I FZ 302/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Mariusz Golecki, , , po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 lipca 2023 r. sygn. akt I SAB/Wr 749/22 odrzucające skargę kasacyjną I. Sp. z o.o. z siedzibą we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SAB/Wr 749/22 odrzucające skargę I. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław – Śródmieście w przedmiocie prowadzenia postępowania w sprawie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego za m-ce: II, III i IV 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 31 lipca 2023 r., sygn. akt I SAB/Wr 749/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną I. spółka z o.o. we W. (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżąca") na wyrok tego sądu z 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SAB/Wr 749/22 w sprawie ze skargi I. Sp. z o. o. z/s we W. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław – Śródmieście w przedmiocie postępowania w zakresie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za m-ce: II, III i IV.2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przedstawił następujący stan sprawy. Wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2022 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław - Śródmieście dopuścił się bezczynności, natomiast w pozostałej części skargę oddalił. Postanowieniem z 24 stycznia 2023 r. referendarz sądowy przyznał Skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Następnie pismem z 13 marca 2023 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych we Wrocławiu poinformowała Sąd pierwszej instancji o wyznaczeniu dla Skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego P. R. Z kolei z informacji przekazanej w piśmie OIRP we Wrocławiu z 15 czerwca 2023 r. wynika, że pełnomocnik Skarżącej o prowadzeniu sprawy dowiedział się osobiście 23 marca 2023 r. W dniu 24 maja 2023 r. została wniesiona skarga kasacyjna od ww. wyroku, sporządzona przez radcę prawnego P. R. Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę kasacyjną przyjął, że pełnomocnik Skarżącej nadając skargę kasacyjną w urzędzie pocztowym w dniu 24 maja 2023 r., uchybił terminowi do jej wniesienia. W ocenie WSA we Wrocławiu z okoliczności faktycznych sprawy wynika bowiem, że termin na wniesienie skargi kasacyjnej w świetle art. 177 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") upłynął w dniu 24 kwietnia 2023 r., gdyż ostatni dzień terminu wypadał w sobotę 22 kwietnia 2023 r., a stosownie do treści art. 83 § 2 p.p.s.a., jeżeli ostatni dzień terminu wypadł w sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 178 w zw. z art. 177 § 3 w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a. oraz art. 67 § 5 p.p.s.a., które skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika z powodu jej złożenia po upływie terminu do jej wniesienia, podczas gdy w ocenie Skarżącej termin ten został zachowany. Pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przyznanie mu od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Jak wskazał pełnomocnik Strony odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 25 sierpnia 2022 r., którego pkt ll był przedmiotem skargi kasacyjnej został doręczony wraz z uzasadnieniem ówczesnemu pełnomocnikowi Skarżącej 11 października 2022 r. W związku z wypowiedzeniem przez tegoż pełnomocnika pełnomocnictwa do dalszego zastępowania Spółki, które zawierało zwolnienie z obowiązku świadczenia usług przez tego pełnomocnika, Spółka wniosła pismem z 9 listopada 2022 r. skargę kasacyjną we wskazanym zakresie sporządzoną osobiście, wraz z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy z urzędu, mając na względzie wymóg art. 175 § 1 p.p.s.a. Postanowieniem z 28 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną Strony powołując się na treść art. 175 § 1 p.p.s.a. Postanowienie to zostało doręczone Spółce 11 kwietnia 2023 roku, pomimo, iż postanowieniem Referendarza sądowego z 24 stycznia 2023 r. prawo pomocy zostało Spółce przyznane i pełnomocnik z urzędu został wyznaczony z dniem 23 marca 2023 r. Według stanowiska Strony zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji powinien wskazane postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Stronę doręczyć już ustanowionemu pełnomocnikowi z urzędu, a nie Stronie. W konsekwencji Strona ponownie samodzielnie wniosła 17 kwietnia 2023 r. zażalenie na przedmiotowe postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, podnosząc przede wszystkim, że do tej pory Sąd nie rozpoznał jej wniosku o przyznanie jej prawa pomocy, sformułowanego w piśmie z 9 listopada 2022 roku. Strona zaprzecza bowiem, aby postanowienie Referendarza sądowego z 24 stycznia 2023 r. o przyznaniu prawa pomocy zostało jej kiedykolwiek doręczone. W ocenie pełnomocnika Spółki gdyby tak było Spółka z pewnością nie wniosłaby ponownie samodzielnie zażalenia na postanowienie WSA z 28 listopada 2022 r. o odrzuceniu jej skargi kasacyjnej w 17 kwietnia 2023 roku, kiedy to już nominalnie powinna mieć wiedzę o postanowieniu Referendarza sądowego z 24 stycznia 2023 r. (sygn. akt l SPP/Wr 173/22) o przyznaniu stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowieniu radcy prawnego z urzędu. Podobnie, gdyby przedmiotowe postanowienie otrzymał ustanowiony już pełnomocnik Spółki to od daty jego otrzymania liczyłby ustawowy termin na wniesienie skargi kasacyjnej, zgodnie z dyspozycją art. 177 § 3 w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść należy, ze wbrew twierdzeniom pełnomocnika Spółki postanowienie Referendarza sądowego z 24 stycznia 2023 r. zostało doręczone na adres Strony 14 lutego 2023 r. Wynika to z akt prawa pomocy o sygn. akt l SPP/Wr 173/22 gdzie znajduje się stosowny dokument pocztowy, na którym widnieje podpis prezesa zarządu Spółki P. J. (k. 11 akt prawa pomocy sygn. l SPP/Wr 173/22). Zgodnie z art. 177 § 3 p.p.s.a. "W razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem" – jak już ustalono, strona została o tym prawidłowo pouczona. Bezspornym jest fakt, że - pomimo tych pouczeń - Skarżąca w dniu 20 lutego 2023 r. wniosła osobistą skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy. W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w oparciu o art. 178 P.p.s.a. zobowiązany był odrzucić skargę kasacyjną i tym samym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie sposób zarzucić naruszenia prawa. Autor skargi kasacyjnej pomija, że w niniejszej sprawie, Skarżąca osobiście - nie czekając na rozstrzygnięcie dotyczące złożonego przez siebie wniosku o prawo pomocy - wniosła skargę kasacyjną. Dlatego stwierdzić trzeba, że zarzuty zawarte w zażaleniu są pozbawione jakichkolwiek podstaw. Sam fakt zaś, że w niniejszej sprawie Skarżącej wyznaczono pełnomocnika z urzędu, świadczy jedynie o tym, że istniała możliwość podjęcia przez profesjonalnego pełnomocnika stosownych działań. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu jest jedynie kwestia prawidłowości stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu dotyczącego niedopuszczalności osobistej skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.