I Ns 2127/16
Суди загальної юрисдикції2017-12-02
Номер справи
I Ns 2127/16
Дата рішення
2017-12-02
Тип
REASONS
Судді
Paweł Szymański
Текст рішення
<p>Sygn. akt I Ns 2127/16</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">T. D.</span> wniósł o stwierdzenie, że <span class="anon-block">H. S. (1)</span> nabyła w drodze zasiedzenia z dniem 2 stycznia 1985 r. udział wynoszący 35/120 części w prawie własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę ewidencyjną numer (...)</span> z obrębu 2-08-05, dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy - Mokotowa w <span class="anon-block">W.</span> prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą numer (...)</span> oraz o stwierdzenie, że <span class="anon-block">T. D.</span> nabył z dniem 31 sierpnia 2013 r. udział wynoszący 85/480 części w prawie własności tej samej nieruchomości.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. S. (1)</span> wniosła o stwierdzenie, że z dniem 22 maja 1979 r. nabyła udział 85/240 nieruchomości położonej w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę ewidencyjną numer (...)</span> z obrębu 2-08-05.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 14 listopada 2016 r. sprawa z wniosku <span class="anon-block">A. S. (1)</span>, tocząca się pod sygnaturą akt II Ns 690/16, została połączona do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą niniejszą, wówczas toczącą się pod sygnaturą I Ns 684/14. <em>
<!-- -->(k. 182 akt II Ns 690/16)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>W dniu 21 maja 1959 r. <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">H.</span> małżonkowie <span class="anon-block">S.</span> zawarli w formie aktu notarialnego Rep. A/b nr IV-<span class="anon-block"> (...)</span> umowę sprzedaży udziału 85/120 w nieruchomości położonej w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, stanowiącej obecnie <span class="anon-block">działkę ewidencyjną numer (...)</span> z obrębu 2-08-05. Od dnia 15 maja 1959 r. <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">H. S. (1)</span> władali całą nieruchomością przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. <span class="anon-block">T. S. (1)</span> zmarł 30 sierpnia 1983 r. Spadek po <span class="anon-block">T. S. (1)</span> nabyli: żona <span class="anon-block">H. S. (1)</span> w ½ części, siostry <span class="anon-block">J. S.</span> i <span class="anon-block">G. Z.</span> oraz siostrzeniec <span class="anon-block">M. N.</span> w częściach po 1/6. <span class="anon-block">H. S. (1)</span> zmarła 27 kwietnia 1991 r. Spadek po <span class="anon-block">H. S. (1)</span> nabyli <span class="anon-block">M. D.</span> i <span class="anon-block">T. D.</span> w częściach po ½. <span class="anon-block">M. D.</span> zmarła 6 sierpnia 2006 r. Spadek po <span class="anon-block">M. D.</span> nabył <span class="anon-block">T. D.</span> w całości. <span class="anon-block">M. N.</span> zmarł 26 lipca 2001 r. Spadek po <span class="anon-block">M. N.</span> nabyły <span class="anon-block">D. N.</span> i <span class="anon-block">S. N.</span> w częściach po ½. <span class="anon-block">D. N.</span> zmarła 25 grudnia 2004 r. Spadek po <span class="anon-block">D. N.</span> nabyły <span class="anon-block">H. S. (2)</span> i <span class="anon-block">Z. L.</span> w częściach po ½. <span class="anon-block">J. S.</span> zmarła 15 września 1986 r. Spadek po <span class="anon-block">J. S.</span> nabyli <span class="anon-block">G. Z.</span> w ½ części oraz <span class="anon-block">M. N.</span> i <span class="anon-block">S. N.</span> po ¼ części. <span class="anon-block">G. Z.</span> zmarła 23 lipca 1992 r. Spadek po <span class="anon-block">G. Z.</span> nabyli <span class="anon-block">F. Z.</span>, <span class="anon-block">K. Z.</span>, <span class="anon-block">J. Z.