III RC 87/17
Суди загальної юрисдикції2017-12-04
Номер справи
III RC 87/17
Дата рішення
2017-12-04
Тип
SENTENCE
Судді
Honorata Wójcik (PRESIDING_JUDGE)
Текст рішення
<p>Sygn. akt III RC 87/17</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 4 grudnia 2017 roku</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Rejonowy w Łowiczu w Wydziale III Rodzinnym i Nieletnich</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->w składzie:</strong>
</p>
<p>Przewodniczący: SSR Honorata Wójcik</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Protokolant: st.sekr.sąd. Elżbieta Gołaszewska </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2017 roku </strong>
</p>
<p>Sprawy z powództwa <span class="anon-block">R. A.</span>
</p>
<p>Przeciwko <span class="anon-block">M. A.</span>
</p>
<p>O ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego</p>
<p>1.
uchyla z dniem 01 czerwca 2017 roku obowiązek alimentacyjny <span class="anon-block">R. A.</span> wobec jego pełnoletniego syna <span class="anon-block">M. A.</span> ustalony w wyroku Sądu Rejonowego w Łowiczu z dnia 22 kwietnia 2015 roku w sprawie sygn. akt III RC 20/15,</p>
<p>2.
nie obciąża pozwanego kosztami postępowania, które przejmuje na rachunek Skarbu Państwa,</p>
<p>3.
znosi wzajemnie między stronami koszty zastępstwa procesowego.</p>
<p>Sygn. akt III RC 87/17</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Powód <span class="anon-block">R. A.</span> w pozwie z dnia 12 czerwca 2017 roku skierowanym przeciwko pozwanemu <span class="anon-block">M. A.</span> wniósł o uchylenie obowiązku alimentacyjnego ustalonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Łowiczu z dnia 22 kwietnia 2015 roku w sprawie III RC 20/15 z dniem 1 czerwca 2017 roku. Ponadto wniósł o wzajemne zniesienie kosztów procesu.</p>
<p>Powód podniósł, iż nastąpiła istotna zmiana stosunków uzasadniająca orzeczenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego powoda wobec pozwanego, gdyż pozwany uzyskał zupełną możność samodzielnego utrzymania się: ukończył w 2015 r. szkołę zawodową w <span class="anon-block"> Zespole Szkół (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> w zawodzie kucharza, który to zwód daje mu możność samodzielnego utrzymania się. Powód nie utrzymuje kontaktów z pozwanym, nie ma informacji na temat tego czy kontynuuje on naukę. Jeździ samochodem marki <span class="anon-block">A. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>, nosi markowe ubrania. Powód zarabia około 2.000 zł netto. Płaci alimenty na pozwanego w wysokości 400 zł oraz alimenty na byłą żonę w kwocie po 450 zł. Spłaca pożyczki z zakładowego funduszu. Ma na utrzymaniu 7- letniego syna z drugiego małżeństwa, na którego ma zasądzone alimenty w wysokości 600 zł. Żona powoda pracuje dorywczo. Powód, jako operator koparki nie jest w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia <em>
<!-- -->(pozew – k. 2 - 6).</em>
</p>
<p>W odpowiedzi na pozew z dnia 4 lipca 2017 roku pozwany <span class="anon-block">M. A.</span> wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaprzeczył wszelkim twierdzeniom powoda i wskazał, że pozostają one nie udowodnione. Podkreślił, że powód nigdy poza uiszczaniem alimentów nie wywiązywał się w innej formie z obowiązku alimentacyjnego. Nie wspierał pozwanego w potrzebach, nie uczestniczył w jego wychowaniu, nie interesował się jego postępami w nauce. Przyznał, iż jest współwłaścicielem samochodu marki <span class="anon-block">A. (...)</span> z 1996 roku, zakupionego w 2015 r. za 4.950 zł. Otrzymał pojazd za pomoc przy remoncie domu od <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">K. S.