I SA/Łd 713/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Asesor WSA Agnieszka Gortych – Ratajczyk (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2023 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 15 czerwca 2023 r. nr 1001-IEE-2.7192.53.2023.2.JS w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia P. B., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie z dnia 7 kwietnia 2023 r. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie prowadzi wobec strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych: • z dnia [...] r. nr [...], który obejmuje należności z tytułu podatku od towarów i usług za III kwartał 2018 roku; odpis ww. tytułu wykonawczego strona otrzymała dnia 14 maja 2019 r.; • z dnia [...] r. nr [...] , z dnia [...] r. nr [...]; z dnia [...] r. nr [...]oraz z dnia [...] r. nr [...] . Ww. tytuły wykonawcze obejmują należności z tytułu podatku od towarów i usług odpowiednio za I, II, III i IV kwartał 2019 roku; odpisy ww. tytułów wykonawczych strona otrzymała odpowiednio w dniach 22 lipca 2019 r., 20 września 2019 r., 17 grudnia 2019 r. oraz 4 stycznia 2021 r.; • z dnia [...] r. o numerach: [...] oraz [...], które obejmują należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 rok, odpisy ww. tytułów wykonawczych strona otrzymała dnia 4 stycznia 2021 r.; • z dnia [...] r. o numerach: [...] oraz [...], które obejmują należności z tytułu podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2020 r., odpisy ww. tytułów wykonawczych strona otrzymała dnia 20 grudnia 2021 r.; • z dnia [....]r. nr [...], który obejmuje należności z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2022 r., odpis ww. tytułu wykonawczego strona otrzymała dnia 9 grudnia 2022 r.; • z dnia [...] r. o numerach:[...]; [...], [...][..] , które obejmują należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 rok, odpisy ww. tytułów wykonawczych strona otrzymała dnia 21 lutego 2023 r.; • wystawionych przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. o nr: [..] oraz [...], które obejmują należności z tytułu kary pieniężnej, odpisy ww. tytułów wykonawczych strona otrzymał dnia 20 stycznia 2020 r. Decyzją z dnia 23 stycznia 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. -P. odmówił podatnikowi udzielenia ulgi w spłacie zaległości w podatku od towarów i usług z II i II kwartał 2018 r., od I do IV kwartału 2019 r. oraz za I, III i IV kwartał 2020 r. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik formułując szereg wniosków, wystąpił także o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Podatnik wskazał "Na mocy art. 154 § 1, 2 k.p.a., art. 155 k.p.a. (...) odwołujący się od decyzji wnosi o zawieszenie egzekucji w stosunku do kwoty: 19.155,21 zł (dziewiętnaście tysięcy sto pięćdziesiąt pięć zł 21/100) wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi, objętej egzekucją 2/7 w związku z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P/O; decyzja o odmowie udzielenia ulgi z dnia 23 stycznia 2023 r. w sprawie: Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2023 r. organ I instancji odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego - prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonywanych. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji P. B. wskazując na przepis art. 54 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.) dalej: u.p.e.a., wniósł o zawieszenie egzekucji. Z kolei na podstawie art. 67 § 1 pkt 2 u.p.e.a. o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek. Podatnik zarzucił oczywiste naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 10, art. 77, art. 78, art. 107 § 3, art. 154, art. 155 k.p.a.) oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wobec zajęcia ruchomości, której zbycie staje się niemożliwe art. 97 § 4a u.p.e.a. oraz art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 15 czerwca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podzielił ocenę organu I instancji, czemu dał wyraz utrzymując w mocy postanowienie z dnia 7 kwietnia 2023 r. Poddając analizie wniosek podatnika w kontekście wszystkich przesłanek prowadzących do zawieszenia postępowania, a opisanych w art. 56 § 1 u.p.e.a., organ odwoławczy podzielił twierdzenie organu I instancji, że sprawie brak jest podstaw prawnych do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Odnośnie wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek organ wyjaśnił, że przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Łodzi prowadzone było odrębne postępowanie w sprawie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie z dnia 23 stycznia 2023 r. nr 1012-SEW-1.623.34.2022.MD UNP 1012-23-004131, którego przedmiotem była ocena zasadności odmowy udzielenia podatnikowi ulgi w spłacie zaległości podatkowych. Decyzją z dnia 2 czerwca 2023 r. nr 1001-IEW1.623.2.2023.6.KP UNP 1001-23-066670 organ odwoławczy uchylił w całości ww. decyzję z dnia 23 stycznia 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Oznacza to, że kwestia udzielenia stronie ulgi w spłacie zaległości podatkowej jest obecnie przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ I instancji. Nie podzielając stanowiska organu P. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów, a to art. 56 § 1 u.p.e.a., poprzez błędną interpretację przepisów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zarówno przez Naczelnika Urzędu postępowaniu Skarbowego Łódź - Polesie w Łodzi, jak również przez organ odwoławczy. Wniósł o zmianę zaskarżonych rozstrzygnięć i zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz potwierdzenie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi rażących błędów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Zarzucił błędy proceduralne w związku z "prowadzonym postępowaniem zarówno przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie w Łodzi; jak również Organ Odwoławczy Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, a tym samym naruszenie przepisów postępowania; a to: art. 33 § 1, § 2, § 3, § 4; § 5 [dokumenty w aktach sprawy]". Jak również naruszenie przepisów prawa materialnego skarżącego "poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o błędną interpretację przepisów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym oraz postępowaniu odwoławczym - administracyjnym, a to: Art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a wskazuje, że stwierdza się nieważność decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Stosując ten przepis, organy często stosują niejednorodną interpretację. WSA w Warszawie wskazał; czym jest rażące naruszenie prawa, bowiem brak jest ustawowej definicji tego konstruktu. Rażące naruszenie prawa określa się, jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa; a przy tym takie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (IV SA/Po 760/17)". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podtrzymując argumentację uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie zaś do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) dalej p.p.s.a., sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Podkreślić trzeba, iż rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym we wskazanych wyżej okolicznościach nie jest uzależnione od woli skarżącego. Nawet więc złożenie przez skarżącego wniosku o rozpoznanie takiej sprawy na posiedzeniu jawnym nie pozbawia sądu ustawowego uprawnienia do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym (vide. wyrok NSA z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 4109/18 – dostępny, tak jak inne orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., Nr 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 2 Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sprecyzować należy, mając na uwadze zarzuty i argumenty skargi, a wcześniej odwołania, iż w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadmnistracyjnej jest wyłącznie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 15 czerwca 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie z dnia 7 kwietnia 2023 r. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wprawdzie zaskarżone postanowienia zostały wydane po rozpatrzeniu wniosku skarżącego zawartego wśród wniosków odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź –Polesie z dnia 23 stycznia 2023 r. o odmowie udzielenia stronie ulgi w spłacie zaległości w podatku od towarów i usług z II i II kwartał 2018 r., od I do IV kwartału 2019 r. oraz za I, III i IV kwartał 2020 r. Niemniej wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego został wyodrębniony i rozpoznany samodzielnie. Przechodząc zatem do kontroli zaskarżonego postanowienia trafnie organ wskazał w tym zakresie na przepis art. 56 § 1 u.p.e.a. Uwzględniając przy tym kiedy zostały wszczęte poszczególne z postępowań, a co wynika jasno z przywołanych na wstępie niniejszego uzasadnienia danych dotyczących wystawionych tytułów wykonawczych, wskazane jest przywołanie zapisu art. 56 1 u.p.e.a w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r.: § 1 Postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. § 3 Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. § 4 Na postanowienie organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania lub odmowie zawieszenia tego postępowania służy zażalenie. Jak również wspomnianego przepisu w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 lipca 2020 r.: § 1 Postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. § 3 Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. § 4 Na postanowienie organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania lub odmowie zawieszenia tego postępowania służy zażalenie. Poddając analizie poszczególne z przesłanek, które jak widać z porównania przytoczonych zapisów różnią się jedynie w odniesieniu do pkt 2, który z oczywistych względów nie zaistniał w niniejszej sprawie, organy doszły do słusznej konkluzji, że żadna z podstaw do zawieszenia postępowania nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Nie ma bowiem wątpliwości, iż na dzień rozpoznania wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie została mu przyznana ulga w spłacie zobowiązań podatkowych, nie wstrzymano wykonania, ani nie odroczono terminu wykonania obowiązku. Jak już wspomniano decyzją z dnia 23 stycznia 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź –Polesie odmówił udzielenia