</span> po 1/3 części. <span class="anon-block">F. Z.</span> zmarł 15 listopada 1998 r. Spadek po <span class="anon-block">F. Z.</span> nabyli <span class="anon-block">J. Z.</span> i <span class="anon-block">K. Z.</span> w częściach po ½.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowody: umowa sprzedaży k. 14-20, odpis zwykły księgi wieczystej k. 21-24, dokumenty k. 25-33, 46, postanowienie Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2011 r. k. 34-39, postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy - Mokotowa w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 17 czerwca 2008 r. k. 40, postanowienie Sądu Rejonowego w Żyrardowie z dnia 6 września 2001 r. k. 41, postanowienie Sądu Rejonowego w Żyrardowie z 21 lutego 2005 r. k. 42, postanowienie Sądu Rejonowego w Brzezinach z 4 listopada 2009 r. k. 43, postanowienie Sądu Rejonowego w Głogowie z 21 sierpnia 2009 r. k. 44, postanowienie Sądu Rejonowego w Lublinie z 26 sierpnia 2009 r. k. 45)</em>
</p>
<p>Po śmierci <span class="anon-block">T. S. (1)</span> całą nieruchomością władała <span class="anon-block">H. S. (1)</span> do dnia swojej śmierci. Korzystała przy tym z pomocy <span class="anon-block">M. D.</span> i <span class="anon-block">T. D.</span>. Po śmierci <span class="anon-block">H. S. (1)</span> <span class="anon-block">T. D.</span> władał całą nieruchomością do roku 2000. W dniu 8 maja 1993 r. <span class="anon-block">T. D.</span> zawarł z <span class="anon-block">A. S. (1)</span>, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą <span class="anon-block"> (...)</span>, umowę najmu części budynku mieszkalnego z telefonem i posesję z przeznaczeniem na <span class="anon-block"> magazyn (...)</span> i zaplecze do obsługi magazynu. Zgodnie z § 11 tej umowy w okresie najmu jedynym korzystającym z budynku i posesji był najemca. W myśl § 13 umowy została ona zawarta na czas oznaczony do dnia 31 grudnia 1993 r. z możliwością przedłużenia. Na mocy <span class="anon-block">aneksów nr (...)</span> z 3 stycznia 1994 r., nr 3 z 2 stycznia 1995 r., nr 4, nr 5 z 2 stycznia 1997 r., nr 6 z 2 stycznia 1998 r., nr 7 z 2 stycznia 1999 r. czas trwania najmu był przedłużany o kolejne lata aż do 31 grudnia 1999 r.</p>
<p>W latach 2000-2008 <span class="anon-block">T. D.</span> nie wykonywał władztwa w stosunku do nieruchomości. W tym okresie nieruchomością władała <span class="anon-block">A. S. (1)</span>. Nie płaciła czynszu najmu, nie składała też czynszów za kolejne okresy do depozytu sądowego. W 2006 r. <span class="anon-block">T. D.</span> zgłosił się do <span class="anon-block">A. S. (1)</span> z żądaniem zapłaty zaległego czynszu. <span class="anon-block">A. S. (1)</span> <span class="anon-block">T. D.</span> z tego tytułu sumę 2000 zł. W lutym 2009 r. <span class="anon-block">T. D.</span> zgłosił się do <span class="anon-block">A. S. (1)</span>, domagał się zapłacenia zaległego czynszu i zawarcia umowy najmu, do czego jednak nie doszło. Pobierał czynsz do połowy 2009 r.</p>
<p>W dniu 23 marca 2015 r. <span class="anon-block">A. S. (1)</span> zawarła z <span class="anon-block">K. Z.</span> i <span class="anon-block">J. Z.</span> umowy sprzedaży udziałów spadkowych przypadających <span class="anon-block">K. Z.</span> i <span class="anon-block">J. Z.</span> po <span class="anon-block">G. Z.</span> i po <span class="anon-block">F. Z.</span>. W dniu 9 marca 2017 r. <span class="anon-block">A. S. (1)</span> zawarła ze <span class="anon-block">S. N.</span> umowę sprzedaży udziału spadkowego przypadającego <span class="anon-block">S. N.</span> po <span class="anon-block">T. S. (1)</span>.</p>
