II SA/Op 338/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy sprawy ze skargi M. W. na Dyrektora Zakładu Karnego w [...] w przedmiocie skargi na działalność administracji zakładu karnego postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE Skarżący M. W. (dalej jako: "skarżący") pismem z dnia 14 września 2023 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, której przedmiotem uczynił działalność administracji Zakładu Karnego w [...]. Podniósł w niej, że skarga dotyczy pozbawienia go możliwości wysyłania listów poleconych, mimo wielokrotnego zgłaszania czy to Dyrekcji, czy to wychowawcy, próby zakupienia kantynie kodów i druków na listy polecone. Chciał, bowiem wysłać do banku umowę z danymi wrażliwymi listem poleconym, a Dyrekcja Zakładu Karnego mu to uniemożliwiła. Ponadto jego skarga dotyczy także, nie przyjęcia jego prośby o dostarczanie mu gazet przez rodzinę, przy jednoczesnym braku możliwości skorzystania z prenumeraty interesujących go tytułów. Skarżący zarzucił, że naruszono jego podstawowe prawa, wniósł, zatem o interwencję ww. sprawach i wyciagnięcie konsekwencji wobec odpowiedzialnych osób. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego w [...] wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że w normalnej sprzedaży w kantynie są znaczki na listy zwykłe i priorytetowe. Znaczki na listy polecone zostały wycofane ze sprzedaży z powodu braku zainteresowania ze strony przełożonych ich zakupem oraz faktu, że posiadają one okresy ważności i w przypadku niewykorzystania ich w odpowiednim czasie, stają się bezużyteczne. Jednak z uwagi na chęć zakupu omawianych znaczków przez skazanego M. W., znaczki na listy polecone zostały zamówione i aktualnie ponownie są w sprzedaży. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego odmowy przyjęcia prasy ustalono, że skazany w dniu 11 września 2023 r. złożył do Dyrektora Zakładu Karnego prośbę o przyjęcie do jednostki gazet. W uzasadnieniu prośby nie podał tematyki, ani tytułów prasy, która miałaby mu zostać dostarczona i z uwagi na to prośba została rozpatrzona odmownie. Zaznaczyć należy przy tym, że administracja zakładu karnego zapewnia osadzonym kodeksowe prawo w zakresie dostępu do prasy poprzez dostarczanie jej do świetlic oddziałów mieszkalnych i tam mogą korzystać z dostępnych czasopism. Ponadto skarżący był wielokrotnie informowany, że składając prośbę o przyjęcie do gazet powinien uwzględnić, jaka prasą jest zainteresowany. Skarżący w dniu 25 września 2023 r. złożył ponowną prośbę w ww. zakresie, która rozpatrzona została pozytywnie. Organ wskazał też, że skarżący miał świadomość w jaki sposób należy sporządzić prośbę o przyjęcie prasy, ponieważ wcześniej otrzymywał on zgodę na przyjęcie gazet, o czym świadczą załączone do niniejszego pisma prośby w omawianym temacie, składane przez skarżącego w lipcu i sierpniu bieżącego roku. Wykonując względem skazanego karę pozbawienia wolności administracja jednostki przestrzega obowiązujących przepisów i realizuje wszystkie uprawnienia przysługujące skazanemu, gwarantowane przepisami ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt. 1-8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, z późn. zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.", przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, w tym objęcie sprawy kognicją sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu. W związku z przedmiotem opisanej we wstępie skargi wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sąd orzeka także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.). W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeracjami z art. 3 P.p.s.a. oraz kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Jeżeli dana sprawa nie należy do kategorii wskazanych w art. 3 § 2 i § 2a P.p.s.a. oraz nie została w ustawie szczególnej poddana kontroli sądowoadministracyjnej, to nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkuje koniecznością odrzucenia wniesionej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Należy jedynie odnotować, iż postępowanie skargowe w rozumieniu przepisów K.p.a. jest jednoinstancyjne i nie ma w nim miejsca na środki zaskarżenia. Jeśli jednak obywatel jest niezadowolony ze sposobu załatwienia sprawy przez organ, może złożyć skargę na działalność tego właśnie organu. W sprawie niniejszej M. W. wniósł skargę na działania administracji Zakładu Karnego w [...] w przedmiocie braku możliwości zakupu znaczków pocztowych na listy polecone i odpowiedniego dostępu do prasy. Skarżący nie wskazał jednak, jako zaskarżonego żadnego aktu, ani czynności wymienionych w treści przepisu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. aktów, w przedmiocie, których kognicja należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego. M. W. nie wykazał również bezczynności organu polegającej na niepodjęciu przewidzianego prawem aktu lub czynności w sprawie indywidualnej (art. 3 § 2 pkt 8 cyt. ustawy). W przedmiotowej sprawie nie został, więc wydany żaden akt podlegający kontroli sądowoadministracyjnej, nie miała też miejsca bezczynność organu administracji. W tym stanie rzeczy skarga była niedopuszczalna i - jako taka - podlegała odrzuceniu. Na marginesie trzeba wskazać skarżącemu, że nadzór nad wykonywaniem orzeczonej kary wykonują nie tylko organy Służby Więziennej, ale też sąd powszechny, w szczególności sąd penitencjarny lub sędzia penitencjarny, należący do organów postępowania wykonawczego w myśl art. 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2023 r., poz. 127, z późn. zm.). Natomiast zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1960), skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza Służby Więziennej, zwanego dalej "funkcjonariuszem" i pracownika Służby Więziennej, zwanego dalej "pracownikiem" załatwiają odpowiednio – w zależności od treści skargi i zarzutów w niej podniesionych: - kierownik jednostki organizacyjnej Służby Więziennej, dyrektor okręgowy służby więziennej, Dyrektor Generalny Służby Więziennej, Minister Sprawiedliwości. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.