</span>. Większość kosztów utrzymania pozwanego ponosi jego matka, która zarabia 1.790 zł netto miesięcznie, która to ponosiła w całości ciężar wychowania pozwanego. Pozwany od 1 września 2016 r. kontynuuje naukę w Liceum Ogólnokształcącym dla dorosłych <span class="anon-block"> (...)</span>. Pragnie zdobyć też wyższe wykształcenie. W dniu 10 kwietnia 2017 r. zawarł umowę o pracę na okres próbny do 30 czerwca 2017 roku w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z wynagrodzeniem 2.530 zł brutto wraz z premią regulaminową <em>
<!-- -->(odpowiedź na pozew – k. 24)</em>.</p>
<p>Na rozprawie w dniu 4 grudnia 20167 roku strony podtrzymały zajęte w pismach stanowiska w sprawie <em>
<!-- -->(elektroniczny protokół rozprawy 00:01:24 – k. 57)</em>.</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">M. A.</span>, <span class="anon-block">urodzony dnia (...)</span>, jest synem <span class="anon-block">Z. S.</span> i <span class="anon-block">R. A.</span>. Jego rodzicie są po rozwodzie. Powód uiszcza alimenty w kwocie po 450 złotych miesięcznie na byłą żonę, <span class="anon-block">Z. S.</span>.</p>
<p>(okoliczności przyznane)</p>
<p>Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2015 roku w sprawie III RC 20/15 Sąd Rejonowy w Łowiczu w III Wydziale Rodzinnym i Nieletnich zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Łowiczu z dnia 5 października 2014 roku w sprawie III RC 172/14 w pkt 1, ustalając obowiązek alimentacyjny powoda na rzecz pełnoletniego pozwanego w kwocie po 400 złotych miesięcznie płatne z góry do dnia 15-tego każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat, do rąk powoda <span class="anon-block">M. A.</span> od dnia 1 maja 2015 r.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: wyrok z dnia 22.04.2015 r. z załączonych akt sprawy III RC 20/15 – k. 92; z załączonych akt sprawy III RC 20/15)</em>
</p>
<p>W dacie wyrokowania ostatnio o alimentach w sprawie III RC 20/15 <span class="anon-block">M. A.</span> miał 19 lat, był uczniem II klasy szkoły zawodowej <span class="anon-block"> Zespołu Szkół (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>. Kształcił się w zawodzie kucharz. Na dojazd do szkoły wydawał miesięcznie kwotę 138 złotych. Ponosił koszty zakupu podręczników kucharskich i zeszytów w wysokości 450 – 500 zł rocznie, stroju na gastronomicznego 120 zł rocznie, stroju na wf. – 150 – 200 zł rocznie. Dawało to miesięcznie około 68 zł. Koszt zakupu produktów żywnościowych na zajęcia to 150 - 300 zł miesięcznie, na składki szkolne i komitet rodzicielski 15 zł miesięcznie. Na wyżywienie (swoje i matki) wydawał 400 zł miesięcznie, na kosmetyki i środki czystości 50 zł miesięcznie, na rozrywkę – 60 zł miesięcznie, na fryzjera 7,50 zł miesięcznie, na ubrania 200 zł miesięcznie, na Internet i telefon 90 zł miesięcznie, jego udział w opłatach związanych z utrzymaniem zajmowanego wspólnie z matką mieszkania komunalnego wynosił 200 złotych miesięcznie (czynsz, opał, energia elektryczna, wywóz śmieci). Przybliżony koszt miesięcznych wydatków wynosił około 1.200 zł. Leczył się w związku z dyskopatią i nawracającymi bólami grzbietu. Korzystał z odpłatnych zajęć rehabilitacyjnych z uwagi na długi okres oczekiwania na świadczenie w ramach NFZ. Koszt jednej godziny zajęć wynosił 45 złotych.</p>
