I C 1517/16

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt: I C 1517/16</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 29 listopada 2017 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Grudziądzu I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="186"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSR Andrzej Antkiewicz</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>starszy sekretarz sądowy Monika Kopczyńska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2017 r. w Grudziądzu na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">J. O.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>1.  zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2.000,00 zł (dwa tysiące złotych 00/100) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 17 września 2015 roku do dnia zapłaty;</p> <p>2.  zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1.390,79 zł (jeden tysiąc trzysta dziewięćdziesiąt złotych 79/100) tytułem zwrotu kosztów procesu;</p> <p>3.  nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Grudziądzu od pozwanej kwotę 150 zł (sto pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów biegłego wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa.</p> <p>Sygn. akt I C 1517/16</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->wyroku z dnia 29 listopada 2017 r. </strong> </p> <p> <span class="anon-block">J. O.</span> wniosła o zasądzenie od <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> kwoty 2.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę związaną z wypadkiem, jakiego doznała w dniu 4 sierpnia 2014 r. W uzasadnieniu pozwu wskazała, że w wymienionym dniu idąc <span class="anon-block">ulicą (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> wpadła w dziurę w chodniku doznając częściowego uszkodzenia mięśnia brzuchatego łydki podudzia prawego. Zaznaczyła, że zgłosiła szkodę do pozwanej, jako ubezpieczyciela przedsiębiorstwa budowalnego wykonującego w dniu wypadku remont <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, jednakże pozwana odmówiła wypłaty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę stwierdzając, iż powódka nie doznała uszczerbku na zdrowiu, który uzasadniałby taką wypłatę. Powódka nie zgadzała się z taką argumentacją pozwanej, podnosząc, że w wyniku wypadku doznała obrażeń, które spowodowały długotrwały uszczerbek na zdrowiu w wysokości 1-2%, nadto w trakcie rehabilitacji ograniczona była w wykonywaniu zwykłych czynności życia codziennego.</p> <p>Powódka żądała nadto zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od dochodzonej kwoty od dnia 17 września 2015 r., tj. dnia następnego po dniu wydania przez pozwaną decyzji o odmowie zaspokojenia roszczenia, do dnia zapłaty (k. 2-4 akt).</p> <p>Pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości. Wskazała, że w toku postępowania likwidacyjnego, na podstawie przedłożonej przez powódkę dokumentacji medycznej, zweryfikowanej przez specjalistę z zakresu chirurgii, nie stwierdzono u powódki trwałego uszczerbku na zdrowiu w wyniku upadku z 4 sierpnia 2014 r., dlatego odmówiono wypłaty zadośćuczynienia. Pozwana zaznaczyła, że krzywda w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445)">art. 445 k.c.</a> jest ujmowana jako cierpienie fizyczne lub psychiczne, przy czym dolegliwości muszą mieć przymiot trwałości (k. 24-27 akt).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Okolicznością bezsporną jest, iż w dniu 4 sierpnia 2014 r. w <span class="anon-block">G.</span> doszło do wypadku z udziałem powódki na chodniku <span class="anon-block">ulicy (...)</span>. W tym czasie na tej ulicy była remontowana trakcja tramwajowa, była przebudowa torowiska i chodników, gdzie były wykopy, kostka brukowa była porozrzucana, były luźne płytki chodnikowe i piach oraz liczne zagłębienia. Nie było zakazu przejścia, nie było też oznakowania przejścia ani remontu drogi. Przechodząc chodnikiem powódka stawała na kostkę brukową, która była ruchoma. W pewnym momencie noga jej się odwinęła, uderzyła nią o kostkę brukową, przewróciła się i upadła na ręce. Było to około godziny 15-stej.</p> <p>Przy pomocy świadka zdarzenia <span class="anon-block">D. K.