<p>Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie w sprawie sygn. akt II C 1334/12 nakazał <span class="anon-block">A. S. (1)</span> wydanie nieruchomości przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, <span class="anon-block">E. A.</span>, <span class="anon-block">J. B.</span>, <span class="anon-block">A. S. (2)</span>, <span class="anon-block">T. T. (2)</span>, <span class="anon-block">H. K.</span>, <span class="anon-block">I. B. (1)</span> i <span class="anon-block">K. H.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowody: dokumenty k. 47, 48, zeznania świadków <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">P. K.</span> k. 512-516, <span class="anon-block">M. C. (2)</span> k. 452-454, zeznania <span class="anon-block">T. D.</span> k. 538-540 i 542-543, zeznania <span class="anon-block">A. S. (1)</span> k. 540-542, umowa najmu k. 49-50, aneksy k. 51-59,umowa sprzedaży udziałów spadkowych k. 148 i 149-150, wydruk wyroku z 29 kwietnia 2013 r. k. 264-271, umowa sprzedaży udziału spadkowego k. 507-509 )</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Wniosek <span class="anon-block">T. D.</span> okazał się w części zasadny.</p>
<p>Wniosek <span class="anon-block">A. S. (1)</span> okazał się niezasadny.</p>
<p>Sąd uznał za usprawiedliwiony wniosek <span class="anon-block">T. D.</span> w czyści, w jakiej dotyczył zasiedzenia udziału 35/120 w prawie własności nieruchomości przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> przez <span class="anon-block">H. S. (1)</span>. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 1)">art. 172 § 1 k.c.</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172 § 1)">§ 1</a>. posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 2)">art. 172 § 2 k.c.</a> po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy stanowi podstawę do ustalenia, że określone w powołanym wyżej przepisie przesłanki nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie ziściły się w stosunku do <span class="anon-block">H. S. (1)</span> w zakresie udziału 35/120. W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, że małżonkowie <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">H. S. (1)</span> byli od chwili zawarcia umowy sprzedaży właścicielami udziału 85/120 w spornej nieruchomości, a od dnia 15 maja 1959 r. samoistnymi posiadaczami udziału 35/120 w prawie własności tej nieruchomości. Sąd nie podzielił zastrzeżeń co do tego, że wnioskodawca nie przedstawił dowodów na okoliczność objęcia nieruchomości. Należy zauważyć, że oświadczenie o wydaniu nieruchomości nabywcom zostało zawarte w treści aktu notarialnego, obejmującego umowę sprzedaży w wykonaniu umowy przedwstępnej. Po pierwsze już w świetle zasad doświadczenia życiowego należy uznać, że w takich sytuacjach regułą raczej niż wyjątkiem jest jednoczesne bądź nawet uprzednie wydanie nieruchomości nabywcy. Gdyby w tej mierze sprawy miały się inaczej, należałoby się spodziewać, że umowa definitywna będzie zawierać również postanowienia dotyczące warunków i terminu wydania nieruchomości nabywcy. Przedmiotowa umowa sprzedaży takich postanowień nie zawiera, co daje asumpt do uznania, że oświadczenie stron o wydaniu nieruchomości w dniu 15 maja 1959 r. zasługuje na wiarę. Po drugie należy zauważyć, że akty notarialne mają moc prawną, w tym dowodową w postępowaniu cywilnym, równą dokumentom urzędowym w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244)">art. 244 k.p.c.</a> Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 252)">art. 252 k.p.c.</a> ciężar dowodu co do wykazania nieprawdziwości treści dokumentu urzędowego spoczywa na tej stronie, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenia organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą. Jak wynika z akt sprawy nie zostały zaoferowane żadne dowody w celu wykazania, że wydanie nieruchomości małżonkom <span class="anon-block">S.