I C 578/17

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I C 578/17 „upr”</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 30 listopada 2017 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Zambrowie Wydział I Cywilny w składzie:</p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący SSR Tomasz Makaruk <br/>Protokolant Jadwiga Styła </strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 r. w Zambrowie na rozprawie <br/>w postępowaniu uproszczonym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">K. S.</span> </p> <p>o zapłatę 654,51 zł</p> <p>I.  powództwo oddala;</p> <p>II.  zasądza od powódki <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz pozwanej <span class="anon-block">K. S.</span> kwotę 287,00 (dwieście osiemdziesiąt siedem i 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.</p> <p>Sygn. akt I C 578/17 upr</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> w pozwie skierowanym przeciwko <span class="anon-block">K. S.</span> domagała się zasądzenia na swoją rzecz kwoty 654,51 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 5.08.2017 r. do dnia zapłaty a także zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu żądania wskazała, iż w dniu 3 listopada 2016 r. zawarła z pozwaną umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych na podstawie której wystawiła faktury: <span class="anon-block"> (...)</span> z 24.11.2016 r. na kwotę 9 zł, <span class="anon-block"> (...)</span> z 1.12.2016 r. na kwotę 47,31 zł, <span class="anon-block"> (...)</span> z 02.01.2017 r. na kwotę 53,41 zł, <span class="anon-block"> (...)</span> z 03.03.2017 na kwotę 525 zł. Pozostała kwota objęta pozwem – 20,06 zł – to suma skapitalizowanych odsetek ustawowych wyliczonych od dnia następnego po dniu wymagalności poszczególnych dokumentów finansowych do dnia wytoczenia powództwa.</p> <p>Pozwana <span class="anon-block">K. S.</span> wniosła o oddalenie powództwa w całości. Wskazała, iż została wprowadzona w błąd przez przedstawiciela powódki, który podał się za pracownika dotychczasowego operatora, obiecał że z uwagi na wiek dostanie zniżkę, a który nadto zagroził jej, że jeśli nie podpisze przedłożonej umowy to zostanie nałożona na nią kara pieniężna. Pozwana, która ma 81 lat, przestraszyła się tych gróźb i podpisała przedłożoną umowę. Gdy zorientowała się, że została podstępnie wprowadzona w błąd, pismem z dnia 9.04.2017 r. odstąpiła od umowy. <span class="anon-block">K. S.</span> wskazała również, że nie jest nic winna powódce, która pomimo tego, że dotychczasowy operator pozwanej wyłączył jej telefon po 3 dniach od podpisania umowy z powódką, nie zapewniła jej nowego połączenia – telefon jest „głuchy” i nie można z niego korzystać.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje:</p> <p>W dniu 3 listopada 2016 r., do przebywającej samotnie w domu 81-letniej <span class="anon-block">K. S.</span>, przyjechał bez zapowiedzi przedstawiciel <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. Po kilku minutach dobijania się do domu, <span class="anon-block">K. S.</span> otworzyła mu drzwi. Przedstawił się on jako przedstawiciel jej dotychczasowego operatora – <span class="anon-block"> firmy (...)</span> – i powiedział, że ze względu na wiek przysługuje jej niższy abonament, ale musi podpisać umowę. Jeśli jej nie podpisze będzie musiała zapłacić karę pieniężną. Początkowo <span class="anon-block">K. S.</span> nie chciała podpisać przedstawionej jej umowy, ale straszona karą pieniężną, złożyła podpisy w miejscach jej wskazanych przez przedstawiciela operatora. Ze względu na swój stan zdrowia, zwłaszcza kłopoty ze wzrokiem nie była ona w stanie przeczytać umowy.</p> <p>Po trzech dniach dotychczasowy operator <span class="anon-block"> firma (...)</span> wyłączyła telefon <span class="anon-block">K. S.</span>. Od tego dnia jej telefon jest nieczynny – nie ma ona możliwości wykonywania żadnych połączeń, również do niej nie można się dodzwonić.</p> <p>W dniu kiedy przestał działać telefon, <span class="anon-block">K. S.</span> poinformowała swojego syna <span class="anon-block">B. S.</span> o wizycie przedstawiciela operatora, mówiąc mu, że był on z <span class="anon-block"> firmy (...)