Ppolska.starec← UrzadnikУвійти

I ACa 193/17

Суди загальної юрисдикції2017-12-01
Номер справи
I ACa 193/17
Дата рішення
2017-12-01
Тип
SENTENCE

Судді

Dariusz Małkiński (PRESIDING_JUDGE)Elżbieta BieńkowskaIrena Ejsmont-Wiszowata

Правова підстава

Текст рішення

<p>Sygn. akt I ACa 193/17</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 1 grudnia 2017 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="164"/> <col width="22"/> <col width="438"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>SSA Dariusz Małkiński</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>SSA Elżbieta Bieńkowska (spr.)</p> <p>SSA Irena Ejsmont - Wiszowata</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>Iwona Zakrzewska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017 r. w Białymstoku</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- -->Gminy <span class="anon-block">O.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) Spółce komandytowej</span> w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zapłatę</strong> </p> <p>na skutek apelacji <strong> <!-- -->powódki</strong> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie</p> <p>z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt I C 596/15</p> <p>I.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądza od pozwanej <span class="anon-block"> (...) Spółki komandytowej</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powódki Gminy <span class="anon-block">O.</span> kwotę 1.108.980,32 (jeden milion sto osiem tysięcy dziewięćset osiemdziesiąt i 32/100) zł z ustawowymi odsetkami od dnia 1 kwietnia 2015 r. oraz kwotę 62.667 (sześćdziesiąt dwa tysiące sześćset sześćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów procesu; </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 63.550 (sześćdziesiąt trzy tysiące pięćset pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów instancji odwoławczej. </strong> </p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> <br/> </em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACa 193/17</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka Gmina <span class="anon-block">O.</span> wniosła o zasądzenie od pozwanej <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> kwoty 1.108.980,32 zł z ustawowymi odsetkami od 1 kwietnia 2015 r. do dnia zapłaty - tytułem opłaty rocznej za 2015 r. za użytkowanie wieczyste <span class="anon-block">działek gruntu nr (...)</span> obręb <span class="anon-block">(...)</span>; nr <span class="anon-block">(...)</span>obręb <span class="anon-block">(...)</span>; nr <span class="anon-block">(...)</span> obręb <span class="anon-block">(...)</span>, położonych w <span class="anon-block">O.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</p> <p>Pozwana <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu zakwestionowała istnienie roszczenie powódki we wskazanej wysokości, powołując się na nieważność wypowiedzenia wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, które zostało dokonane przez stronę przeciwną z naruszeniem przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 ()">ustawy o gospodarce nieruchomościami</a>, gdyż skutkowało jednoczesnym podniesieniem stawki procentowej opłaty rocznej oraz zmianą wartości nieruchomości. Zanegowała również skuteczność doręczenia wypowiedzenia. Wskazała ponadto, że powódka uporczywie utrudniała korzystanie z prawa użytkowania wieczystego poprzez uniemożliwienie jej realizacji na terenie objętym umową inwestycji i jej postepowanie należy postrzegać w kategorii nadużycia prawa i zasad współżycia społecznego. Podniosła ewentualny zarzut potrącenia.</p> <p>Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z 22 listopada 2016 r. oddalił powództwo i rozstrzygnął o kosztach procesu.</p> <p>Sąd I instancji ustalił, że pozwana <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> nabyła w 2012 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiących <span class="anon-block">działki gruntu nr (...)</span> obręb <span class="anon-block">(...)</span>, nr<span class="anon-block">(...)</span> obręb <span class="anon-block">(...)</span>, położone w <span class="anon-block">O.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>/<span class="anon-block">J.</span> w celu realizacji przedsięwzięcia - budowy centrum handlowego o powierzchni użytkowej około 54.450 m<sup> <!-- -->( 2)</sup> z infrastrukturą. Działki te stanowiły własność Gminy <span class="anon-block">O.</span>. Opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego powyższych nieruchomości zostały ustalone przez Prezydenta miasta <span class="anon-block">O.</span> 17 września 2008 r. w oparciu o ugodę zawartą między Prezydentem i poprzednikiem prawnym pozwanej <span class="anon-block"> – (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>. Opłata roczna winna zostać uiszczona do 31 marca każdego roku za dany rok. Teren, w skład którego wchodziły wymienione działki, objęty był ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał lokalizowanie na nim obiektów usług ogólnomiejskich, ulic dojazdowych, zieleni urządzonej oraz urządzeń sportu i rekreacji o charakterze publicznym, międzydzielnicowych ciągów pieszych oraz istniejącej bazy produkcyjno-usługowej (uchwała Rady Miejskiej w <span class="anon-block">O.