<p>Matka powoda pracowała nadal jako woźna w Zespole Szkół Publicznych w <span class="anon-block">Ł.</span>. Oprócz stałego miesięcznego wynagrodzenia w 2012 roku otrzymała: dodatkową nagrodę roczną za 2011 r. w wysokości – 1.423,92 zł, z funduszu świadczeń socjalnych – 320 zł, nagrodę z okazji Dnia <span class="anon-block"> (...)</span> Narodowej – 200 zł, z funduszu świadczeń socjalnych 1.000 zł, w 2013 r. otrzymała: nagrodę roczną w wysokości 1.8919,68 zł, nagrodę jubileuszową – 1.800 zł, nagrodę z okazji Dnia <span class="anon-block"> (...)</span> Narodowej – 200 zł, z funduszu świadczeń socjalnych – 800 zł, w 2014 r otrzymała: nagrodę roczną w kwocie – 1.814,75 zł, nagrodę z okazji Dnia <span class="anon-block"> (...)</span> Narodowej – 250 zł, z funduszu świadczeń socjalnych – 800 zł. Kupiła garaż za 3.000 zł. Samochód kupił jej brat za pomoc udzieloną mu przez pozwanego przy budowie domu. Spłaca pożyczkę w kwocie 4.000 zł w banku, którą zaciągnęła na zakup węgla i prawo jazdy dla syna. Rata pożyczki wynosiła 500 zł. Miała również pożyczkę w kasie zakładowej, której miesięczna rata wynosiła 100 zł. Spłaciła w ten sposób długi z okresu, w którym jeszcze nie pracowała.</p>
<p>Ojciec pozwanego, <span class="anon-block">R. A.</span> miał 55 lat, był mechanikiem samochodowym, pracował w <span class="anon-block"> Zakładzie Usług (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> i zarabiał 2.333,19 zł netto. Był pozbawiony władzy rodzicielskiej, nie utrzymywał kontaktu z synem <span class="anon-block">M.</span>. Nie miał możliwości dorobienia sobie w postaci nadgodzin. Spłacał dwa kredyty w wysokości 672 zł i 680 zł oraz pożyczkę w zakładzie pracy w wysokości 138 zł miesięcznie. Mieszkał z żoną <span class="anon-block">J. A.</span> i małoletnim synem <span class="anon-block">A.</span> w jej domu, za który opłaty uiszczali teściowie. Na dojazd do pracy wydawał 150 zł, na telefon 80 zł. <span class="anon-block">J. A.</span> pracowała, dojeżdżała do <span class="anon-block">T.</span>, na bilet wydawała 300 zł. Powód płaci alimenty na syna <span class="anon-block">M.</span> w wysokości około 500 zł, na byłą żonę w wysokości 450 zł oraz miał zasądzone alimenty w wysokości 600 zł na syna <span class="anon-block">A.</span> jednakże nie płacił ich, gdyż nie miał pieniędzy.</p>
<p>
<em>
<!-- --> (dowód: dokumenty z akt sprawy III RC 20/15)</em>
</p>
<p>Obecnie <span class="anon-block">M. A.</span> ma 21 lat, jest absolwentem szkoły zawodowej w zawodzie kucharz w <span class="anon-block"> Zespole Szkół (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>. Od 1 września 2016 r. kontynuuje naukę w Liceum Ogólnokształcącym dla dorosłych <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>. Nauka odbywa się w systemie zaocznych, co drugi weekend w soboty i niedziele po 8 godzin dziennie. Po ukończeniu liceum i zdaniu matury chce studiować informatykę. W dniu 10 kwietnia 2017 r. zawarł umowę o pracę na okres próbny do 30 czerwca 2017 roku w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z wynagrodzeniem 2.530 zł brutto wraz z premią regulaminową wynoszącą 5 – 10 % wynagrodzenia. Otrzymuje netto 2.100 zł miesięcznie. Został zatrudniony na czas określony na 2 lata, do czerwca 2019 roku. Jest to jego pierwsza praca. Wcześniej pomagał bratu w rozbudowie domu, przez około rok. Woził gruz, kopał ziemię, kuł schody pod nadzorem starszego brata <span class="anon-block">K.</span>. Pozwany otrzymywał wówczas od brata wyżywienie oraz sporadycznie ubrania lub buty. Z tego tytułu otrzymał od brata samochód marki <span class="anon-block">A. (...)</span>, rocznik 1996, za 4.950 zł. Ponosi samodzielnie koszty jego utrzymania. Ma oszczędności w kwocie 1.500 – 1.700 zł. Przekazuje na utrzymanie domu i wyżywienie matce średnio 800 zł miesięcznie, wydaje 300 – 350 zł na dojazdy do pracy i do szkoły (zdarza się, że do pracy dojeżdża z kolegami). Na odzież wydaje 200 – 300 zł, na kosmetyki i fryzjera 50 zł miesięcznie oraz na podręczniki i przybory do szkoły.</p>