</span> nastąpiło później niż 15 maja 1959 r. Sąd uznał zatem, że z dniem 15 maja 1959 r. rozpoczął się bieg terminu zasiedzenia udziału 35/120 przez małżonków <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">H. S. (1)</span>. Bieg terminu zasiedzenia rozpoczął się pod rządem przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">dekretu z 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe</a> (Dz.U. Nr 57, poz. 319). Zgodnie z art. 50 § 1 dekretu kto posiada nieruchomość przez lat dwadzieścia, nabywa jej własność, chyba że w chwili objęcia nieruchomości w posiadanie był w złej wierze (zasiedzenie). W myśl § 2 art. 50 temu, kto posiada nieruchomość przez lat trzydzieści, nie można zarzucać złej wiary. Małżonkowie <span class="anon-block">S.</span> byli w zlej wierze co do posiadania udziału 35/120 w chwili nabycia przedmiotowej nieruchomości, albowiem z treści samej umowy sprzedaży wynika, że sprzedaż udziałów obejmuje jedynie 85/120, a wydanie nabywcom nastąpiło co do całej nieruchomości. Od chwili nabycia i objęcia we władanie małżonkowie <span class="anon-block">S.</span> byli świadomi tego, że prawo własności nie służy im w stosunku do całej nieruchomości. W świetle przepisów dekretu nabycie przez małżonków <span class="anon-block">S.</span> prawa własności udziału 35/120 nastąpiłoby zatem dopiero po 30 latach posiadania, czyli najwcześniej 16 maja 1989 r. W czasie biegu terminu zasiedzenia nastąpiła zmiana stanu prawnego wynikająca z wejścia w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny</a> (Dz.U. z 2017 r. poz. 459) oraz ustawy a dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 94). Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160094" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 94 (art. 10;art. 50;art. 1;art. 1 § 1)">art. XLI § 1 ustawy przepisy wprowadzające kodeks cywilny</a> do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a>, stosuje się od tej chwili przepisy tego kodeksu; dotyczy to w szczególności możności nabycia prawa przez zasiedzenie. Wedle § 2 art. XLI pwkc jeżeli termin zasiedzenia według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg zasiedzenia rozpoczyna się z dniem wejścia kodeksu w życie; jeżeli jednak zasiedzenie rozpoczęte przed dniem wejścia w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> nastąpiłoby przy uwzględnieniu terminu określonego w przepisach dotychczasowych wcześniej, zasiedzenie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. W okresie od dnia wejścia w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a>, tj. od 1 stycznia 1965 r., do dnia 30 września 1990 r. przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172</a> §§ i 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> stanowił, że posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dziesięciu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat dwudziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Ponieważ termin zasiedzenia według przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> był krótszy, niż według przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">dekretu prawo rzeczowe</a>, bieg terminu przedawnienia rozpoczął się z dniem wejścia kodeksu w życie, tj. z dniem 1 stycznia 1965 r. Jednocześnie należy zauważyć, że na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">dekretu prawo rzeczowe</a> zasiedzenie nie nastąpiłoby wcześniej niż na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a>. W pierwszym przypadku nabycie prawa własności udziału 35/120 nastąpiłoby w dniu 16 maja 1989 r., natomiast w drugim przypadku - w dniu 2 stycznia 1985 r. Wobec powyższego do oceny upływu terminu zasiedzenia zastosowanie znajdują przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> oraz przepisy wprowadzające kodeks cywilny. Z tego względu wniosek <span class="anon-block">T. D.</span> o stwierdzenie nabycia udziału 35/120 w prawie własności nieruchomości przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> przez <span class="anon-block">H. S. (1)</span> z dniem 2 stycznia 1985 r. okazał się zasadny.</p>