</span> Nr <span class="anon-block">(...)</span> z 26 lutego 1997 r.)</p> <p>Pozwana wnioskiem z 31 lipca 2012 r., w celu realizacji inwestycji, zwróciła się do Prezydenta <span class="anon-block">O.</span> o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.</p> <p>Prezydent decyzją z 25 września 2012 r. odmówił wyrażenia zgody na realizację inwestycji, uznając, że nie jest ona zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w <span class="anon-block">O.</span> decyzją z 6 listopada 2012 r. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.</p> <p>W wyniku ponownego rozpoznaniu sprawy Prezydent <span class="anon-block">O.</span> 6 grudnia 2012 r. ponownie odmówił wyrażenia pozwanej zgody na realizację inwestycji. Wskazał m.in., że obowiązujący plan dla przedmiotowego terenu przewiduje funkcję usług ogólnomiejskich i nie zawiera ustaleń umożliwiających lokalizację przedmiotowych obiektów handlowych. SKO decyzją z 11 lutego 2013 r., uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.</p> <p>Pismem z 11 kwietnia 2013 r. pozwana wystąpiła do Prezydenta Miasta <span class="anon-block">O.</span> z wnioskiem o dokonanie aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego działek gruntu oznaczonych nr <span class="anon-block">(...)</span> położonych w <span class="anon-block">O.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>/<span class="anon-block">J.</span>. We wniosku wskazał, iż te są aktualnie znacznie zawyżone. Na skutek wniosku zastępca dyrektora Urzędu Miasta <span class="anon-block">O.</span> 9 maja 2013 r. wypowiedział dotychczasową wysokość opłat rocznych ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2013 r. Zaproponował jednocześnie wyższe opłaty, które miały obowiązywać od 1 stycznia 2014 r. Pisma w tym przedmiocie zostały wysłane na adres adw. <span class="anon-block">J. G.</span>, który został ustanowiony przez pozwaną pełnomocnikiem, m. in., do składania w imieniu i na rachunek <span class="anon-block"> spółki (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">L.</span> oświadczeń woli, w tym materialnoprawnych oraz mających na celu polubowne lub ugodowe zakończenie sporu oraz do reprezentowania spółki w postępowaniach sądowych i administracyjnych przed wszystkimi instancjami, a także przed Sądem Najwyższym oraz w postępowaniach zabezpieczających i egzekucyjnych, we wszystkich sprawach.</p> <p>Decyzją z 24 czerwca 2013 r., Prezydent <span class="anon-block">O.</span> ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia, potwierdzając zgodność lokalizacji inwestycji z MPZP.</p> <p>Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w <span class="anon-block">O.</span> z 25 lutego 2014 r., oddalono skargę wniesioną od decyzji SKO utrzymującą decyzję Prezydenta <span class="anon-block">O.</span> z 24 czerwca 2013 r. w mocy.</p> <p>Następnie pozwana rozpoczęła przygotowania do złożenia wniosku <br/>o zatwierdzenie projektu budowlanego oraz wydania pozwolenia na budowę. <br/>W związku jednak z otrzymaniem pisma zastępcy prezydenta <span class="anon-block">O.</span> z 15 października 2012 r., w którym informowano ją, że wydanie pozwolenia na budowę będzie mogło mieć miejsce wyłącznie po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przewidywałby możliwość budowy obiektów wielkopowierzchniowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m<sup> <!-- -->2</sup> na terenie planowanej inwestycji, postanowiła wstrzymać się <br/>z dalszymi pracami do czasu wydania tego planu. Pozwana do 1 sierpnia 2014 r., kiedy to zawarła z powódką stosowne umowy, negocjowała nadto kwestię infrastruktury drogowej, od której zależny był wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.</p> <p>Rada Miasta <span class="anon-block">O.</span> uchwałą Nr <span class="anon-block">(...)</span> z 18 sierpnia 2014 r. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego pomiędzy <span class="anon-block">N.</span> i <span class="anon-block">J.</span> w <span class="anon-block">O.</span>.</p> <p>Wojewoda <span class="anon-block"> (...)</span> w dniu 24 września 2014 r., stwierdził nieważność powyższej uchwały.</p> <p>Następnie pozwana, odstępując od oczekiwania na uchwalenie nowego planu, w dniu 25 września 2014 r. wystąpiła z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę inwestycji. Prezydent <span class="anon-block">O.</span> wezwał 31 października 2014 r. pozwaną do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w złożonym wniosku. Po usunięciu przez pozwaną braków, decyzją z 15 stycznia 2015 r., Prezydent <span class="anon-block">O.</span> odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z uwagi na niezgodność projektu <br/>z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.</p> <p>Pozwana 13 lutego 2015 r. wniosła odwołanie od decyzji do Wojewody <span class="anon-block"> (...)- (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span>. Decyzją z 22 kwietnia 2015 r., Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta <span class="anon-block">O.</span> z 15 stycznia 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa.</p> <p>Pozwana oczekując na ponowną decyzję wystąpiła 5 czerwca 2015 r. do Wojewody <span class="anon-block"> (...)- (...)