp. k. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 września 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 478/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. Sp. k. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 27 lipca 2023 r., nr SKO/CZ/503/2782/2023 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu wysokości kwoty dofinansowania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 września 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 478/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił wniosek A Sp. z o.o. Sp. k. w S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 27 lipca 2023 r. w przedmiocie zwrot środków otrzymanych na rzecz ochrony miejsc pracy wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu skargi skarżąca zamieściła skierowany do sądu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji wskazując, że wykonanie obowiązku zwrotu kwoty ponad 200.000 zł będzie miało istotne negatywne konsekwencje dla sytuacji finansowej spółki i możliwości realizacji jej bieżących zobowiązań pieniężnych, co mogłoby obecnie doprowadzić spółkę do upadłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji podkreślił, że brak uzasadnienia wniosku nie pozwala sądowi podjąć samodzielnych ustaleń na podstawie akt sprawy w kierunku zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Konieczność uwzględnienia w tym postępowaniu całości akt sprawy nie oznacza, że sąd w odniesieniu do wniosku miałby się domyślać, jakie dowody chciałby przedstawić wnioskodawca, aby wykazać spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji wskazał, że zamieszczony w skardze wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca swoich argumentów nie poparła danymi o sytuacji finansowej spółki oraz informacji o źródłach danych o jej kondycji finansowej. WSA uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sama wysokość zobowiązania, którą obiektywnie należy uznać za wysoką, nie może determinować automatycznego uznania, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Zażalenie na to postanowienie złożyła skarżąca wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 27 lipca 2023 r. zarzucając: - naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu, a mianowicie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez jego błędne zastosowanie, wyrażające się w odmowie wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 27 lipca 2023 r., utrzymującej w mocy decyzję dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2023 r., podczas gdy ze względu na sytuację finansową skarżącej, w przypadku wykonania decyzji organu pierwszej instancji, na podstawie której określono należność przypadającą do zwrotu na kwotę 216.433,94 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od dnia 3 czerwca 2023 r. do dnia zwrotu, która to stała się ostateczna wskutek jej utrzymania w mocy zaskarżoną decyzją organu drugiej instancji, zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania dla skarżącej trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ wobec braku istotnych przychodów ze sprzedaży w 2022 r., braku środków trwałych, a także straty w 2022 r., zwrot kwoty obejmującej należność główną wraz z odsetkami w wysokości niemal 300.000,00 zł spowoduje niemożność regulowania bieżących zobowiązań skarżącej, a co za tym idzie konieczność ogłoszenia jej upadłości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu, przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, że szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W piśmiennictwie i judykaturze zgodnie przyjmuje się, że art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę wnioskującą o udzielenie ochrony tymczasowej na jego podstawie do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Na wnioskodawcy spoczywa więc obowiązek jedynie uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności (por. M. Jagielska, pkt 7 komentarza do art. 61 § 3 p.p.s.a. [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, 5. wyd. zmienione i uzupełnione, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2017, str. 406-407 oraz powołane tam orzecznictwo). Poza tym – jak wskazywano już w judykaturze wielokrotnie – skutki wykonania decyzji zobowiązującej stronę do zapłaty określonej kwoty pieniężnej są z natury rzeczy odwracalne (por. np. postanowienie NSA z 27 października 2016 r. o sygn. akt II GZ 1099/16 i powołane tam orzecznictwo; dostępne w CBOSA). W przypadku uchylenia decyzji, uiszczona należność podlega bowiem zwrotowi (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I GZ 217/11). Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest to, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które może spowodować dla strony wykonanie zaskarżonej decyzji. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Taką okolicznością nie jest wyłącznie sama wysokość należności (blisko 1,5 miliona zł). Okoliczność ta sama z siebie nie uzasadnia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji bowiem każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego (por. postanowienie NSA z 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, objęte kontrolą postanowienie Sądu o oddaleniu wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zgodne z prawem i nie podważa go argumentacja zażalenia. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, WSA nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA ocenił, że skarżący nie wykazał czy zachodzą przesłanki zawarte w tym przepisie. Z tego względu za prawidłową należy uznać ocenę WSA, że skarżący nie uprawdopodobnił, że w tej sprawie wystąpiły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. umożliwiające zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Brak wiedzy Sądu I instancji w zakresie rzeczywistej (dającej się zweryfikować) sytuacji majątkowej skarżącej nie pozwalał zatem na ocenę spełnienia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowo-administracyjnym przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a., co oznacza, że prawidłowo WSA odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się z kolei do dokumentacji, którą spółka dołączyła do zażalenia, należy zauważyć, że są to nowe okoliczności podniesiona dopiero na etapie postępowania zażaleniowego. Sąd I instancji nie miał wiedzy na ten temat, w związku z tym nie mógł dokonać oceny tych okoliczności. Należy podkreślić, że zadaniem NSA nie jest bowiem ponowna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzupełnionego ewentualnie o okoliczności podniesione w zażaleniu, lecz kontrola postanowienia wydanego przez WSA. Wobec tego nie było podstaw, aby odnieść się do nowych okoliczności, powołanych w zażaleniu i uwzględnić je przy wydawaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Gdyby zatem taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, strona może wówczas przedstawić stosowną dokumentację wraz z nowym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Wskazać przy tym należy, że braki wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie mogą być uzupełnione w zażaleniu, natomiast - jak wskazano powyżej - na każdym etapie postępowania może zostać złożony nowy wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej wraz z dokumentami uzasadniającymi rzeczywiste możliwości finansowe strony. Ze wskazanych powodów, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.