<p>Sąd nie uwzględnił jednak wniosku <span class="anon-block">T. D.</span> o stwierdzenie zasiedzenia udziału 85/480 w prawie własności tej samej nieruchomości. Wnioskodawca konstruował to żądanie wskazując na istnienie prawa własności udziału w nieruchomości przypadającego łącznie spadkobiercom <span class="anon-block">T. S. (1)</span> z wyłączeniem <span class="anon-block">H. S. (1)</span>. W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu w niniejszej sprawie nie daje podstaw do uznania, że taki udział istniał i mógł stanowić przedmiot zasiedzenia. Stanowisko wnioskodawcy w tej mierze jest sprzeczne z treścią jego pierwszego żądania. Należy stanowczo podkreślić, że przedmiotem zasiedzenia może być wyłącznie udział w prawie własności nieruchomości, a nie udział w takim udziale wynikający z jego podziału na skutek ustania wspólności majątkowej małżeńskiej bądź dziedziczenia. Skoro wnioskodawca domagał się stwierdzenia, że <span class="anon-block">H. S. (1)</span> nabyła przez zasiedzenie udział 35/120 w prawie własności nieruchomości, czyli cały udział, który nie został sprzedany małżonkom <span class="anon-block">S.</span> w 1959 r., i należy uznać, że do tego zasiedzenia doszło, to nie widać podstaw faktycznych, a tym bardziej prawnych do kreowania udziału 85/480. Nabycie własności udziału 35/120 przez zasiedzenie przez <span class="anon-block">H. S. (1)</span> w dniu 2 stycznia 1985 r. sprawiło bowiem, że od tego dnia była ona właścicielkom całej nieruchomości przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>. Gdyby istniał jeszcze udział 85/480 w prawie własności tej samej nieruchomości, którego <span class="anon-block">H. S. (1)</span> nie nabyłaby przez zasiedzenie, to nieuprawnione byłoby żądanie stwierdzenia zasiedzenie udziału 35/120, gdyż należałoby go pomniejszyć o 85/480, czyli zasadne było żądanie 35/120 - 85/480 = 140/480 - 85/480 = 55/480. Takiego żądania wnioskodawca jednak nie postawił. Zdaniem Sądu wniosek <span class="anon-block">T. D.</span> w tym zakresie opiera się na błędnym założeniu, że skoro <span class="anon-block">T. S. (1)</span> nie dożył upływu terminu zasiedzenia udziału 35/120, to z chwilą jego śmierci przypadająca mu z tytułu ustania wspólności majątkowej małżeńskiej część „udziału” w samoistnym posiadaniu nieruchomości przeszła na jego spadkobierców, a ponieważ nie władali oni nieruchomością w zakresie tak pojmowanego „udziału”, <span class="anon-block">T. D.</span> nabył ten „udział” przez zasiedzenie. Należy zgodzić się z wnioskodawcą jedynie co do tego, że posiadanie samoistne, choć jest tylko stanem faktycznym o doniosłym znaczeniu prawnym, wchodzi w skład masy spadkowej a wcześniej należy do majątku wspólnego małżonków. Sąd nie podziela jednak stanowiska, że śmierć jednego z małżonków, na rzecz których łącznie biegł termin zasiedzenia udziału w prawie własności nieruchomości, przed upływem tego terminu, pozbawia pozostałego przy życiu małżonka, który nadto doszył upływu terminu zasiedzenia, prawa nabycia całości udziału, którego dotyczył bieg terminu zasiedzenia, a powoduje powstanie swoistego udziału po zmarłym małżonku. Dziedziczenie posiadania rzeczy polega na przejściu na spadkobierców z mocy prawa, z chwilą otwarcia spadku, wszystkich skutków prawnych, jakie wynikały z jej posiadania przez spadkodawcę. Dziedziczenie to nie jest natomiast uzależnionego od tego, czy spadkobiercy objęli rzecz znajdującą się dotychczas w posiadaniu spadkodawcy w faktyczne władztwo, a więc czy kontynuują jego posiadanie. Powyższe należy jednak odnieść jeszcze do kwestii zasiedzenia. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 176;art. 176 § 1)">art. 176 § 1 k.c.