</span> z zażaleniem na niezałatwienie w terminie przez Prezydenta <span class="anon-block">O.</span> wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Postanowieniem z 9 lipca 2015 r., Wojewoda wyznaczył 30-dniowy termin na załatwienie sprawy, zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych jej niezałatwienia w terminie oraz stwierdził, że do niezałatwienia przez Prezydenta <span class="anon-block">O.</span> sprawy doszło z rażącym naruszeniem prawa.</p> <p>Pismem z 14 maja 2015 r. Gmina <span class="anon-block">O.</span> wystosowała do pozwanej wezwanie do zapłaty kwoty w łącznej wysokości 1.108.980,32 zł wraz z odsetkami <br/>z tytułu użytkowania wieczystego ww. działek za rok 2014.</p> <p>Decyzją z 12 sierpnia 2015 r., Prezydent <span class="anon-block">O.</span> ponownie odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwanej pozwolenia na budowę powołując w uzasadnieniu tożsame powody, jak w pierwotnie wydanej decyzji.</p> <p>Na skutek odwołania pozwanej, Wojewoda <span class="anon-block"> (...)- (...)</span> wydał 23 października 2015 r. decyzję, mocą której uchylił w całości powyższą decyzję i zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił pozwanej pozwolenia na budowę centrum handlowego wraz z infrastrukturą.</p> <p>Decyzja Wojewody została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w <span class="anon-block">O.</span>. Ten zaś wyrokiem z 12 kwietnia 2016 r. uchylił ją i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.</p> <p>Pismem z 9 lutego 2016 r. pozwana wezwała Gminę <span class="anon-block">O.</span> do zapłaty w terminie 3 dni kwoty 166.351.063,60 zł tytułem odszkodowania za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie oraz zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.</p> <p>W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Sąd wskazał, że bezspornie pozwanej przysługiwało w 2015 r. prawo użytkowania wieczystego do wskazanych w pozwie działek, stanowiących własność Gminy <span class="anon-block">O.</span>. Strony były zgodne, że pozwana spółka nabyła prawo celem realizacji przedsięwzięcia - budowy centrum handlowego z infrastrukturą.</p> <p>Zdaniem Sądu istotą sporu było ustalenie, czy Gminie przysługiwała opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowych działek za 2015 r. i jeżeli tak, to w jakiej wysokości.</p> <p>Sąd nie miał wątpliwości, że prawo użytkowania wieczystego ma charakter odpłatny i każdoczesny użytkownik wieczysty ma obowiązek wobec właściciela obowiązek świadczenia opłat rocznych.</p> <p>Następnie Sąd podzielił stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z 28 listopada 2014 r., sygn. akt I CSK 735/13 (który miał zapaść w analogicznym stanie faktycznym), zgodnie z którym świadczenie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste winno być ekwiwalentem za umożliwienie użytkownikowi wieczystemu korzystania z nieruchomości w celu zrealizowania jego zamiarów inwestycyjnych.</p> <p>Sąd zauważył, że w sytuacji gdy powódka miała świadomość, iż prawo użytkowania wieczystego zostało przez pozwaną nabyte celem realizacji przedsięwzięcia w postaci budowy centrum handlowego wraz z infrastrukturą, to rozważyć należy, czy podniesione przez pozwaną okoliczności dotyczące podejmowania przez organy powódki określonych decyzji ze sfery władztwa publicznego (niezbędne z punktu widzenia realizacji inwestycji) nie rzutowały na możliwość żądania przez Gminę <span class="anon-block">O.</span> od pozwanej – użytkownika wieczystego opłaty rocznej, z uwagi na ocenę jej zachowania przez pryzmat reguły z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> Sąd podkreślił, że z jednej strony Gmina jest właścicielem działek, z drugiej zaś organem administracji publicznej, co w ocenie Sądu nie pozostawało bez znaczenia na sformułowane roszczenie.</p> <p>Następnie Sąd I instancji wskazał, że w pisemnych motywach decyzji z 25 września 2012 r. i 6 grudnia 2012 r. Prezydent <span class="anon-block">O.</span>, orzekając jako organ I instancji, ignorował wskazania organu wyższej instancji (SKO) i badał sprawę dotyczącą rozstrzygnięcia o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie, który nie powinien rzutować na jej wynik. Ponadto w toku postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę dopuścił się zwłoki, co zostało stwierdzone postanowieniem Wojewody z 9 lipca 2015 r. To zaś w ocenie Sądu rzutowało na sprawność i szybkość postępowania i miało wpływ na podejmowane przez pozwaną działania służące realizacji inwestycji.</p> <p>Zdaniem Sądu nie można było pominąć również, że pozwana z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia wystąpiła 31 lipca 2012 r., zaś ostateczną decyzję w tym przedmiocie uzyskała dopiero 24 czerwca 2013 r. Uchybienia terminowemu załatwieniu sprawy i wydawanie decyzji odmiennych od wskazań organu drugiej instancji, doprowadziło Sąd do wniosku, że powódka oddziaływała na użytkownika wieczystego z pozycji właściciela nieakceptującego jego planów inwestycyjnych.</p> <p>W ocenie Sądu działania powoda w procedurze planistycznej również miały poważny wpływ na realizację przez pozwaną spółkę zamierzeń inwestycyjnych. Pozwana bowiem dotychczas nie uzyskała pozwolenia na budowę z uwagi na brak zgodności projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.