<p>
<em>
<!-- --> (dowód: zaświadczenie z ZUS – k. 23, zaświadczenie z Liceum Ogólnokształcącego <span class="anon-block"> (...)</span> – k. 28, kopia legitymacji szkolnej – k. 29; umowa o pracę na okres próbny – k. 31, kopia dowodu rejestracyjnego – k. 32, F. VAT <span class="anon-block"> (...)</span> – k. 33; zeznania pozwanego <span class="anon-block">M. A.</span> e-protokół z dn. 04.12.2017 r. czas: 00:12:26 w zw. z 01:10:20 – k. 57v i 59v; częściowo zeznania świadka <span class="anon-block">M. S.</span> e-protokół z dn. 4.12.2017 r. czas: 00:33:21 – k. 58v; zeznania świadka <span class="anon-block">K. S.</span> e-protokół z dn. 4.12.2017 r. czas: 00:55:11 – k. 59) </em>
</p>
<p>Pozwany mieszka z matką, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. <span class="anon-block">Z. S.</span> pracuje jako woźna w Zespole Szkół Publicznych w <span class="anon-block">Ł.</span> i zarabia 1.790 zł netto miesięcznie. Spłaca pożyczki w kwocie 500 zł miesięcznie. Otrzymuje pomoc od starszego syna <span class="anon-block">K. S.</span>, który zarabia 3.000 zł, a jego żona <span class="anon-block">M.</span> ma dochody około 2.500 zł, w tym zasiłki z pomocy społecznej.</p>
<p>
<em>
<!-- --> (dowód: zaświadczenie o zatrudnieniu – k. 30; zeznania pozwanego <span class="anon-block">M. A.</span> e-protokół z dn. 04.12.2017 r. czas: 00:12:26 w zw. z 01:10:20 – k. 57v i 59v; częściowo zeznania świadka <span class="anon-block">M. S.</span> e-protokół z dn. 4.12.2017 r. czas: 00:33:21 – k. 58v; zeznania świadka <span class="anon-block">K. S.</span> e-protokół z dn. 4.12.2017 r. czas: 00:55:11 – k. 59)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">R. A.</span> ma 57 lat, jest mechanikiem samochodowym, nadal pracuje <span class="anon-block"> Zakładzie Usług (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>, jako operator koparko - ładowarki, otrzymuje wynagrodzenie w wysokości średnio 2.100 zł netto. Spłaca pożyczkę w wysokości 5.000 zł z funduszu świadczeń zakładowych w kwocie po 300 zł miesięcznie. Uiszcza alimenty na byłą żonę w kwocie 450 zł miesięcznie. Ma zasądzone alimenty na 8-letniego syna <span class="anon-block">A.</span> w kwocie po 600 zł miesięcznie. Leczy się na nadciśnienie, na leki przeznacza 100 zł miesięcznie. Mieszka z drugą żoną <span class="anon-block">J.</span> w jej mieszkaniu, prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. Żona pracuje dorywczo. Koszty utrzymania domu ponosi teściowa.</p>
<p>
<em>
<!-- --> (dowód: zeznania powoda elektroniczny protokół rozprawy z dnia 04.12.2016r. 00:02:33 – k.57v w zw. z 01:08:33 – k. 59v) </em>
</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na postawie zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego. Sąd oparł się na treści dokumentów urzędowych załączonych do akt sprawy oraz przedstawionych dokumentach prywatnych. Dowodom w postaci dokumentów urzędowych Sąd dał wiarę, co do tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244)">art. 244 k.p.c.</a>), zaś dokumentom prywatnym wyłącznie co do tego, że osoba podpisana na dokumencie złożyła oświadczenie zawarte w jego treści (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 k.p.c.</a>). Materiał dowodowy obejmujący złożone do akt dokumenty, jak również dokumenty zgromadzone w sprawie prowadzonej pod sygnaturą III RC 20/15 Sądu Rejonowego w Łowiczu, należało uznać za w pełni wiarygodny i dający pełną możliwość czynienia na jego podstawie ustaleń faktycznych. Prawdziwość dokumentów, z których przeprowadzono dowód nie nasuwała zastrzeżeń i nie była kwestionowana przez strony. W ocenie Sądu stanowiły one wiarygodne źródło zawartych w nich informacji.</p>