</span> powódka przeszła do pobliskiej siedziby <span class="anon-block"> (...)</span> na <span class="anon-block">ul. (...)</span>, gdzie miała szkolenie. Po szkoleniu do domu odwiozła ją koleżanka. W domu noga zaczęła puchnąć, dlatego ok. 18-stej powódka pojechała na <span class="anon-block"> (...)</span>, gdzie stwierdzono nadwyrężenie mięśni podudzia prawego. Z powodu krwiaka zalecono okładziny z lodu, unikanie obciążeń i kontrolę w poradni ortopedycznej. Zapisano <span class="anon-block">K.</span> oraz wypisano zwolnienie lekarskie z pracy na okres 5 dni, przedłużone następnie do 27 sierpnia 2014 r. W okresie pobytu w domu powódka zażywała leki przeciwbólowe, stosowała opatrunki i leki na opuchliznę. Do pracy wróciła 28 sierpnia 2014 r. z opaską na nodze ze względu na utykanie. Podczas pobytu w domu powódka korzystała z pomocy dzieci, np. przy zakupach, dużo leżała. Przez okres roku musiała zrezygnować z chodzenia z kijkami, a przez pół roku z pływania na basenie.</p> <p>Po wypadku powódka była potwierdzić zdarzenie w firmie budowlanej, która remontowała trakcje tramwajową. Po kilku dniach od tej wizyty na <span class="anon-block">ulicy (...)</span> pojawiły się czerwono-białe opaski oznaczające brak przejścia przez chodnik. W dniu zdarzenia takich opasek nie było.</p> <p> <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">Ś.</span>, wykonujące remont trakcji tramwajowej na <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, potwierdziło swoją odpowiedzialność za zaistniałe zdarzenie.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód: </em> </strong> <em> <!-- -->zeznanie powódki – k. 43-43v akt sprawy </em> </p> <p> <em> <!-- --> dokumentacja medyczna i zwolnienia lekarskie – k. 7-12 akt sprawy </em> </p> <p> <em> <!-- --> opis zdarzenia przez poszkodowaną – w aktach szkodowych </em> </p> <p> <em> <!-- --> oświadczenie świadka <span class="anon-block">D. K.</span> – w aktach szkodowych </em> </p> <p> <em> <!-- --> zdjęcia <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w dniu wypadku – w aktach szkodowych </em> </p> <p> <em> <!-- --> oświadczenie <span class="anon-block">K. P.</span> w imieniu <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">Ś.</span> </em> </p> <p> <em> <!-- --> - w aktach szkodowych </em> </p> <p>Biegły sądowy ortopeda – traumatolog <span class="anon-block">R. R. (1)</span> na podstawie dokumentacji medycznej powódki stwierdził, że w wyniku wypadku doznała ona urazu kończyny dolnej prawej z objawami uszkodzenia mięśnia brzuchatego łydki prawej, co zakwalifikował jako uszkodzenie mięśni o charakterze długotrwałym. Uszczerbek ten ocenił na 3% według punktu 160 tabeli oceny stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, stanowiącej załącznik do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20022341974" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania - Dz. U. z 2002 r. Nr 234, poz. 1974 ()">rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r.</a> w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu oraz postępowaniu o wypłatę jednorazowego odszkodowania, przy zastosowaniu paragrafu 8 pkt 3 tegoż rozporządzenia.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowody:</em> </strong> <em> <!-- --> opinie główna i uzupełniająca biegłego <span class="anon-block">R. R.</span> – k. 61-63 i 77 akt </em> </p> <p> <em> <!-- --> sprawy </em> </p> <p>W dniu 18 czerwca 2015 r. powódka zgłosiła szkodę do pozwanej, jako ubezpieczyciela sprawcy szkody, żądając wypłaty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w kwocie 6.000 zł.</p> <p>Pismem z dnia 17 września 2015 r. pozwana odmówiła powódce wypłaty zadośćuczynienia ze względu na brak stwierdzenia trwałego uszczerbku na zdrowiu.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowody:</em> </strong> <em> <!-- --> pismo pełnomocnika powódki z 11.06.2015 r. – w aktach szkodowych </em> </p> <p> <em> <!-- -->pismo pozwanej z 17.09.2015 r. – w aktach szkodowych </em> </p> <p>Sąd dał w całości wiarę zeznaniom powódki, gdyż były logiczne i częściowo znajdowały potwierdzenie w zgromadzonych dokumentach. Sąd uznał za miarodajne dla rozstrzygnięcia sprawy opinie biegłego <span class="anon-block">R. R.