</p> <p>Powyższe w ocenie Sądu I instancji uzasadniało przyjęcie, że powódka w stosunku do planowanej inwestycji prezentowała bierną postawę, a nawet ukierunkowaną na sparaliżowanie inicjatywy. W rezultacie przyczyną niemożności korzystania przez pozwaną z użytkowanego gruntu było wadliwe postępowanie powódki w sferze prawa administracyjnego.</p> <p>W tej sytuacji Sąd ocenił zasadność żądania opłaty w świetle zasad współżycia społecznego, z uwzględnieniem legalności działań Gminy jako właściciela nieruchomości w sferze imperium. Mając na względzie treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> przyjął, że przepis ten może być zastosowany również do oceny działania właściciela nieruchomości, który żąda od użytkownika wieczystego opłat rocznych, w warunkach gdy tenże użytkownik stawia właścicielowi zarzut, iż swoim postępowaniem uniemożliwia mu korzystanie z nieruchomości w celu, dla zrealizowania którego ustanowione zostało to prawo. W konsekwencji Sąd uznał, że działania organów powódki stanowiły zespół zachowań, które godziły zarówno w zasady uczciwości, jak też lojalności kontraktowej. Jej decyzje miały mieć zasadnicze znaczenie dla umożliwienia pozwanej realizacji inwestycji. To skutkowało uniemożliwieniem pozwanej korzystania z przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego zgodnie z pierwotnym zamierzeniem. To doprowadziło do przyjęcia przez ten Sąd, że wystąpienie przez powódkę z żądaniem uiszczenia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego gruntów za 2015 r. było nadużyciem prawa. Powództwo zostało oddalone w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> </p> <p>Sąd zauważył na marginesie, że powódka nie wykazała również wysokości zgłoszonego przez siebie żądania. W ocenie Sądu wypowiedzenie pozwanej dotychczasowej wysokości opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntów nie było skuteczne, gdyż zostało skierowane do adw. <span class="anon-block">J. G.</span>, który nie był upoważniony przez <span class="anon-block"> spółkę (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">L.</span> do odbierania materialno-prawnych oświadczeń woli.</p> <p>Sąd I instancji wskazał, iż oddalił wnioski dowodowe strony pozwanej o przesłuchanie w charakterze strony - <span class="anon-block">J. M.</span>, a także w charakterze świadków <span class="anon-block">A. S.</span> i <span class="anon-block">B. D.</span> - jako zmierzające do przedłużenia postępowania. Nadto wobec oddalenia powództwa wnioski te w ocenie Sądu stały się bezprzedmiotowe.</p> <p>Również z uwagi na oddalenie powództwa Sąd I instancji odstąpił od rozważań w zakresie zgłoszonego zarzutu potrącenia ewentualnego.</p> <p>O kosztach orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>Powodowa Gmina zaskarżyła wyrok w całości. Zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie:</p> <p>1)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> poprzez błędne jego zastosowanie,</p> <p>2)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 239)">art. 239 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 29;art. 62)">art. 29 i art. 62 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a> poprzez przyjęcie, że:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>zamiar w jakim pozwana nabyła nieruchomość był zgodny z przeznaczeniem gruntu wynikającym z umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, z przeznaczeniem gruntu określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>pozwana nie mogła korzystać z nabytej nieruchomości zgodnie z celem, przeznaczeniem na jaki została ona oddana w użytkowanie wieczyste,</p> </dd> </dl> <p>3)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 81;art. 81 ust. 1)">art. 81 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a> poprzez uznanie, że wskutek wniosku użytkownika o zmianę wysokości opłaty zmiana wysokości opłaty może nastąpić tylko w celu zmniejszenia jej wysokości;</p> <p>4)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 487;art. 487 § 2)">art. 487 § 2 k.c.</a> poprzez błędne jego zastosowanie polegające na uznaniu, że umowa o użytkowanie wieczyste jest umową wzajemną i tym samym uznaniu, że opłata za użytkowanie wieczyste stanowi ekwiwalent, „wynagrodzenie„ za korzystanie przez użytkownika wieczystego z gruntu,</p> <p>5)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 238)">art. 238 k.c.</a> poprzez przyjęcie, że opłata roczna za użytkowanie wieczyste stanowi wynagrodzenie za korzystanie przez użytkownika wieczystego z gruntu,</p> <p>6)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> polegające na:</p> <p>a) sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że:</p> <p>- cel, na który został oddany przez powoda grunt, a także jego przeznaczenie został ustalony umową z 26 marca 2012 r. i z 30 marca 2012 r. zawartą pomiędzy pozwanym a <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>,</p> <p>- celem oddania gruntu w użytkowanie wieczyste była realizacja przez pozwaną przedsięwzięcia w postaci budowy centrum handlowego wraz z infrastrukturą,</p> <p>- cel, dla którego pozwany nabył od poprzednika prawnego prawo użytkowania wieczystego, przesądza o celu na który grunt został oddany w użytkowanie wieczyste i o sposobie