I GSK 140/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Protokolant asystent sędziego Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. Sp. z o.o. w F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 października 2020 r. sygn. akt III SA/Po 172/20 w sprawie ze skargi Z. Sp. z o.o. w F. na akt Samorządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 27 stycznia 2020 r. nr UM15-65150-UM1500218/19 DOW.433.445.2019 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. Sp. z o.o. w F. na rzecz Samorządu Województwa Wielkopolskiego 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: Sąd I instancji lub WSA) wyrokiem z 21 października 2020 r. sygn. akt III SA/Po 172/20 oddalił skargę Z. Sp. z o.o. w F. (dalej: skarżąca lub Spółka) na akt Samorządu Województwa Wielkopolskiego (dalej: organ) z dnia 27 stycznia 2020 r. nr UM15-65150-UM1500218/19 DOW.433.445.2019 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wielskich na lata 2014-2020. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka, w której zaskarżyła orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), zarzucono naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.: 1) art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 217; dalej: ustawa PROW) poprzez uznanie przez Sąd, że nie zostały spełnione warunki przyznania pomocy skarżącemu a organ nie naruszył przepisów prawa dokonując oceny wniosku w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego orzeczenia; 2) naruszenie zasad postępowania w sprawie przyznania pomocy - art. 27 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy PROW poprzez uznanie, że dane zawarte we wniosku były niejasne a nawet rozbieżne przy jednoczesnym przyjęciu, że organ nie naruszył obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego; 3) naruszenie § 11 ust, 5 pkt 15 c) tiret trzecie Rozporządzenia MRIRW z 14 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "[...]" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem ulepszeniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 526) poprzez uwzględnienie przyznania skarżącej 0 punktów w w/w kryterium dotyczącym specyfiki regionu, a tym samym nie uznanie że planowana operacja przewiduje budowę, przebudowę lub wyposażenie budynków technicznych obsługujących sieć wodociągową lub sieć kanalizacyjną, które to ustalenie winno skutkować przyznaniem beneficjentowi dodatkowo 2 punktów. W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonej czynności. Wniesiono też o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz skarżącej i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na jego rzecz. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona. Ze względu na zakres i konstrukcję podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów oraz sposób w jaki je uzasadniono, wstępnie przypomnieć należy, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Dlatego wprowadzony został obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny - jak już wskazano - mocą art. 183 § 1 p.p.s.a. jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną. Z art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawana skarga nie spełnia wszystkich wskazanych wymogów. Ocenie merytorycznej nie poddawał się pierwszy z zawartych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów. Pomijając jego wadliwość konstrukcyjną, polegającą na tym, że z jego sformułowania nie wynika jaką formę naruszenia prawa materialnego się zarzuca, a także i to, że kwestionowane są w jego ramach ustalenia faktyczne (co nie mogło być skuteczne) - zarzut ten nie został w żaden sposób uzasadniony. Wymaganych warunków uzasadnienia nie spełnia także zarzut drugi. Za takowe nie może być uznana treść zawarta na s. 4 skargi kasacyjnej, bowiem - po przytoczeniu dyspozycji art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy PROW oraz wskazaniu na rozumienie praworządności oraz zasady wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego - nie wskazano na czym konkretnie polegało naruszenie wskazanych regulacji oraz w konsekwencji tego nie podjęto nawet próby wykazania istotności wpływu tegoż naruszenia na wynik sprawy (nie wynika to także ze sformułowania tego zarzutu zawartego w petitum skargi kasacyjnej). Co więcej, sama skarżąca kasacyjnie przyznaje, że w załączonym do wniosku oświadczeniu w zakresie spełnienia warunków regionalnych w pkt 3 lit. c) przekreślono pole "Tak". Wobec powyższego nieskuteczny okazał się także zarzut sformułowany w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej. W jego ramach skarżąca kasacyjnie twierdzi, że nie ulega wątpliwości, że z treści złożonego przez nią wniosku o udzielenie pomocy wynikało, że w skład wnioskowanej operacji wchodzi wyposażenie w układ pompowy obiektu hydroforni. Spółka nie kwestionuje przy tym, że we wniosku nie sprecyzowano o jaki obiekt chodzi. Niemniej podnosi, że w rozumieniu prawa budowlanego (art. 3 pkt 1) obiektem budowlanym jest budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu (...), tymczasem WSA powołał się na definicję zwyczajową, z której wynika, że hydrofornia to pomieszczenie z hydroforami. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie podważono ustaleń Sądu I instancji, że w dołączonym we wniosku oświadczeniu wnioskodawcy w zakresie spełnienia warunków regionalnych w pkt 3 przekreślono pole "TAK" i tym samym trzykrotnie oświadczono, że planowana do realizacji operacja nie przewiduje: - przebudowy sieci [...] wybudowanej przed 2000 rokiem, - przebudowy [...] sieciowej wybudowanej przed 2000 rokiem, - budowy, przebudowy lub wyposażenia budynków technicznych obsługujących sieć [...] lub sieć [...] (k. 204 akt adm.). Już zatem z powyższego względu nie można uznać twierdzeń skarżącej kasacyjnie. Oświadczyła ona bowiem, że nie przewiduje budowy, przebudowy lub wyposażenia budynków technicznych obsługujących sieć [...] lub sieć [...]. Niezależnie od tej konstatacji Naczelny Sąd Administracyjny za potrzebne uznał wskazanie, że z treści złożonego przez skarżącą kasacyjnie wniosku bynajmniej nie wynikało, że chodzi o wyposażenie w pompy obiektu budowlanego, jakim miałby być - zgodnie z wymogami wsparcia - "budynek techniczny obsługujący sieć ...". Mając na uwadze brak takiego sprecyzowania oraz fakt, że organ nie prowadzi (w tego rodzaju postępowaniu jak w sprawie niniejszej) postępowania wyjaśniającego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organ nie naruszył przepisów prawa dokonując oceny wniosku w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O zasądzeniu kosztów postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1860).