</span>.</p> <p>Kiedy <span class="anon-block">B. S.</span> zapoznał się z dokumentami, jakie podpisała matka, stwierdził, iż jest to zupełnie inny operator.</p> <p>W piśmie z dnia 9 kwietnia 2017 r. <span class="anon-block">K. S.</span> złożyła <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu.</p> <p>Pismem z dnia 10 maja 2017 r. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> poinformowała <span class="anon-block">K. S.</span>, iż jej oświadczenie jest nieuzasadnione, a ewentualny wzór wypowiedzenia może znaleźć na stronie internetowej Spółki.</p> <p>Pouczenie takie Spółka przesłała <span class="anon-block">K. S.</span> pomimo tego, że w dniu 1 lutego 2017 r. wystawiła <span class="anon-block">fakturę VAT nr (...)</span> opiewającą na kwotę 525 zł jako notę obciążeniową z tytułu wypowiedzenia umowy przez Abonenta, przed upływem okresu, na jaki umowa była zawarta. Wcześniej wystawiła ona trzy inne <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span> z 24.11.2016 r. na kwotę 9 zł, <span class="anon-block"> (...)</span> z 1.12.2016 r. na kwotę 47,31 zł, <span class="anon-block"> (...)</span> z 02.01.2017 r. na kwotę 53,41 zł, pomimo, że <span class="anon-block">K. S.</span> nie wykonała żadnych połączeń telefonicznych, bo nie miała takiej możliwości.</p> <p>Decyzją z 28 sierpnia 2017 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">P. (...)</span> nałożono na <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> karę pieniężną w łącznej wysokości 499.225 zł za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów.</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o: zeznania świadka <span class="anon-block">B. S.</span> (k.53), a także: umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych z załącznikami (k.17-21), oświadczenia (k.24, 26), wezwanie do zapłaty (k.27-28), faktury (k.40-42), <span class="anon-block">decyzję nr (...)</span> <span class="anon-block">P. (...)</span> z 28 sierpnia 2017 r. <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>Na wstępie rozważań należy podkreślić, iż obydwie strony postępowania były reprezentowane przez fachowych pełnomocników, którym znana jest zasada rozkładu ciężaru dowodu wynikająca z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc.</a> </p> <p>Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa przede wszystkim z powodu uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84)">art. 84 kc</a> „w razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej.” (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 86 § 1)">§ 1</a>) „Można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny).” (§ 2). Z kolei w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 86;art. 86 § 1)">art. 86 § 1 kc</a> jeżeli błąd wywołała druga strona podstępnie, uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu może nastąpić także wtedy, gdy błąd nie był istotny, jak również wtedy, gdy nie dotyczył treści czynności prawnej. Termin do uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu wygasa z upływem roku od dnia wykrycia błędu.</p> <p>W niniejszej sprawie bez wątpienia termin do złożenia tego oświadczenia został zachowany. W ocenie Sądu prawdziwe są także twierdzenia pozwanej, że została wprowadzona w błąd przez przedstawiciela powódki, który: podał się za przedstawiciela jej dotychczasowego operatora, poinformował ją o przysługującej jej zniżce w dotychczasowym abonamencie z uwagi na wiek, a także że za niepodpisanie przedłożonej umowy grozi jej kara pieniężna. Za taką oceną przemawiają przede wszystkim wiarygodne zeznania świadka <span class="anon-block">B. S.</span> (k.53), któremu matka wkrótce po wizycie przedstawiciela powódki opisała przebieg spotkania. Świadek zeznał, iż <span class="anon-block">K. S.</span> powiedziała, że ten pan przedstawił się jako przedstawiciel starej sieci, był nachalny, krzyczał na nią i straszył karą pieniężną w razie nie podpisania umowy. Mówił, że ze względu na wiek będzie miała niższy abonament. <span class="anon-block">B. S.