I Ns 882/16
Суди загальної юрисдикції2017-12-02
Номер справи
I Ns 882/16
Дата рішення
2017-12-02
Тип
REASONS
Судді
Paweł Szymański
Резюме
Nietezowane.
Текст рішення
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt I Ns 882/16</strong>
</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- --> postanowienia z dnia 8 listopada 2017 r.</strong>
</p>
<p>Pismem z dnia 26 maja 2014 r. (data stempla pocztowego) <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">W. D. (1)</span>, wskazując, że był on dłużnikiem wnioskodawcy na podstawie nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Mikołowie w dniu 24 lutego 2005 r. (<em>
<!-- -->wniosek k. 2).</em>
</p>
<p>Pismami z dnia 7 sierpnia 2014 r. (data stempla pocztowego) uczestnicy <span class="anon-block">W. D. (2)</span>, <span class="anon-block">K. D.</span> oraz <span class="anon-block">O. D.</span> wnieśli o stwierdzenie, że spadek po zmarłym <span class="anon-block">W. D. (1)</span> nabyła Gmina <span class="anon-block">Z.</span> jako spadkobierca ustawowy. W dalszej części pisma wskazano, że zmarły w chwili śmierci był bezdzietnym wdowcem. Uczestnicy wskazali też, że w dniu 12 lutego 2013 r. złożyli przed notariuszem oświadczenie o odrzuceniu spadku. Jednocześnie złożyli oświadczenie, że nie mają wiedzy o jakichkolwiek innych spadkobiercach ustawowych zmarłego (<em>
<!-- -->pisma z dnia 7 sierpnia k. 11- 12, 17- 18 oraz 20- 21)</em>.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 25 lutego 2016 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa- Krowodrzy w Krakowie stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu dla m.st. Warszawy w Warszawie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w toku postępowania nie ustalono adresu ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, jak też nie ustalono miejsca położenia majątku spadkowego i w związku z tym sprawę przekazano do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 628)">art. 628 k.p.c.</a> (<em>
<!-- -->postanowienie k. 157- 158).</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">W. D. (3)</span> zmarł w dniu 15 listopada 2012 r. (<em>
<!-- -->okoliczność bezsporna, dowód: odpis zupełny aktu zgonu k. 180)</em>
</p>
<p>W dniu 27 sierpnia 1982 r. zawarł on związek małżeński z <span class="anon-block">M. W. z d. P.</span>. Małżeństwo to zakończyło się przez rozwód, który został orzeczony przez Sąd Okręgowy Powiatu <span class="anon-block">C.</span> Illinois w USA w dniu 17 października 1991 r., które to orzeczenie zostało uznane za skuteczne na obszarze Rzeczypospolitej na podstawie postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 8 grudnia 1993 r. Małżonka spadkodawcy zmarła w dniu 24 stycznia 2001 r. (<em>
<!-- -->okoliczności bezsporne, dowody: zapewnienie spadkowe odebrane od <span class="anon-block">W. D. (2)</span> k. 29- 30, odpis zupełny aktu małżeństwa k. 195, postanowienie z dnia 8 grudnia 1993 r. wraz z dokumentami rozwodowymi oraz ich tłumaczeniem k. 239- 250, decyzja k. 196). </em>
</p>
<p>Spadkodawca nie miał dzieci małżeńskich ani pozamałżeńskich. W chwili otwarcia spadku jego wstępni nie żyli (<em>
<!-- -->okoliczności bezsporne, dowody: zapewnienie spadkowe odebrane od <span class="anon-block">W. D. (2)</span> k. 29- 30, pismo USC <span class="anon-block">K.</span> k. 67, pismo USC <span class="anon-block">K.</span> k. 235). </em>
</p>
<p>Do grona spadkobierców ustawowych zmarłego należeli: brat zmarłego <span class="anon-block">W. D. (2)</span>, jego bratanek <span class="anon-block">O. D.</span> oraz bratanica <span class="anon-block">K. D.</span>, którzy w dniu 12 lutego 2013 r. złożyli przed notariuszem <span class="anon-block">L. N.</span> oświadczenia o odrzuceniu spadku po <span class="anon-block">W. R.</span> A Nr <span class="anon-block"> (...)</span> (<em>
