II OZ 1142/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1467/13 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić R. S. termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1467/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił R. S. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie z jej skargi na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. Sąd wskazał, że pismem z dnia 3 czerwca 2013 r. R. S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydaną w jej sprawie decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego. W dniu 27 sierpnia 2013 r. Sąd odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi (skarga nie została podpisana). Postanowienie doręczone zostało skarżącej w dniu 30 sierpnia 2012 r. Pismem z dnia 4 września 2013 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, załączając do niego podpisaną skargę. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, iż nie otrzymała przesyłki sądowej zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, gdyż odebrał ją jej mąż, który skarżącej nie przekazał wezwania. O okolicznościach stanowiących podstawę wniosku o przywrócenie przedmiotowego terminu, skarżąca dowiedziała się po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi w dniu 30 sierpnia 2013 r. Wskazała, że nie miała świadomości o okoliczności przesłania wezwania, stąd uchybienie dokonania czynności nastąpiło bez jej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło bez jej winy. Sąd wskazał, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi odebrane zostało przez męża skarżącej D. S. w dniu 27 sierpnia 2013 r. W rozpoznawanej sprawie doszło zatem do doręczenia zastępczego określonego w art. 72 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.). Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Adresat przesyłki może obalić to domniemanie wykazując, że doręczenie zastępcze było wadliwe (niezgodne z treścią przepisu art. 72 p.p.s.a.), albo też pismo w ogóle nie dotarło do rąk adresata (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2010 r.). Jak wyżej wskazano przesyłkę zawierającą wezwanie odebrał mąż skarżącej. Działanie takie było zatem zgodne z regulacją wynikającą z art. 72 § 1 p.p.s.a. i wezwanie do uzupełnienia braków skargi zostało skutecznie doręczone stronie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2012 r. II FSK 2823/11, LEX nr 1116134). Sąd wskazał, że na odbierającym przesyłkę sądową spoczywał obowiązek jej przekazania do rąk adresata wiadomości. Skarżąca podniosła, iż nie odpowiada za powstałe uchybienia ponieważ błąd popełniła osoba trzecia (domownik uprawniony do przekazania korespondencji). Zdaniem Sądu błąd tej osoby jest jednak równoznaczny z błędem przy podejmowanych czynnościach procesowych przez skarżącego. W ocenie Sądu odebranie korespondencji sądowej przez męża wnioskodawczyni bez wskazania dodatkowych okoliczności wskazujących na uniemożliwienie wykonania czynności w zakreślonym terminie stanowi naruszenie kryterium należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Tym bardziej, że również przesyłkę zawierającą odpis postanowienia o odrzuceniu skargi odebrał mąż skarżącej, który przekazał ją skarżącej. Mając zatem na uwadze okoliczności ustalone w sprawie Sąd nie uznał wniosku o przywrócenie terminu za uzasadniony i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodobniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swe interesy. W niniejszej sprawie skarżąca podnosi, że otrzymała wezwanie Sądu z dnia 10 lipca 2013 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł i należność tą w zakreślonym terminie uiściła. Skarżąca wskazuje, że nie wie, czy wezwanie z dnia 17 lipca 2013 r. do usunięcia braków formalnych skargi odebrał mąż skarżącej, czy inna osoba, jednakże skarżąca twierdzi, że wezwania tego nie otrzymała. Należy zwrócić uwagę, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k-20) znajduje się informacja, że przesyłka kierowana do skarżącej miała zawierać "wpis, wezw. o podpisanie skargi, pouczenie+odpis odpowiedzi na skargę". Z akt sprawy wynika, że wezwania te zostały sporządzone na oddzielnych drukach (k-14 i 16). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w takiej sytuacji nie można wykluczyć, że jeden z tych druków omyłkowo nie został włożony przez pracownika sekretariatu do koperty adresowanej do skarżącej i tym samym skarżąca jednego z wezwań nie otrzymała. Prawdziwość twierdzeń skarżącej potwierdza zaś fakt, iż z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi wywiązała się ona w terminie. W związku z tym, że w niniejszej sprawie istnieją wątpliwości co do tego, czy skarżącej faktycznie doręczono wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie, odmowa przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi stanowiłaby nieuzasadnione ograniczenie konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, a na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. przywrócił stronie termin do uzupełnienia braków formalnych skargi.