</span>, gdyż końcowo nie były kwestionowane przez strony.</p> <p>Przechodząc do oceny zasadności roszczeń powódki, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu pozwana jako ubezpieczyciel sprawcy szkody ponosi odpowiedzialność za spowodowanie i skutki wypadku z dnia 4 sierpnia 2014 r. Przedsiębiorstwo przeprowadzające remont <span class="anon-block">ulicy (...)</span> niewątpliwie nie zabezpieczyło bowiem terenu budowy na okres remontu, czym naraziło przechodniów na wypadki. Przedsiębiorstwo to dopuściło się zatem deliktu, za który odpowiedzialność cywilną ponosi pozwana (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822)">art. 822 k.c.</a>).</p> <p>Wysokość zadośćuczynienia zależna jest od oceny rozmiaru doznanej krzywdy, która ze swej istoty jest trudno wymierna i zależy od szeregu okoliczności związanych z następstwami uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż podstawowym kryterium dla ustalenia wysokości należnego poszkodowanemu zadośćuczynienia jest rozmiar i intensywność doznanej krzywdy, ocenianej według miar obiektywnych, oraz stopień negatywnych konsekwencji dla pokrzywdzonego wynikających z dokonanego naruszenia dobra osobistego, w tym także niewymiernych majątkowo (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2004 r., sygn. akt II Aca 641/03, Wokanda 2004, nr 9, s. 44). Sąd Najwyższy w wyroku z 15 września 1999 r. (III CKN 339/98, Rzeczpospolita z 14 kwietnia 2000 r., nr 89, C 2) zaznaczył, iż wysokość zadośćuczynienia w istocie zależy od uznania sędziowskiego, które powinno uwzględniać wszystkie istotne dla jej wymiaru okoliczności sprawy. Z tego względu krzywda, czyli szkoda niematerialna, która może mieć postać cierpień psychicznych lub fizycznych, jest różnie szacowana przez sądy. Choć kwoty miarkowanego przez Sądy zadośćuczynienia są różne i zależą zawsze od okoliczności konkretnego przypadku, to pewne jest, iż z jednej strony nie mogą one zmierzać do bezpodstawnego wzbogacenia poszkodowanego, a z drugiej strony nie mogą być symboliczne, gdyż wówczas nie rekompensują dostatecznie doznanej przez poszkodowanego krzywdy.</p> <p>Dla przykładu należy podać, że w sprawie I C 161/04 Sąd tutejszy przyznał tytułem zadośćuczynienia za ból doznany w wyniku stłuczenia z uszkodzeniem torebki stawowej stawu międzypaliczkowego bliższego palca III ręki lewej, skręcenia stawu skokowo – goleniowego lewego, stłuczenia głowy i stłuczenia uda lewego z krwiakiem podpowięziowym (rehabilitacja trwała 33 dni i zakończyła się) 10.000 zł zadośćuczynienia, a kwota ta nie była kwestionowana przez ubezpieczyciela. Natomiast w sprawie I C 393/05, gdzie oceniano wypadek, w którym powód doznał skręcenia kręgosłupa w odcinku lędźwiowo-krzyżowym i odbywał długotrwałe leczenie, bolesną rehabilitację i został poddany operacji kręgosłupa, tutejszy Sąd stwierdził, że globalna kwota zadośćuczynienia zamyka się kwotą 9.000 zł. Wyrok również nie był kwestionowany przez strony. Wyroki te zapadły wiele lat temu, a przy obecnym szacowaniu zadośćuczynienia za krzywdę należy uwzględnić zmianę siły nabywczej pieniądza od ich wydania. Z kolei w sprawie I C 1695/15 tut. Sąd wyrokiem z 22 stycznia 2016 r. przyznał powodowi kwotę 10.000 zł zadośćuczynienia za krzywdę związaną ze złamaniem szyjki i głowy kości ramiennej prawej oraz ran powierzchownych twarzoczaszki, jakich doznał w związku z upadkiem na śliskich schodach, przy 4% trwałym uszczerbku na zdrowiu. Wyrok nie był w tej części kwestionowany przez ubezpieczyciela.</p> <p>W sprawie I C 972/14 w ramach zadośćuczynienia za stłuczenie głowy, skręcenie odcinka szyjnego kręgosłupa oraz stłuczenie prawego barku (pokrzywdzony nosił kołnierz ortopedyczny odcinka szyjnego przez okres miesiąca i przyjmował leki przeciwbólowe), przy 10% uszczerbku na zdrowiu, sąd przyznał pokrzywdzonemu 17.000 zł, co nie zostało zakwestionowane przez pozwanego (ubezpieczyciela).</p> <p>W świetle tego, co podniesiono wyżej, stwierdzić należy, iż żądana przez powódkę kwota 2.000 zł nie jest wygórowana i w ocenie Sądu jest nawet zbyt niska w stosunku do krzywdy powódki odniesionej w wypadku w dniu 4 sierpnia 2014 r. <span class="anon-block"> (...)