I OZ 493/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1251/22 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi W.B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Pismem z 10 marca 2021 r. (data stempla pocztowego) W.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] lutego 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV z 14 kwietnia 2023 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącej 24 kwietnia 2023 r. Postanowieniem z 27 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia w wyznaczonym terminie wymaganego wpisu. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wywiodła zażalenie, domagając się uchylenia bądź zmiany zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 230 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym zażaleń, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Jednocześnie w myśl art. 220 § 1 ppsa sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Zauważyć jednakże należy, że w przypadku zażaleń ustawodawca przewidział odmienny skutek nieuiszczenia wpisu sądowego. Zgodnie bowiem z art. 220 § 3 ppsa skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten został rozpoznany odmownie postanowieniem referendarza sądowego z 25 listopada 2021 r., sygn. akt I SPP/Wa 79/21. Wprawdzie skarżąca złożyła sprzeciw od tego postanowienia, ale został on odrzucony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 lutego 2022 r. z powodu wniesienia go po upływie ustawowego terminu. Zażalenie na to postanowienie zostało odrzucone przez wskazany powyżej sąd postanowieniem z 17 listopada 2022 r. z powodu wniesienia go z uchybieniem terminu. Zażalenie skarżącej na ostatnie z wymienionych postanowień zostało z kolei oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2023 r. W związku z powyższym należało uznać, że postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów stało się prawomocne. Następnie skarżąca została wezwana do uiszczenia należnego wpisu od skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie w tej sprawie zostało doręczone skarżącej 27 kwietnia 2023 r. W odpowiedzi skarżąca nie uiszczając wymaganego wpisu, skierowała kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów, który został pozostawiony bez rozpoznania. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych dokonane w terminie określonym w wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym przez sąd do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia w stosunku do toczącego się postępowania. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (zob. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 621/09, czy z 25 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 578/14). Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów nie wstrzymywał biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Tym samym bezskuteczny upływ terminu do uiszczenia wpisu dawał podstawę do odrzucenia skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W świetle powyższych wywodów w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uchylenia bądź zmiany prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w postanowieniu.