<p>Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się także na przesłuchaniu stron, którym Sąd dał wiarę w całości. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy bowiem stwierdzić, iż stan faktyczny sprawy jest w zasadzie bezsporny, strony zaś różniły się w jego ocenie w świetle utrzymywania obowiązku alimentacyjnego powoda względem pozwanych. Sąd tylko częściowo uwzględni zeznania świadków <span class="anon-block">M. S.</span> oraz <span class="anon-block">K. S.</span>, z uwagi na to, że w kwestiach istotnych dla przedmiotu postępowania były one sprzeczne ze sobą, m.in. zakres pomocy na rzecz pozwanego.</p>
<p>Na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217;art. 217 § 3)">art. 217 § 3 k.p.c.</a> oddalono wnioski dowodowe zawarte w piśmie pełnomocnika powoda z dnia 8 lipca 2017 roku uznając, że okoliczności, dla których miały zostać przeprowadzone dowody zostały wykazane.</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Powództwo jest uzasadnione w pełni, zatem Sąd uchylił z dniem 1 czerwca 2017 roku obowiązek alimentacyjny <span class="anon-block">R. A.</span> wobec jego pełnoletniego syna <span class="anon-block">M. A.</span> ustalony w wyroku Sądu Rejonowego w Łowiczu sprawie III RC 20/15 z dnia 22 kwietnia 2015 roku.</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 133;art. 133 § 1)">art. 133 § 1 k.r.o.</a> oboje rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania <br/>i wychowania. Określenie zakresu obowiązku alimentacyjnego powinno być dokonane przy uwzględnieniu przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 1)">art. 135 § 1 k.r.o.</a>, z którego wynika, iż zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych <br/>i majątkowych możliwości zobowiązanego. Wedle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 96)">art. 96 k.r.o.</a> obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka stanowi uszczegółowienie ogólnego obowiązku „troszczenia się <br/>o fizyczny i duchowy rozwój dziecka” i należytego przygotowania go, odpowiednio do jego uzdolnień, do pracy zawodowej. Jedyną decydującą okolicznością warunkującą trwanie bądź ustanie obowiązku alimentacyjnego jest to, czy dziecko może utrzymać się samodzielnie.</p>
<p>Nałożony na rodziców obowiązek alimentacyjny w stosunku do własnego dziecka podlega regulacji specjalnej i uprzywilejowanej. Wynika to z tekstu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 133;art. 133 § 1)">art. 133 § 1 k.r.o.</a> Czas trwania tego obowiązku nie jest ograniczony terminem i nie pozostaje też w zależności od osiągnięcia przez uprawnionego określonego stopnia wykształcenia. Jedyną okolicznością, od której zależy trwanie bądź ustanie obowiązku, jest to, czy dziecko może się utrzymać samodzielnie. Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ()">Kodeks <em>
<!-- -->Rodzinny i opiekuńczy</em>
</a>
<em>
<!-- -->. Komentarz</em>, pod red. <span class="anon-block">K. P.</span>, <span class="anon-block">T. D.</span>, <em>
<!-- -->Pokrewieństwo i powinowactwo. Obowiązek alimentacyjny</em>, s. 962-963, <span class="anon-block">W.</span> 2009, LexisNexis.</p>
<p>
<em>
<!-- -->De lege lata</em> ustawodawca wprowadził dwie przesłanki, których wystąpienie daje rodzicom możliwość uchylenia się od obowiązku alimentacyjnego względem dzieci, ale – co należy podkreślić – <strong>