stronie ulgi w spłacie zaległości w podatku od towarów i usług z II i II kwartał 2018 r., od I do IV kwartału 2019 r. oraz za I, III i IV kwartał 2020 r. Decyzja ta został wprawdzie uchylona w toku kontroli instancyjnej, niemniej w dacie rozpoznania wniosku brak w obrocie prawnym rozstrzygnięcia, na mocy którego stronie przyznano jedną z opisanych w pkt 1 art. 56 u.p.e.a. ulg w spłacie zobowiązań. Skarżący nie utracił również zdolności do czynności prawnych przy braku przedstawiciela ustawowego (art. 56 § 1 pkt 3 u.p.e.a.), jak również z wnioskiem o zawieszenie nie wystąpił wierzyciel (art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Z kolei art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. odsyła do odrębnych przepisów, które muszą konkretnie wskazywać, że dana okoliczność stanowi podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Dotyczy to tylko takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Zatem tylko ustawa może określać inne niż zawarte w art. 56 § 1 pkt 1-4 u.p.e.a. podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w odniesieniu do tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] , [...] , [...], [...], , [...] , [...] nie zaistniały przypadki przewidziane w innych ustawach, które uzasadniałyby zawieszenie prowadzonego na ich podstawie postępowania egzekucyjnego. Natomiast w odniesieniu do tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...] postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych zostało zawieszone - postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie z dnia 6 marca 2023 r. w związku z wniesionymi przez skarżącego zarzutami w sprawie egzekucji administracyjnej. Z kolei, tytuły wykonawcze o numerach:[...], [...] obejmują należności, których wierzycielem jest Główny Inspektor Transportu Drogowego, co oznacza, że o ewentualnym zawieszeniu tego postępowania, może zadecydować wierzyciel. Reasumując, w ocenie Sądu organ poddał wyczerpującej ocenie zgromadzony materiał dowodowy w kontekście mającego zastosowanie w sprawie art. 56 § 1 u.p.e.a. W następstwie powyższego organ prawidłowo wywiódł, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie zależy od uznania organu egzekucyjnego, lecz wyłącznie od wystąpienia okoliczności wskazanych w przepisie art. 56 § 1 u.p.e.a. Żadna z okoliczności tam opisanych w analizowanej sprawie nie wystąpiła, co czyni zarzut naruszenia art. 56 § 1 u.p.e.a. nieuzasadnionym. Podobnie jak zarzut naruszenia art. 33 u.p.e.a. (wobec braku wskazania aktu prawnego, z którego miałby pochodzić podany w zarzutach skargi art. 33, a jednocześnie mając na względzie zakres wniosku uzasadnione jest w ocenie Sądu przyjęcie, iż skarżącemu chodziło o art. 33 u.p.e.a.), który w sprawie nie miał zastosowania, przedmiotem sprawy nie były bowiem zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Jako nieuzasadniony Sąd ocenił także zarzut naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o błędną interpretację przepisów, co według skarżącego, stanowić ma o konieczności unieważnienia zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Sąd dostrzega, iż bezprzedmiotowe było rozpatrywanie wniosku strony w zakresie tytułów wykonawczych o numerach:[...], [...], [...], niemniej uchybienie organu w tym zakresie nie miało wpływu na wynik sprawy. Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia z uwagi na wskazane uchybienie nie wpłynęłoby na zmianę sytuacji prawnej strony. Jednocześnie po wtóre należy podkreślić, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej było wyłącznie postanowienie wydane na wniosek strony o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, co oznacza, iż nie poddają się takiej kontroli zarzuty i argumenty strony w zakresie zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, czy zarzutów zgłoszonych w toku egzekucji, jak również rozstrzygnięcia w zakresie ewentualnych ulg w spłacie zobowiązań. Na marginesie, wobec różnorodności zarzutów strony podnoszonych w skardze, jak i wcześniej w odwołaniu, wyjaśnić należy, że odpowiednie stosowanie regulacji k.p.a., o którym mowa w art. 18 u.p.e.a., oznacza, że niektóre z jego postanowień znajdą zastosowanie wprost, inne stosować należy z modyfikacjami, a jeszcze inne w ogóle nie będą miały zastosowania. Przepisy k.p.a. na gruncie postępowania egzekucyjnego mogą być stosowane jedynie uzupełniająco w przypadkach, gdy regulacja u.p.e.a. okaże się niekompletna. Konsekwentnie, skoro u.p.e.a. zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia, wskazane w przepisach art. 56 u.p.e.a., to brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisów art. 97 k.p.a. Co prawda w treści art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. znajduje się odesłanie do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zawartych w innych ustawach, jednak celem ustawodawcy było odesłanie do uregulowań szczególnych, nie zaś k.p.a. (vide wyrok NSA z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1900/20). Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie dopatrując się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa, jak również innych naruszeń, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. P.C.