korzystania z nieruchomości,</p> <p>- pozwany nie mógł korzystać z prawa użytkowania wieczystego gruntu z powodu wadliwego działania powoda w sferze prawa publicznego,</p> <p>- aktualizacji wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste dokonała powódka wskutek wypowiedzenia jej dotychczasowej wysokości, w sytuacji gdy zmiana wysokości opłaty rocznej nastąpiła na wniosek pozwanej o dokonanie aktualizacji opłaty złożony przez jego pełnomocnika,</p> <p>-pełnomocnik pozwanej nie był uprawniony do odbioru oświadczenia woli powódki o zmianie wysokości opłaty,</p> <p>- powódce nie należy się opłata roczna za użytkowanie wieczyste za rok 2015, nie wskazując przyczyn dla których Sąd uznał, że w tym roku powódka nie mógła korzystać z prawa użytkowania wieczystego gruntu,</p> <p>-powódce nie przysługuje opłata roczna za użytkowanie wieczyste gruntu, będącego przedmiotem posiadania przez pozwaną, w wysokości dochodzonej pozwem,</p> <p>b) poprzez błędną ocenę dowodów zebranych w sprawie:</p> <p>- decyzji administracyjnych o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę polegającą na uznaniu, że powódka wydała je z naruszeniem prawa,</p> <p>-postanowienia Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> z 9 lipca 2015 r. wydane w sprawie skargi pozwanej na bezczynność Prezydenta <span class="anon-block">O.</span> w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę jako przesądzające o tym, że gdyby nie zwłoka Prezydenta to pozwana uzyskałaby decyzję o pozwoleniu na budowę w odpowiednim czasie umożliwiającym realizację inwestycji,</p> <p>- pisma powódki z 15 października 2012 r. informującego, że powódka rozpocznie procedurę uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w <span class="anon-block">O.</span> pomiędzy <span class="anon-block">ulicą (...)</span> polegającą na przyjęciu, że powódka nie podjęła działań w przedmiocie uchwalenia planu,</p> <p>- uchwały Rady Miasta <span class="anon-block">O.</span> z 18 sierpnia 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania została podjęta ze znacznym opóźnieniem.</p> <p>W oparciu o powyższe zarzuty powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanej na jej rzecz kwoty 1.108.980,32 zł z ustawowymi odsetkami od 1 kwietnia 2015 r. do dnia zapłaty oraz orzeczenie o kosztach postępowania za obie instancje, w tym o kosztach zastępstwa procesowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i piekarzanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia, pozostawiając Sądowi I instancji rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.</p> <p> <strong> <!-- --> Sad Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Apelacja okazała się zasadna. </strong> </p> <p>W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że pozwana <span class="anon-block"> (...) Spółka komandytowa</span> w <span class="anon-block">W.</span> jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w <span class="anon-block">O.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami<span class="anon-block">(...)</span>. Jako użytkownik wieczysty jest zatem - stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 238)">art. 238 k.c.</a> - obowiązana do uiszczania opłaty rocznej i to zasadniczo niezależnie od tego czy korzysta z gruntu (zob. wyroki Sadu Najwyższego: z dnia 17 grudnia 2008 roku, sygn.. I CSK 244/08; OSNC-<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 238 zd. 2009/3)">ZD 2009/3</a>/82 oraz z dnia 4 lutego 2005 r., I CK 512/04, M. Praw. 2005, nr 5, s. 228).</p> <p>W orzecznictwie Sadu Najwyższego, przywołanym przez Sąd pierwszej instancji, przypisano opłacie za użytkowanie wieczyste cechy swoistego ekwiwalentu pieniężnego za możliwość korzystania z nieruchomości przez użytkownika wieczystego z wyłączeniem innych osób. Pogląd ten wypowiedziano w sprawach, w których kwestią podlegającą rozstrzygnięciu była wysokość należnej opłaty rocznej w sytuacji wygaśnięcia w ciągu roku prawa użytkowania wieczystego. Tej kwestii dotyczyła zarówno uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2004 roku, sygn. III CZP 47/04, jak i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2010 roku, sygn. I CSK 692/09. W obu tych sprawach Sąd Najwyższy opowiedział się za zmniejszeniem opłaty proporcjonalnie do czasu trwania użytkowania wieczystego w tym roku. Chodziło więc w tych sprawach o skorelowanie wysokości opłaty rocznej, do której uiszczenia zobligowany został użytkownik wieczysty w danym roku kalendarzowym, z rzeczywistym okresem przysługiwania mu omawianego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a>.</p> <p>Z tego, że świadczenie opłaty rocznej jest swoistym ekwiwalentem za umożliwienie użytkownikowi wieczystemu korzystania z nieruchomości wyprowadza się w orzecznictwie także pogląd, że w określonych warunkach żądanie opłaty rocznej od użytkownika wieczystego może być zakwalifikowane jako nadużycie prawa na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2002 roku, sygn. I CKN 1516/99 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2014 roku , sygn. akt I CSK 735/13).