<!-- -->wyłącznie dzieci pełnoletnich</strong>. Pozwanie dziecka niepełnoletniego prowadzi do oddalenia powództwa z powodu braku legitymacji procesowej biernej. Pierwszą przesłankę stanowi <strong>
<!-- -->nadmierny uszczerbek dla rodziców</strong> będący skutkiem spełnienia obowiązku alimentacyjnego. W przepisie chodzi o uszczerbek majątkowy. Konieczne jest zatem porównanie wysokości alimentów do wysokości dochodów osiąganych przez rodziców oraz ustalenie, czy spełnienie obowiązku zakłóci zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziców. Sąd powinien zatem ustalić kwotę, jaka pozostaje rodzicom po pokryciu stałych kosztów utrzymania i uiszczeniu raty alimentacyjnej. Nie można na rodziców nakładać obowiązku alimentacyjnego względem pełnoletnich dzieci „kosztem” zdrowia czy też popadnięcia w ubóstwo. Druga przesłanka występuje wówczas, gdy <strong>
<!-- -->dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.</strong> Bez wątpienia powyższa sytuacja ma miejsce wówczas, gdy dziecko pełnoletnie nie osiąga promocji do następnej klasy ze swojej winy, wagarując, lekceważąc naukę. Podobnie jeżeli dziecko nie osiąga rezultatów podczas studiów. Powyższa sytuacja może uzasadniać uchylenie się rodziców od spełnienia obowiązku alimentacyjnego. Trudno jest natomiast wymagać od dziecka studiującego w trybie stacjonarnym, ażeby podjęło pracę. Inna sytuacja może mieć miejsce w przypadku studiów niestacjonarnych, gdyż wielu studentów łączy umiejętnie studia z pracą zawodową.</p>
<p>Co prawda, Sąd Najwyższy podkreśla, że obowiązek alimentacyjny nie jest „związany ze <strong>
<!-- -->stopniem wykształcenia</strong> [podkreśl. – G.J.] w tym sensie, że nie ustaje z chwilą osiągnięcia przez alimentowanego określonego stopnia podstawowego lub średniego wykształcenia. Jedyną miarodajną okolicznością, od której zależy trwanie bądź ustanie tego obowiązku, jest to, czy dziecko może utrzymać się samodzielnie, przy czym przyjmuje się, że nie można tego oczekiwać od dziecka małoletniego. Z tej przyczyny w odniesieniu do dzieci, które osiągnęły pełnoletność, brać należy pod uwagę to, czy wykazują chęć dalszej nauki oraz czy osobiste zdolności i cechy charakteru pozwalają na rzeczywiste kontynuowanie nauki. Przeciwne stanowisko prowadziłoby do zahamowywania, a co najmniej znacznego utrudniania, dalszego rozwoju dziecka, a to przez pozbawianie go środków materialnych, niezbędnych do kontynuowania nauki po osiągnięciu pełnoletności, pozostawałoby zatem w sprzeczności ze wspomnianym wyżej podstawowym obowiązkiem rodzicielskim” (zob. wyrok SN z dnia 14 listopada 1997 r., III CKN 257/97, LEX nr 3221).</p>
<p>Obowiązek ten ustaje, gdy dziecko osiągnie samodzielność życiową, co z reguły łączy się <br/>z możliwością podjęcia pracy zarobkowej. Możliwość podjęcia pracy zarobkowej nie może być jednak rozważana w oderwaniu od osobistej i życiowej sytuacji uprawnionego, <span class="anon-block">M. A.</span>.</p>
<p>Kiedy Sąd ostatnio orzekał o wysokości obowiązku alimentacyjnego pozwany był uczniem szkoły zawodowej, uczył się w systemie dziennym. Od tego czasu doszło do zmiany jego sytuacji. Ukończył on szkołę zawodową w zawodzie kucharz w <span class="anon-block">Ł.</span> w 2016 r. Od 1 września 2016 r. podjął dalszą naukę w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych w <span class="anon-block">S.</span>. Uczy się w systemie zaocznym, tj. w co drugą sobotę i niedzielę. Taki system edukacji daje możliwości osobom dorosłym zdobywania dalszego wykształcenia przy pracy zawodowej. Po ukończeniu szkoły zawodowej pomagał w rozbudowie domu brata <span class="anon-block">K. S.</span> oraz pracował dorywczo. W zamian za pomoc otrzymywał wyżywienie, sporadycznie ubrania oraz otrzymał samochód wartości niemal 5.000 zł. Prawo jazdy sfinansowała mu matka, <span class="anon-block">Z. S.</span>.</p>
