III OZ 552/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 2149/22 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia od wyroku z 31 stycznia 2023 r. w sprawie ze skargi Gminy S. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 26 sierpnia 2022 r., nr DP.401.700.2022.sj w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wyrokiem z 31 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy S. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Odpis postanowienia doręczony został skarżącej wraz z pouczeniem 6 lutego 2023 r. Pismem doręczonym do Sądu 21 lutego 2023 r. skarżąca zwróciła się z wnioskiem o uzasadnienie powyższego wyroku i równocześnie wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie. Za przyczynę uchybienia wskazano poważną chorobę prowadzącego sprawę radcy prawnego. Postanowieniem z 7 kwietnia 2023 r. Sąd odmówił przywrócenia terminu na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku stwierdzając, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Zwrócono uwagę, że wniosek w zasadzie nie zawierał uzasadnienia poza powołaniem się na poważną chorobę pełnomocnika skarżącej. W wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 11 lipca 2023 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji uznając, że Sąd ten rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu powinien był wezwać skarżącą do uzupełnienia jego braków poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających zły stan zdrowia pełnomocnika w okresie od 6 lutego do 16 lutego 2023 r. Sąd pierwszej instancji zgodnie ze wskazaniem NSA wezwał skarżącą do przedstawienia dokumentów potwierdzających brak winy w uchybieniu terminu. Po uzyskaniu dowodów postanowieniem z 23 sierpnia 2023 r. odmówiono przywrócenia terminu. W uzasadnieniu Sąd powołał, że radca prawny, którego choroba uzasadniać miałaby brak winy w uchybieniu terminu, był hospitalizowany w związku ze złamaniem nogi w okresie od 12 do 19 stycznia 2023 r. i pozostawał na zwolnieniu od 12 stycznia do 8 lutego 2023 r. oraz 10 lutego do 10 marca 2023 r. Sąd stwierdził jednak, że zwolnienie lekarskie nie stanowi niepodważalnego potwierdzenia braku winy strony w uchybieniu terminowi, bowiem skarżąca mogła dokonać czynności samodzielnie, w szczególności, że złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku nie jest czynnością, którą musi wykonać pełnomocnik profesjonalny. Podkreślenia wymaga także fakt, że skarżąca w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji występowała samodzielnie, a radca prawny M.J. nie był ustanowionym w sprawie pełnomocnikiem. Należy również zauważyć, że w momencie doręczenia odpisu wyroku radca prawny był już od ponad dwóch tygodni na zwolnieniu lekarskim i skarżąca mogła przypuszczać, że ta nieobecność będzie trwała dłużej, co też się stało. Sąd uznał, że postawa skarżącej nie zasługuje na ochronę prawną, bowiem nie podjęła ona żadnych kroków w celu uniknięcia negatywnych konsekwencji procesowych związanych z nieobecnością radcy prawnego. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła skarżąca wnosząc o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W opinii skarżącej Sąd wydając zaskarżone orzeczenie naruszył zasadę praworządności, bowiem rozpoznał wniosek w składzie jednoosobowym, a nie w składzie trzech sędziów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 86 § 2 in fine ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. poz. 259) – dalej P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu rozpoznawany jest na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika natomiast z art. 16 § 2 P.p.s.a. zasadą jest, że sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym orzeka w składzie jednego sędziego. Podkreślić również wymaga, że kwestia przywrócenia terminu na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku jest sprawą techniczną, proceduralną i poboczną wobec meritum sprawy. Niezasadne są zatem twierdzenia skarżącej, że postanowienie w tym zakresie odnosi się bezpośrednio do treści wyroku. Sąd pierwszej instancji w oderwaniu od przedmiotu sprawy weryfikował jedynie czy spełnione zostały przesłanki ustawowe do przywrócenia terminu, tj. niedokonanie czynności we wskazanym terminie i brak winy strony w tym uchybieniu. W zażaleniu skarżąca uznała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zlekceważył zobowiązanie płynące z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego do ustalenia przyczyn uchybienia terminu. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. W orzeczeniu NSA z 11 lipca 2023 r., sygn. akt III OZ 313/23 stwierdzono, że Sąd pierwszej instancji naruszył procedurę sądowoadministracyjną, bowiem wbrew przepisom nie wszczął postępowania naprawczego wobec wniosku skarżącej i nie wezwał jej do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających zły stan zdrowia radcy prawnego. Z orzeczenia tego wynikało zatem zobowiązanie do wezwania gminy do przedstawienia w/w dokumentów i merytorycznej oceny czy pozwalają one na uznanie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Sąd pierwszej instancji wywiązał się z tak określonych obowiązków i dokonał analizy przedstawionej dokumentacji, co znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu postanowienia. Na tej podstawie Sąd stwierdził, że nie można przyjąć braku winy skarżącej w uchybieniu terminu na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku. Tym samym, wbrew twierdzeniom skarżącej Sąd pierwszej instancji nie wyszedł poza ramy zobowiązania wyznaczonego orzeczeniem NSA. Na marginesie podkreślić należy również, że skarżąca nie przedstawiła w zażaleniu żadnych argumentów odnoszących się do zasadności stanowiska Sądu pierwszej instancji, że w sprawie nie było podstaw do przywrócenia terminu na dokonanie czynności. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie.