II SA/Bk 752/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Grzegorz Dudar, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 8 sierpnia 2023 r. nr SKO.410/19/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę UZASADNIENIE Postanowieniem z 8 sierpnia 2023 r. nr S-KO.410/19/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez A. L. od decyzji Starosty Kolneńskiego z 30 maja 2023 r. nr GB.6164.19.2023.KB odmawiającej dokonania zmiany lasu na użytek rolny na pow. 0,5378 ha na działkach o nr geod. [...] i [...], obręb M., gm. M.1. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że skutek doręczenia decyzji Starosty Kolneńskiego z 30 maja 2023 r. nastąpił w dniu 14 czerwca 2023 r. (wtorek) a zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania, zgodnie z art.129 § 2 K.p.a., upływał z dniem 28 czerwca 2023 r. (środa). Odwołanie od tej decyzji A. L. nadał w urzędzie pocztowym w dniu 25 lipca 2023 r., a zatem z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Wskazano przy tym, że postanowieniem z 8 sierpnia 2023 r. SKO odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Skargę na to postanowienie do sądu administracyjnego wniósł A. L. i zarzucił, że nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem (bardzo formalistycznym), gdyż w jego ocenie przedstawił wystarczające dowody przemawiające za faktem, że nie było go faktycznie w kraju i nie miał możliwości odebrania przedmiotowej decyzji oraz wyjaśnił, dlaczego złożył wniosek o przywrócenie terminu w takiej a nie innej dacie. Kolegium w Łomży wbrew treści art. 58 § 1 i 2 K.p.a. nie przychyliło się do jego prośby. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z 8 sierpnia 2023 r. nr S-KO.410/19/2023 stwierdzające uchybienie terminu przez skarżącego – A. L. do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Kolneńskiego z 30 maja 2023 r. nr GB.6164.19.2023.KB odmawiającej dokonania zmiany lasu na użytek rolny na pow. 0,5378 ha na działkach o nr geod. [...] i [...], obręb M., gm. M.1. Zgodnie z art. 127 § 1 w zw. z art. 129 § 1 i § 2 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie, które wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie zaś do treści art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Postanowienie, o którym mowa w powołanym przepisie, wydawane jest we wstępnym etapie postępowania odwoławczego i ma charakter wyłącznie procesowy, co oznacza, że nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Przeciwnie, jest ono podejmowane właśnie w sytuacjach, gdy merytoryczne rozpoznanie odwołania – z powodu uchybienia ustawowego terminu do jego wniesienia – jest uniemożliwione. Warunkiem wydania takiego postanowienia jest natomiast - w pierwszej kolejności - bezsporne ustalenie daty, w której organ skutecznie doręczył stronie decyzję wydaną w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, bowiem bieg 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się dopiero wtedy, gdy doręczenie było prawidłowe. Zgodnie z art. 42 K.p.a. zasadą w postępowaniu administracyjnym jest doręczanie pism osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1). Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). Nadto art. 43 K.p.a. przewiduje, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Przepis art. 44 K.p.a. przewiduje natomiast dodatkowo możliwość doręczenia pisma w trybie doręczenia zastępczego stwarzającego domniemanie doręczenia, zarezerwowanego dla sytuacji, w których doręczenie w jeden ze sposobów określonych powyżej, nie jest możliwe. Przepis ten stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego, ewentualnie pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1 pkt 1 i 2). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Konfrontując treść art. 44 K.p.a. z dokumentacją zgromadzoną w toku postępowania, jako prawidłowe należy ocenić stanowisko organu odwoławczego, że w przypadku skierowanej do skarżącego korespondencji zawierającej decyzję organu pierwszej instancji z 30 maja 2023 r., skutek doręczenia oparty na domniemaniu prawnym nastąpił z dniem 14 czerwca 2023 r. (wtorek). Jak bowiem wynika z pozostawionej w aktach sprawy koperty, w której decyzja ta została nadana (k. 49 akt administracyjnych), wobec niemożności doręczenia przesyłki adresatowi i jednocześnie braku osób wymienionych w art. 43, które podjęłyby się oddania przesyłki adresatowi, przesyłka ta została awizowana w dniu 31 maja 2023 r. Adnotacja listonosza zamieszczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru załączonym do koperty wskazuje, że awizo pozostawiono wówczas w skrzynce pocztowej adresata. Wobec niepodjęcia przesyłki przez adresata, w dniu 9 czerwca 2023 r. dokonano jej powtórnego awizowania. Następnie, wobec dalszego jej niepodjęcia z placówki pocztowej pomimo upływu 14 dni od dnia jej pierwszego awizowania, w dniu 15 czerwca 2023 r. przesyłkę zwrócono do nadawcy, tj. Starosty Kolneńskiego. Mając na względzie datę pierwszego awizowania przesyłki oraz treść art. 44 § 1 i 4 K.p.a., za datę doręczenia skarżącemu przedmiotowej decyzji należało więc przyjąć dzień 14 czerwca 2023 r., jako ostatni dzień czternastodniowego terminu przewidzianego na odbiór przesyłki z placówki pocztowej po jej awizowaniu. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnych okoliczności, które obalałyby powyższe domniemanie i podważały skuteczność doręczenia przesyłki we wskazanej wyżej dacie. Skutku tego nie eliminuje natomiast okoliczność późniejszego odbioru przez skarżącego (w dniu 12 lipca 2023 r.) kopii decyzji w siedzibie organu pierwszej instancji. Treść art. 44 § 4 K.p.a. nie pozostawia bowiem wątpliwości, że rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania należy wiązać z upływem 14 dni od dnia pozostawienia w skrzynce odbiorczej skarżącego pierwszego awizo, nie zaś z późniejszym wydaniem kopii decyzji w siedzibie organu. To zdarzenie – mające miejsce już po zaistnieniu domniemania doręczenia przewidzianego w ww. przepisie - mogło mieć wyłącznie informacyjny charakter i zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń w postępowaniu administracyjnym w żaden sposób nie wpływało na bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji (vide: wyrok NSA z 16 lipca 2020 r., I OSK 3233/19, pub. CBOSA). Skoro zatem skutek doręczenia decyzji organu pierwszej instancji nastąpił z dniem 14 czerwca 2023 r., to określony w art. 129 § § 2 K.p.a. czternastodniowy termin do wniesienia przez skarżącego odwołania od tej decyzji upływał w dniu 28 czerwca 2023 r. Bezsporne natomiast pozostaje, że skarżący przedmiotowe odwołanie wniósł dopiero w dniu 25 lipca 2023 r., co potwierdza data stempla pocztowego na kopercie, w której pismo to zostało nadane na adres organu pierwszej instancji. Wobec powyższych ustaleń prawidłowość stwierdzenia, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, nie budzi żadnych wątpliwości. W tym miejscu nadmienić należy, że postanowieniem z 8 sierpnia 2023 .r nr S-KO.410/18/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z 12 grudnia 2023 r. wydanym w sprawie II SA/Bk 751/23 oddalono skargę na to postanowienie. Z tych wszystkich względów sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2022 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) skargę oddalił. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie kończące postępowanie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.).