</p> <p>Oczywiście rację ma skarżąca, że nie oznacza to, że umowa użytkowania wieczystego nie jest umową wzajemną, tym niemniej takiego poglądu nie wyraził też i Sąd pierwszej instancji. A nawiązując do opisanego wyżej charakteru opłaty rocznej uznał żądanie opłaty rocznej przez powódkę w ustalonych przez siebie okolicznościach za nadużycie prawa i oddalił powództwo na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> </p> <p>Zarzut nadużycia prawa był jednym z zagadnień wokół których ogniskował się spór w niniejszej sprawie i które są przedmiotem zarzutów podniesionych w apelacji powódki.</p> <p>Przechodząc zatem do poszczególnych spornych w sprawie kwestii, w których Sąd pierwszej instancji zajął stanowisko odmienne niż powódka i wobec tego kwestionowane w apelacji, stwierdzić po pierwsze należy, że trafnie skarżąca zarzuca, iż Sąd pierwszej instancji wadliwie ocenił skuteczność doręczenia pozwanej wypowiedzenia dotychczasowej opłaty.</p> <p>Sąd Okręgowy zajął stanowisko zgodne ze stanowiskiem pozwanej, że doręczenie wypowiedzenia było nieskuteczne. Przeciwny pogląd wyrażała powódka w toku postepowania przed Sądem pierwszej instancji, a mianowicie powołując się na orzecznictwo podnosiła, że tryb przewidziany w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 78;art. 79;art. 80)">art. 78-80 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami</a> (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.) jest jedyną przewidzianą przez prawo drogą zakwestionowania tak skuteczności, jak i zasadności wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości, niezależnie od tego, czy chodzi o merytoryczną zasadność podwyższenia opłaty, czy też o prawidłowość formalną dokonania wypowiedzenia. W tym też trybie podlega badaniu prawidłowość doręczenia wypowiedzenia użytkownikowi wieczystemu. W późniejszym postępowaniu o zapłatę podwyższonej opłaty rocznej nie można zakwestionować skuteczności dokonanego wypowiedzenia, w tym także na skutek nieprawidłowego doręczenia oświadczenia właściciela nieruchomości.</p> <p>Podzielając to stanowisko co do zasady, jako utrwalone w orzecznictwie, wskazać jednak trzeba, że odnosi się ono do takiej sytuacji, gdy tryb przewidziany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 78;art. 79;art. 80)">art. 78 – 80 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a> został wszczęty. Wówczas badanie wszystkich przesłanek, w tym skuteczności wypowiedzenia, może odbywać się tylko w tym postepowaniu, a prawomocne orzeczenie samorządowego kolegium odwoławczego albo prawomocny wyrok sądu wydany w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 78;art. 79;art. 80)">art. 78-80 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a> są wiążące co do wysokości opłaty rocznej, a zatem także co do skuteczności wypowiedzenia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 24 czerwca 2010 roku, IV CSK 43/10).</p> <p>W rozpoznawanym przypadku postępowanie w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 78;art. 79;art. 80)">art. 78 – 80 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a> nie zostało wszczęte, a zatem i zaprezentowana wykładnia wymienionych przepisów nie miała zastosowania. Tym niemniej Sąd Apelacyjny podziela zarzut skarżącej, że Sad pierwszej instancji błędnie ustalił, że wypowiedzenie opłaty rocznej doręczone zostało nieupoważnionej do tego osobie, a zatem było nieskuteczne.</p> <p>Przypomnieć w tym miejscu wypada, że postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste zostało wszczęte z inicjatywy pozwanej. Wniosek w imieniu pozwanej złożył pełnomocnik adw. <span class="anon-block">J. G.</span>, dołączając do wniosku pełnomocnictwo (udzielone także dwóm innym adwokatom – <span class="anon-block">Ł. K.</span> i <span class="anon-block">M. M.</span>) i wskazując adres kancelarii adwokackiej do korespondencji (k.259-262).</p> <p>Możliwość żądania dokonania przez właściciela aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, jeżeli aktualizacja nie została podjęta (z inicjatywy samego właściciela) pomimo zmiany wartości nieruchomości przyznaje użytkownikowi wieczystemu możliwość <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 81;art. 81 ust. 1)">art. 81 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a>. Przepis ten odsyła do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 77;art. 78;art. 79;art. 80)">art. 77- 80</a>, stanowiąc, że stosuje się je odpowiednio. Oznacza to, że zgodnie z regulacją zawarta w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 78;art. 78 ust. 1)">art. 78 ust. 1</a> właściwy organ zamierzający zaktualizować opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej powinien wypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty. Do doręczenia wypowiedzenia stosuje się przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">Kodeksu postępowania administracyjnego</a>.</p> <p>W praktyce użytkownik wieczysty występuje z takim wnioskiem w sytuacji, gdy wartość ta spadnie, nie można jednak wykluczyć, iż w wyniku dokonanej wyceny ustalona zostanie wartość wyższa niż dotychczasowa opłata. Żądanie użytkownika, co do zasady, dotyczy bowiem aktualizacji opłaty rocznej, a nie tylko jej obniżenia. Nie można wykluczyć, że organ, realizując żądanie, dokona wyceny nieruchomości, która potwierdzi zasadność aktualizacji powodującej wzrost opłaty.