</span> wskazał także, że mama jest w słabym stanie zdrowia – ma kłopoty z pamięcią i czytaniem i taki stan jej zdrowia był także w listopadzie 2016 r.. Ponieważ świadek jest osobą bliską pozwanej, jego zeznania należy ocenić ze szczególną ostrożnością. Nie mniej jednak, jak wynika z decyzji <span class="anon-block">P. (...)</span>z dnia 28 sierpnia 2017 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> opisane przez świadka zachowanie przedstawiciela powódki nie stanowiło odosobnionego przypadku. W punkcie I tej decyzji wskazano, że na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 tej ustawy, działania <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> polegające na przekazywaniu konsumentom wprowadzających w błąd informacji o:</p> <p>- tożsamości ww. Spółki, na rzecz i w imieniu której osoby reprezentujące Spółkę</p> <p>przedstawiają konsumentom ofertę świadczenia usług telekomunikacyjnych, przez wskazywanie, że osoby te reprezentują dotychczasowego dostawcę usług</p> <p>telekomunikacyjnych, z którego usług korzystają konsumenci</p> <p>- przedmiocie oferowanej usługi lub rzeczywistym celu rozmowy (wizyty), poprzez wskazywanie lub sugerowanie przez osoby reprezentujące Spółkę, że przedkładane konsumentom do podpisu dokumenty stanowią zmianę warunków umowy zawartej z dotychczasowym dostawcą usług, podczas gdy w rzeczywistości ich podpisanie skutkuje zawarciem nowej umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych ze Spółką i wiąże się ze zmianą dostawcy usług telekomunikacyjnych, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20071711206" title="Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym - Dz. U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1206 (art. 5;art. 5 ust. 1;art. 5 ust. 2;art. 5 ust. 2 pkt. 1)">art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20071711206" title="Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym - Dz. U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1206 (art. 4;art. 4 ust. 2)">art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym</a> (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 3</p> <p>ze zm.) oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania.</p> <p>Dlatego też mając na uwadze wyżej wskazane zeznania świadka Sąd uznał, iż istniały powody do złożenia przez powódkę oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu.</p> <p>Wystąpienie błędu, podstępu oraz groźby powoduje wadliwość czynności prawnej określaną mianem wzruszalności. Wadliwość ta oznacza, że dotknięta nią czynność prawna jest ważna (wywołuje właściwe dla niej skutki prawne), ale jej skutki ustają z mocą wsteczną (<em> <!-- -->ex tunc)</em>, jeżeli uprawniony złoży oświadczenie woli o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. (tak komentarz do art. 88 KC red. Gniewek 2017, wyd. 8/Strugała; Legalis). W związku ze złożeniem przez pozwaną wskazanego oświadczenia, strona powodowa nie ma prawa żądać od niej zapłaty kwot objętych wystawionymi przez nią fakturami.</p> <p>Niezależnie od powyższego, żądanie pozwu nie mogłoby być uwzględnione także i dlatego, że strona powodowa nie wywiązała się z nałożonych na siebie obowiązków i nie umożliwiła pozwanej wykonywania połączeń telefonicznych – wychodzących i przychodzących. W świetle wyjaśnień pozwanej, znajdujących potwierdzenie w wiarygodnych zeznaniach świadka <span class="anon-block">B. S.</span>, po wyłączeniu numeru telefonu pozwanej z sieci <span class="anon-block">O.</span>, powódka nie podłączyła go do innej sieci – telefon ten pozostał „głuchy”. Okoliczność braku możliwości wykonywania połączeń potwierdzają dodatkowo faktury złożone przez samą powódkę (k.40-41), gdzie czas wszystkich połączeń we wszystkich kategoriach wynosi 00:00.</p> <p>Zupełnie niezrozumiałe jest także wystawienie przez powódkę w dniu 1 lutego 2017 r. faktury na kwotę 525 zł, jako noty obciążeniowej z tytułu wypowiedzenia Umowy przez Abonenta, przed upływem okresu na jaki umowa została zawarta – nie zostały złożone żadne dokumenty potwierdzające dokonanie wypowiedzenia umowy przez pozwaną.</p> <p>Z uwagi na powyższe powództwo jako niezasadne zostało oddalone w punkcie I wyroku.</p> <p>O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> w zw. z § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, obciążając nimi w całości powódkę.</p> </div>