<!-- -->okoliczności bezsporne, dowód: akt notarialny k. 13- 15). </em>
</p>
<p>W chwili śmierci spadkodawca nie miał stałego miejsca zamieszkania na terenie Polski. Wcześniej w okresie od 10 września 2000 r. do 30 maja 2011 r. przebywał w Areszcie Śledczym w <span class="anon-block">K.</span>. W okresie po opuszczeniu jednostki penitencjarnej mieszkał wraz ze swoją konkubiną <span class="anon-block">J. K.</span> w <span class="anon-block">K.</span> w domu należącym do <span class="anon-block">M. T.</span>, mieszczącym się przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, gdzie w zamian za możliwość mieszkania wykonywał prace remontowe. Wyżej wskazaną nieruchomość zajmował on do 2007 r. W czasie pobytu w Areszcie Śledczym poznał <span class="anon-block">J. R.</span>, który, aby pomóc <span class="anon-block">W. D. (1)</span> w znalezieniu pracy, zameldował go w swoim mieszkaniu w <span class="anon-block">Z.</span> pod adresem <span class="anon-block">ul. (...)</span>. <span class="anon-block">W. D. (1)</span> nigdy jednak w tym miejscu nie mieszkał. Bezpośrednio przed śmiercią spadkodawca podjął pracę w <span class="anon-block">N.</span>, gdzie mieszkał w hotelu. Nie jest znane miejsce stałego zamieszkania <span class="anon-block">W. D. (1)</span> (<em>
<!-- -->dowody: zapewnienie spadkowe odebrane od <span class="anon-block">W. D. (2)</span> k. 29- 30, zeznania świadka <span class="anon-block">J. R.</span> k. 51- 52, pismo Służby Więziennej wraz z aktami osobowymi k. 67- 79, zeznania świadka <span class="anon-block">M. T.</span>)</em>.</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej dowodów z dokumentów, okoliczności przyznanych, a także twierdzeń stron nie zakwestionowanych przez stronę przeciwną, które na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 229)">art. 229 k.p.c.</a> Sąd przyjął za przyznane. Strony nie kwestionowały autentyczności powołanych powyżej dokumentów, ani ich treści. Sąd również nie miał wątpliwości co do ich wartości dowodowej, wobec czego brak było podstaw do odmówienia wiarygodności danych w nich zawartych.</p>
<p>W toku postępowania przeprowadzony został dowód z przesłuchania świadków <span class="anon-block">J. R.</span> i <span class="anon-block">M. T.</span> oraz przyjęto zapewnienie spodkowe od uczestnika <span class="anon-block">W. D. (2)</span>. Treść zeznań oraz zapewnienia Sąd uznał za wiarygodne w przeważającej części. Osoby przesłuchiwane opisały różne etapy życia zmarłego, a analizując te treści można dojść do wniosków, że spadkodawca w momencie śmierci nie miał stałego miejsca zamieszkania na terenie Polski. Jednocześnie wskazać należy, że między innymi na podstawie zapewnienia spadkowego złożonego przez uczestnika ustalono, że jedynymi krewnymi uprawnionymi z mocy ustawy do spadkobrania po zmarłym są wskazani w sprawie uczestnicy, a <span class="anon-block">W. D. (1)</span> nie miał dzieci. Podkreślania wymaga również, że zeznania uczestnika pozostawały w zgodności z treścią zebranych w sprawie dokumentów, w tym w szczególności aktów stanu cywilnego. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka <span class="anon-block">J. R.</span> w tej części, w której świadek zeznawał, że spadkodawca ma dziecko. Fakt ten bowiem nie znajduje swojego potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym. Z akt osobowym z Aresztu Śledczego w <span class="anon-block">K.</span> wynika, że <span class="anon-block">W. D. (1)</span> przez pewien czas był odwiedzany w Areszcie przez <span class="anon-block">J. K.</span>, która miała dzieci, jednak <span class="anon-block">W. D. (1)</span> nie był ojcem tych dzieci.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>W niniejszej sprawie wniosek o stwierdzenie nabycia spadku złożył wierzyciel zmarłego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1025;art. 1025 § 1;art. 1025 § 1 zd. 1)">art. 1025 § 1 zd. 1 k.c.</a> Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Nie ulegało wątpliwości, że wnioskodawca ma interes prawny w ustaleniu kręgu spadkobierców swojego dłużnika, gdyż bez przeprowadzenia tych czynności nie miałby on możliwości dalszej egzekucji roszczenia.</p>