</span> ludzkie jest dobrem o szczególnie wysokiej wartości i w razie wystąpienia uszczerbku na zdrowiu zadośćuczynienie pieniężne powinno być odpowiednio duże, a zatem nie może być symboliczne, gdyż prowadziłoby to do deprecjacji tego dobra (zob. wyroki SN z 18 listopada 1998 r, II CKN 353/98 i z 21 września 2005 r. w sprawie V CK 150/05). Zauważyć trzeba – wbrew stanowisku pozwanej - że powódka doznała jednak długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przez okres trzech tygodni była wyłączony z normalnego toku życia codziennego, a ból spowodowany wypadkiem miał początkowo duże natężenie. Na skutek wypadku powódka przez długi okres nie mogła podejmować aktywności sportowej. Przy ustalaniu wysokość zadośćuczynienia uwzględnia się m.in. rodzaj wykonywanej pracy i szansę pokrzywdzonego na przyszłość. Obok uszczerbku na zdrowiu zadośćuczynienie należy się też za cierpienia związane z wypadkiem, odczuwany ból, niedogodności w życiu rodzinnym, prywatnym i zawodowym.</p> <p>Zadośćuczynienie zmierza co do zasady do poprawienia stanu psychicznego pokrzywdzonego poprzez poprawę jego sytuacji majątkowej. Tak pojmowaną rekompensatę może przynieść tylko takie zadośćuczynienie, które - nie pomijając stopnia winy osoby odpowiedzialnej za szkodę i sytuacji majątkowej stron - jest dostosowane przede wszystkim do zakresu i stopnia natężenia krzywdy doznanej przez poszkodowanego. Zadośćuczynienie nie może być symboliczne. Przebyte więc cierpienia fizyczne, skutki doznanego urazu oraz ujemne doznania psychiczne może powódce zrównoważyć w ocenie Sądu żądana kwota 2.000 zł, która umożliwi jej zwiększenie konsumpcji dóbr materialnych i sprawi przez to satysfakcję, stosowną do wielkości doznanego uszczerbku na zdrowiu (identyczne przesłanki zadośćuczynienia uwzględnił np. Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 22 maja 1980 r., II CR 131/80, OSNCP 1980, nr 11, poz. 223).</p> <p>Uwzględniając zatem stopień winy sprawcy szkody (wina nieumyślna), rodzaj naruszonych dóbr osobistych powódki (zdrowie), charakter następstw zdarzenia, a przede wszystkim długość cierpień fizycznych, okres leczenia oraz utrudnienia i uciążliwości w życiu codziennym i zawodowym, Sąd doszedł do wniosku, iż kwota 2.000 zł stanowić może odpowiednią rekompensatę dla powódki za doznany uraz i cierpienia.</p> <p>Z tych względów na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822)">art. 822 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 k.c.</a> i w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1)">art. 444 § 1 k.c.</a> należało orzec, jak w pkt 1. (pierwszym) sentencji wyroku.</p> <p>Odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty przyznanego zadośćuczynienia zasądzono od daty wskazanej w pozwie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2)">art. 481 § 1 i 2 k.c.</a>), albowiem była to data późniejsza niż data popadnięcia pozwanej w opóźnienie, co nastąpiło po upływie 30 dni od zgłoszenia szkody (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817;art. 817 § 1)">art. 817 § 1 k.c.</a>).</p> <p>O kosztach procesu orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> według zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Powódka wygrała sprawę w całości, należy się jej więc zwrot wszystkich poniesionych kosztów, tj. opłaty od pozwu - 100 zł, wykorzystanej zaliczki na biegłego – 73,79 zł, kosztów radcy prawnego w kwocie 1200 zł (zob. § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, w brzmieniu z dnia wniesienia pozwu - Dz. U. z 2015 r. poz.1804) i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – 17 zł, czyli łącznie 1.390,79 zł.</p> <p>Zgodnie z wynikiem procesu pozwana jako przegrywająca sprawę ponosi też koszty biegłego sądowego wyłożone tymczasowo przez Skarb Państwa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 83;art. 83 ust. 2)">art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> - tekst jednolity: Dz. U. z <br/>2016 r. poz. 623 ze zm. - w zw. z art. 113 ust. 1 tej ustawy i w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a>).</p> </div>