</a> jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 2;art. 176)">§ 2 art. 176 k.c.</a> przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy obecny posiadacz jest spadkobiercą poprzedniego posiadacza. Doliczenie możliwe jest jednak tylko w zakresie występującego następstwa, co ma znaczenie w sytuacji, gdy spadek przypada kilku spadkobiercom. W szczególności, jeśli spadkobierca dziedziczy w części, może doliczyć do swojego posiadania okres posiadania przez spadkodawcę, jednak tylko dla zasiedzenia udziału we współwłasności, odpowiadającego wielkością własnemu udziałowi w spadku – choćby nawet obecnie władał rzeczą jako wyłączny posiadacz samoistny. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że jedynie <span class="anon-block">H. S. (1)</span> mogła nabyć przez zasiedzenie udział 35/120 w prawie własności nieruchomości, albowiem na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 176;art. 176 § 2)">art. 176 § 2 k.c.</a> miała prawo doliczyć czas posiadania udziału 35/120 przez <span class="anon-block">T. S. (1)</span> dla zasiedzenia udziału we współwłasności odpowiadającego wielkością jej udziałowi w spadku. Skoro <span class="anon-block">H. S. (1)</span> nabyła spadek po <span class="anon-block">T. S. (1)</span> w ½ części, to w takim zakresie miała prawo doliczyć do swojego czasu posiadania prawa własności udziału czas posiadania udziału w prawie własności przez męża <span class="anon-block">T. S. (1)</span>, co prowadzi do łącznego nabycia przez <span class="anon-block">H. S. (1)</span> całego udziału 35/120 przez zasiedzenie. Nawet jeżeli przyjąć, że z chwilą śmierci <span class="anon-block">T. S. (1)</span> 31 sierpnia 1983 r. rozpoczął się bieg zasiedzenia na rzecz jego spadkobierców co do przypadających im udziałów, to z dniem 2 stycznia 1985 r. nastąpiło nabycie tego udziału w całości przez <span class="anon-block">H. S. (1)</span>, która jako jedyny spadkobierca wcześniej posiadała udział we współwłasności i na rzecz której ziściły się przesłanki nabycia przez zasiedzenie. Z dniem 2 stycznia 1985 r. cały udział 35/120 w prawie własności nieruchomości stał się własnością <span class="anon-block">H. S. (1)</span>, wobec czego utracił byt prawny jako przedmiot zasiedzenia dla pozostałych spadkobierców <span class="anon-block">T. S. (1)</span>. Z punktu widzenia <span class="anon-block">T. D.</span> nie mógł rozpocząć się również bieg zasiedzenia tak pojmowanego udziału przeciwko <span class="anon-block">H. S. (1)</span> lub jej spadkobiercom, gdyż <span class="anon-block">T. D.</span> jest spadkobiercą <span class="anon-block">H. S. (1)</span>, nabył zatem również zasiedziany przez nią udział 35/120. Z tych względów wniosek <span class="anon-block">T. D.</span> w pozostałej części należało oddalić.</p>
<p>Wniosek <span class="anon-block">A. S. (1)</span> nie zasługiwał na uwzględnienie.</p>
<p>Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy prowadzi do jednoznacznej konstatacji, że <span class="anon-block">A. S. (1)</span> nie wykazała, aby posiadanie przez nią nieruchomości przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> miało cechy posiadania samoistnego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 1)">art. 172 § 1 k.c.</a> oraz aby upłynął wymagany termin samoistnego posiadania. Nie ulega wątpliwości, że <span class="anon-block">A. S. (1)</span> nabyła posiadanie przedmiotowej nieruchomości w maju 1993 r. Zważywszy, że nabycia posiadania wynikało z zawarcia umowy najmu nieruchomości, należy uznać, że wnioskodawczyni była w złej wierze, wiedziała bowiem, że nie służy jej żadne prawo do tej nieruchomości. Ze względu na takie okoliczności nabycia posiadania należy również uznać, że <span class="anon-block">A. S. (1)</span> nie była posiadaczem samoistnym, lecz zależnym. W ocenie Sądu kwalifikacja posiadania nie uległa zmianie z chwilą zaniechania przez <span class="anon-block">A. S. (1)</span> opłacania czynszu najmu. Nie stanowiło to zamanifestowania przez <span class="anon-block">A. S. (1)</span> woli zmiany podstawy posiadania z zależnego na samoistne. Z zeznań <span class="anon-block">A. S. (1)</span> wynika, że jej bierność w tej mierze wynikała z zaprzestania pobieranie czynszu przez <span class="anon-block">T. D.</span>. Kiedy jednak <span class="anon-block">T. D.</span> pojawił się na nieruchomości i zażądał zaległego czynszu, <span class="anon-block">A. S. (1)</span> uiściła pewna kwotę z tego tytułu. Zachowała się zatem jak najemca, czyli posiadacz zależny, a nie jak posiadacz samoistny. Tak samo należy ocenić jej zachowanie w 2009 r., kiedy przez kilka miesięcy płaciła czynsz do rąk <span class="anon-block">T. D.</span> oraz prowadziła z nim rozmowy w przedmiocie zawarcia nowej umowy najmu. Nie można bowiem uznać, że umowa najmu zawarta w 1993 r. na czas oznaczony przeistoczyła się w umowę na czas nieoznaczony. W świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 661;art. 661 § 1)">art. 661 § 1 k.c.</a> najem zawarty na czas dłuższy niż 10 lat poczytuje się za zawarty na czas nieoznaczony po upływie tego terminu. Tymczasem umowa między <span class="anon-block">T. D.</span> a <span class="anon-block">A. S. (1)</span> trwała niecałe 6 lat, przy czym pierwotnie była zawarta do końca 1993 r., a następnie przedłużana aneksami o kolejne okresy roczne. Zdaniem Sądu od chwili ustania umowy najmu, tj. od 31 grudnia 1999 r. <span class="anon-block">A. S. (1)</span> władała nieruchomością przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> bez tytułu prawnego. Nawet jednak gdyby uznać, że po 31 grudnia 1999 r. <span class="anon-block">A. S. (1)</span> była już posiadaczem samoistnym tej nieruchomości, to i tak w chwili zamknięcia rozprawy nie upłynął jeszcze wymagany termin 30 lat samoistnego posiadania w zlej wierze. Zdaniem Sądu wnioskodawczyni nie może doliczyć do swojego posiadania okresów posiadania przez inne podmioty. Posiadacz zależny nie może w ogóle doliczać okresów posiadania przez jego poprzedników, gdyż posiadanie zależne nie prowadzi do zasiedzenia. Nawet gdyby uznać, że <span class="anon-block">A. S. (1)</span> ma prawo doliczyć cały okres posiadania samoistnego przez udziału przez <span class="anon-block">T. S. (1)</span> przez nabycie udziałów w spadku po nim, to i tak nie powoduje to ziszczenia się przesłanek zasiedzenia, gdyż <span class="anon-block">T. S. (1)</span> posiadał udział jedynie przez 17 lat i 8 miesięcy. Ponadto z dniem 2 stycznia 1985 r. udział ten przestał istnieć na skutek nabycia prawa jego własności przez właścicielkę pozostałej części nieruchomości <span class="anon-block">H. S. (1)</span>.</p>
<p>Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w punktach I - III sentencji.</p>
<p>O kosztach postępowania Sąd orzekł w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->SSR Paweł Szymański</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->Zarządzenie: odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom:</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- wnioskodawcy <span class="anon-block">T. D.</span>,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- wnioskodawczyni <span class="anon-block">A. S. (1)</span>,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- uczestniczki <span class="anon-block">M. C. (1)</span>,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- uczestników <span class="anon-block">T. S. (2)</span>, <span class="anon-block">J. B.</span>, <span class="anon-block">T. T. (2)</span>, <span class="anon-block">H. K.</span>, <span class="anon-block">I. B. (2)</span>, <span class="anon-block">K. H.</span>, <span class="anon-block">E. A.</span>. </em>
</p>
</div>