</p> <p>Tak właśnie stało się w rozpoznawanej sprawie zaktualizowana opłata okazała się wyższa od dotychczasowej. Zwrócić jednak należy uwagę, że zaktualizowana została w oparciu o wycenę szacunkową przedmiotowej nieruchomości, sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego na zlecenie wnioskującego o aktualizację, co wynika z treści wypowiedzeń (k. 7-10).</p> <p>Bez znaczenia zatem dla skuteczności wypowiedzenia jest fakt, że niezgodnie z „zamysłem wnioskodawcy” - jak stwierdził Sąd - w wyniku aktualizacji ustalona została wyższa opłata. Bez znaczenia jest to tym bardziej, że Sąd Okręgowy sprzecznie z treścią dokumentu pełnomocnictwa ustalił jego zakres. Wbrew temu co przyjął Sąd nie wynika bowiem z tego dokumentu aby <span class="anon-block">J. G.</span> upoważniony był do reprezentowania spółki w postepowaniu administracyjnym „ w sprawie obniżenia opłaty rocznej”. Przeciwnie - z treści tego pełnomocnictwa wynika, ze <span class="anon-block">J. G.</span> umocowany był do działania w pełnym zakresie,. Jest to pełnomocnictwo ogólne, które – zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 90)">art. 90 k.c.</a> – obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu, w ramach którego mieści się także odbiór korespondencji kierowanej do mocodawcy</p> <p>W tym miejscu dodać trzeba, że nie potwierdził się zarzut pozwanej, że aktualizacji dokonano podwyższając jednocześnie w sposób niedopuszczalny stawkę procentową. Z dokumentów, w postaci ugód z 17 września 2008 roku dotyczących dotychczasowej wysokości opłaty rocznej oraz zatwierdzających te ugody postanowień, z których Sąd Apelacyjny dopuścił dowód, wynika jednoznacznie, że stawka 5 procentowa była stosowana już uprzednio (k.360-367).</p> <p>Następną kwestią – zasygnalizowana już na początku rozważań - wokół której toczył się spor w rozpoznawanej sprawie i która wymaga oceny przez Sąd Apelacyjny, jest kwestia zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> </p> <p>Pozwana upatrywała nadużycia prawa „w korzystaniu przez powódkę z uprawnienia do dochodzenia opłaty rocznej za grunt oddany w użytkowanie wieczyste, mimo że podejmowała szereg działań mających na celu uniemożliwienie wykorzystywania nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem” tj. najogólniej rzecz ujmując wydawał decyzje uniemożliwiające pozwanemu realizacje jego praw, przedłużał postepowanie, naruszając przy tym przepisy prawa.</p> <p>Sąd Okręgowy uznał ten zarzut za zasadny i w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> oddalił powództwo. Powołał się przy tym na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 28 listopada 2014 roku sygn. akt I CSK 735/13, w którym Sąd Najwyższy nie wykluczył objęcia oceną na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> takich działań organu reprezentującego właściciela nieruchomości i korzystającego też z kompetencji publiczno-prawnych, które zostały podjęte na podstawie prawa administracyjnego i mające cechy władcze.</p> <p>Co do zasady ze stanowiskiem Sądu Najwyższego należy się zgodzić. Tym niemniej trafnie jednak, zdaniem Sądu Apelacyjnego, zarzuca skarżąca, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznanie żądnie opłaty za nadużycie prawa było bezpodstawne.</p> <p>Zwrócić należy uwagę na to, że Sąd Najwyższy wyraził ten pogląd na tle odmiennego jednak (wbrew temu co przyjął Sad pierwszej instancji) niż w niniejszej sprawie stanu faktycznego. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy strona pozwana była użytkownikiem wieczystym, któremu nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste z przeznaczeniem na budowę określonego obiektu. Korzystanie z nieruchomości w sposób określony w umowie gmina uniemożliwiła zaś zmieniając po oddaniu w użytkowanie wieczyste w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości z przeznaczenia pod zabudowę mieszkalno-usługowa na przeznaczenie pod tereny zielone, a następnie w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, jednak z niekorzystnym dla planowanej inwestycji wskaźnikiem intensywności zabudowy.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze zdecydowanie odmiennym stanem faktycznym Po pierwsze, w umowie o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, zawartej z poprzednikiem prawnym pozwanej, w ogóle nie określono sposobu korzystania z gruntu (k. 209 i nast.).</p> <p>Sytuacja, gdy wbrew wymogowi z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 239)">art. 239 k.c.</a> umowa ustanawiająca prawo użytkowania wieczystego nie określa bliżej sposobu korzystania z nieruchomości powstającej w użytkowaniu wieczystym nie oznacza oczywiście, że nieruchomość nie ma określonego przeznaczenia. W takim wypadku, przy ustalaniu treści przysługującego prawa, możliwe jest odwołanie się do społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa, a przemawia za takim stanowiskiem charakter użytkowania wieczystego jako prawa zbliżonego do prawa własności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2002 roku, IV CKN 1476/00). Użytkownikowi wieczystemu, podobnie jak właścicielowi, przysługuje zasadniczo prawo do zabudowy nieruchomości. Nie oznacza to jednak, że uprawnienie to jest niczym nieograniczone. Przeciwnie może i najczęściej jest ograniczone m.in. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, będącym prawem miejscowym.