<p>Sąd ustalił, że spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu i w związku z tym podstawę powołania do dziedziczenia po <span class="anon-block">W. D. (1)</span> stanowią przepisy ustawy co do całości spadku (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 2)">art. 926 § 2 k.c.</a>). <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeks cywilny</a> w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931;art. 932;art. 933;art. 934)">artykułach 931 – 934</a> zalicza do spadkobierców ustawowych: zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwo i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy, dziadków oraz pasierbów. Ze wskazanej wyżej grupy spadkobierców ustawowych w momencie otwarcia spadku zdolni do dziedziczenia byli: brat zmarłego <span class="anon-block">W. D. (2)</span> oraz jego zstępni <span class="anon-block">O. D.</span> i <span class="anon-block">K. D.</span>. Wszystkie wyżej wskazane osoby oświadczeniem złożonym przed notariuszem odrzuciły spadek po zmarłym. Oświadczenia te zostały złożone w terminie 6-miesięcznym określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 1)">art. 1015 § 1 k.c.</a>
</p>
<p>W związku z brakiem krewnych dziedziczących po zmarłym zastosowanie w sprawie znajduje przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 935)">art. 935 k.c.</a>, który stanowi, że w braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu.</p>
<p>W niniejszej sprawie kluczowe było więc ustalenie, gdzie spadkodawca miał swoje ostatnie miejsce zamieszkania. Poddając analizie zabrany w sprawie materiał dowodowy ustalono, że pozwany takiego miejsca na terenie Polski nie posiadał. Od 2007 r. nie mieszkał on bowiem w domu znajdującym się w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Nie mieszkał on również w miejscu swojego wcześniejszego zameldowania, tj. w <span class="anon-block">Z.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span>. <span class="anon-block">W. D. (1)</span> nie miał swojego stałego miejsca zamieszkania w <span class="anon-block">N.</span>, tj. miejscu jego śmierci oraz miejscu wykonywania jego ostatniej pracy. Jak wskazywał uczestnik <span class="anon-block">W. D. (2)</span>, jego brat w czasie wykonywania pracy w tej miejscowości mieszkał w hotelu i brak jest podstaw do stwierdzenia, że w tym miejscu zdecydował on o ulokowaniu swojego centrum aktywności życiowej.</p>
<p>Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Sąd uznał, że zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy nie dał podstawy do ustalenia ostatniego miejsca zamieszkania spadkobiercy i w związku z tym całość spadku przypada na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 935;art. 935 zd. 2)">art. 935 zd. 2 k.c.</a> Skarbowi Państwa, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.</p>
<p>W zakresie kosztów Sąd orzekł na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520)">art. 520 k.p.c.</a> i uznał, że każdy z uczestników ponosi koszty i wydatki związane ze swoim uczestnictwem w sprawie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->SSR Paweł Szymański</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->Zarządzenie: odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi Gminy Miejskiej <span class="anon-block">K.</span>. </em>
</p>
</div>