<p>Pozwany szukał pracy na odpowiednim poziomie finansowym, która pozwoli mu się usamodzielnić oraz dodatkowo pomagać matce. Od 10 kwietnia 2017 r. pracuje w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">S.</span>, gdzie zarabia 2.100 zł netto. Pracuje 5 dni w tygodniu po 8 godzin. Pozwany mieszka z matką, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Przekazuje na utrzymanie domu i wyżywienie matce średnio 800 zł miesięcznie, wydaje 300 – 350 zł na dojazdy do pracy i do szkoły (zdarza się, że do pracy dojeżdża z kolegami). Na odzież wydaje 200 – 300 zł, na kosmetyki i fryzjera 50 zł miesięcznie oraz na podręczniki i przybory do szkoły. Ma oszczędności w kwocie 1.500 – 1.700 zł. <span class="anon-block">Z. S.</span> pracuje jako woźna w Zespole Szkół Publicznych w <span class="anon-block">Ł.</span> i zarabia 1.790 zł netto miesięcznie. Spłaca pożyczki w kwocie 500 zł miesięcznie. Otrzymuje pomoc od starszego syna <span class="anon-block">K. S.</span>, który zarabia 3.000 zł, a jego żona <span class="anon-block">M.</span> ma dochody około 2.500 zł, w tym zasiłki z pomocy społecznej. <span class="anon-block">Z. S.</span> otrzymuje także alimenty od byłego męża w kwocie 450 zł miesięcznie.</p>
<p>W ocenie Sądu powołane powyżej okoliczności świadczą o uzyskaniu przez pozwanego dniem co najmniej 1 czerwca 2017 r. możliwości samodzielnego utrzymania się. Pozwany łączy pracę zawodową z nauką w systemie zaocznym. Osiąga zarobki w takiej samej wysokości, jak powód, z tym, że pozwany nie ma nikogo na swoim utrzymaniu. Powód ma na utrzymaniu małoletniego syna z drugiego małżeństwa oraz byłą żonę, na której rzecz uiszcza alimenty w wysokości 450 zł miesięcznie. <span class="anon-block">M. A.</span> jest w stanie czynić oszczędności z osiąganych dochodów z pracy zarobkowej. Przez pierwszy rok po ukończeniu szkoły korzystał jeszcze ze wsparcia ojca w postaci alimentów, nie podejmując zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, ale zdecydował się na pracę na rzecz brata <span class="anon-block">K.</span> i jego rodziny przy rozbudowie domu. W zamian za to otrzymał samochód wartości około 5.000 zł oraz codzienne wyżywienie. Obecnie dzięki posiadanemu samochodowi może pracować w <span class="anon-block">S.</span> i osiągać regularne dochody pozwalające mu się samodzielnie utrzymywać. Z zeznań pozwanego oraz świadków wynika, że obecnie to <span class="anon-block">M. A.</span> pomaga swojej matce w bieżącym utrzymaniu.</p>
<p>Jednocześnie zważyć należy, że rodzice, dla których łożenie na potrzeby dziecka pełnoletniego oznaczałoby uszczerbek w zakresie kosztów utrzymania własnego mogą uchylić się od takiego obowiązku. Powód wykazał, iż ponoszona kwota alimentów w znacznym stopniu obciąża jego budżet powodując, że nie wszystkie potrzeby jest w stanie zaspokoić np. w zakresie utrzymania domu. Opłaty te ponosi teściowa.</p>
<p>Sąd uznał zatem, że zachodzą postawy do uchylenia obowiązku alimentacyjnego <span class="anon-block">R. A.</span> wobec jego pełnoletniego syna <span class="anon-block">M. A.</span> z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z żądaniem pozwu.</p>
<p>Biorąc pod uwagę sytuację materialną i rodzinną powoda i pozwanego, Sąd nie obciążył pozwanego kosztami postępowania, które zniósł wzajemnie między stronami.</p>
</div>