</p> <p>I taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanym przypadku.</p> <p>Wskazać trzeba, że w chwili nabycia prawa użytkowania wieczystego przez poprzednika prawnego pozwanej w 2012 roku obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony w 1997 roku, czyli jeszcze pod rządem przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890415" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 ()">ustawy z 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym</a>, przepisy tej ustawy nie przewidywały wymogu dotyczącego lokalizacji wielkopowierzchniowych obiektów handlowych, tak jak jest to uregulowane w aktualnie obowiązującej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ()">ustawie z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a>. Spór pomiędzy stronami na etapie postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia projektu i pozwolenia na budowę dotyczył – najkrócej mówiąc – właśnie kwestii jak należy interpretować postanowienia obowiązującego planu. Spór ten, którego szczegółów nie ma tu potrzeby przytaczać, został ostatecznie rozstrzygnięty zgodnie ze stanowiskiem powódki wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2017 roku sygn.. II OSK 1848/16.</p> <p>W tej sytuacji nie sposób zarzucić powódce, że z naruszeniem prawa odmawiała pozwanej wydania pozwolenia na budowę obiektu handlowego wielkopowierzchniowego.</p> <p>Gdy chodzi natomiast o postępowanie w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań to wprawdzie postepowanie to dotknięte było przewlekłością, tym niemniej o tyle jest to nieistotne dla oceny żądania w kontekście <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>, że pomiędzy tymi uchybieniami a niemożnością realizacji planów inwestycyjnych przez pozwaną nie zachodzi związek przyczynowy. Inaczej byłoby, gdyby chodziło tylko o opóźnienie w realizacji zamierzonej inwestycji</p> <p>Podkreślić wypada, że pozwana nabywając prawo użytkowania wieczystego w celu zrealizowania określonej inwestycji musiała się liczyć z koniecznością uzyskania wymaganych prawem publicznym pozwoleń. O tym czy je rzeczywiście uzyska decyduje relacja między jego zamierzeniami uzewnętrznionymi we wnioskach do właściwych w procesie inwestycyjnym organów administracji publicznej, a obowiązującym dla danego terenu planem zagospodarowania przestrzennego. O tym bowiem, jakiej treści pozwolenia można wydać inwestorowi w procesie budowlanym decydują przede wszystkim przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ()">prawa budowlanego</a>, a nie - jak w tym przypadku – zamierzony i znany właścicielowi nieruchomości zamiar inwestycyjny użytkownika wieczystego.</p> <p>Sąd Apelacyjny nie podziela też argumentacji pozwanej przedstawionej na etapie postępowania apelacyjnego, że istotnym dla oceny żądania o zapłatę opłaty rocznej w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> jest niedokonanie przez powódkę zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w zakresie dostosowania go do wymogów ustawy z 2003 roku. Po pierwsze, wskazać trzeba bowiem, że bezspornym jest, iż działania związane z aktualizacją planu zostały podjęte przez pozwaną. Po wtóre aktualizacja planu, zwłaszcza gdy chodzi o takie jego zaktualizowanie, które umożliwi realizację zamierzeń inwestycyjnych pozwanej Spółki, nie jest obowiązkiem bezwzględnym, obwarowanym terminem.</p> <p>Podsumowując, Sąd Apelacyjny za zasadny uznał podniesiony w apelacji zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>. W ocenie Sądu Apelacyjnego, ustalone w sprawie okoliczności nie uzasadniały wniosku, że żądanie opłaty rocznej od pozwanej jako użytkownika wieczystego może być zakwalifikowane jako nadużycie prawa.</p> <p>Wobec zaś tego, że zgłoszony przez pozwana zarzut potrącenia okazał się nieskuteczny, Sad Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i uwzględnił w całości powództwo.</p> <p>Gdy idzie o zarzut potrącenia, Sąd Apelacyjny uznał, że pozwana, na której spoczywał w tym zakresie ciężar dowodu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>), nie udowodniła wierzytelności zgłoszonej do potrącenia. Wierzytelność ta określona została przez pozwaną jako odszkodowanie za niezgodne z prawem działanie powódki. Pozwana winna zatem wykazać działanie niezgodne z prawem, szkodę i związek przyczynowy pomiędzy szkodą a niezgodnym z prawem działaniem.</p> <p>Gdy chodzi o działanie wyrządzające szkodę to odwołać się trzeba do wcześniejszych uwag przytoczonych w kontekście oceny zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>. Nie wykazała też jednak pozwana – zdaniem Sądu Apelacyjnego – szkody. Opłaty rocznej i podatku, które według pozwanej stanowią jej szkodę, nie można oceniać w kategorii szkody rozumianej cywilistycznie. Gdy idzie zaś o pozostałe wskazane przez pozwaną składniki szkody, to dość powiedzieć, że nie zostały one nawet kwotowo sprecyzowane.</p> <p>Z przedstawionych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a>. O kosztach postepowania odwoławczego orzeczono na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a>, zasądzając na rzecz powódki zwrot poniesionej przez nią opłaty od apelacji oraz wynagrodzenie pełnomocnika</p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> <br/> </em> </p> </div>