XXIII GCo 84/17

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt XXIII GCo 84/17</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 4 grudnia 2017 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie, XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="143"/> <col width="494"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Małgorzata Siemianowicz- Orlik</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SO Renata Puchalska</p> <p>SO Anna Gałas (spr.)</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) spółki akcyjnej</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">P. B.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek zażalenia kuratora <span class="anon-block">M. S.</span> </p> <p>na postanowienie w przedmiocie wynagrodzenia kuratora w postępowaniu apelacyjnym</p> <p>zawarte w punkcie 4 wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie</p> <p>z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt XXIII Ga 801/17</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>1.  zmienić zaskarżone postanowienie w pkt 4. wyroku w ten sposób, że przyznać kuratorowi <span class="anon-block">M. S.</span> nieznanego z miejsca pobytu pozwanego <span class="anon-block">P. B.</span> wynagrodzenie za reprezentowanie pozwanego w postępowaniu apelacyjnym w kwocie 1.350,00 zł (słownie: tysiąc trzysta pięćdziesiąt złotych), którą nakazać wypłacić ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie i nakazać pobrać od pozwanego <span class="anon-block">P. B.</span> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie 1.350,00 zł (słownie: tysiąc trzysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu wydatków na wynagrodzenie kuratora w postępowaniu apelacyjnym tymczasowo wyłożonych przez Skarb Państwa;</p> <p>2.  oddalić zażalenie w pozostałym zakresie.</p> <p> <em> <!-- -->SSO Renata Puchalska SSO Małgorzata Siemianowicz- Orlik SSO Anna Gałas</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt XXIII GCo 84/17</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w pkt. 1 zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w pkt. I, III IV i zasądził od <span class="anon-block">P. B.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> 69 435,72 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 31 października 2012 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty i ustalił, że pozwany ponosi koszty procesu w 100%, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu w Sądzie Rejonowym dla m.st. Warszawy w Warszawie. W pkt. 2 oddalił apelację w pozostałym zakresie, w pkt. 3 zasądził od <span class="anon-block">P. B.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> 6 205 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Natomiast w pkt. 4 oddalił wniosek kuratora o przyznanie wynagrodzenia za postępowanie prowadzone przed sądem drugiej instancji.</p> <p>W uzasadnieniu do pkt. 4 Sąd Okręgowy wskazał, iż stosownie do treści § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia <br/>i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej z dnia 13 listopada 2013 r. wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej nie może przekraczać stawek minimalnych przewidzianych przepisami określającymi opłaty za czynności adwokackie, <br/>a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny, przepisami określającymi opłaty za czynności radców prawnych. Sąd Okręgowy stwierdził, iż z redakcji tego przepisu wynika zatem, że kuratorowi przysługuje jedno wynagrodzenie za udział w sprawie cywilnej. Skoro więc Sąd Rejonowy przyznał mu już wynagrodzenie w wysokości 3 600 zł i nie było podstaw do zasądzenia wynagrodzenia po raz wtóry.</p> <p>Na powyższe postanowienie zawarte w pkt. 4 wyroku zażalenie wniósł kurator <span class="anon-block">M. S.</span> nieznanego z miejsca pobytu pozwanego <span class="anon-block">P. B.</span>, zaskarżając je w całości. Przedmiotowemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 9;art. 9 pkt. 3)">art. 9 pkt. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> w zw. z §1 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej z dnia 13 listopada 2013 r. poprzez jego błędną wykładnię, a w rezultacie niezastosowanie i w konsekwencji brak przyznania kuratorowi reprezentującego pozwanego nieznanego z miejsca pobytu w postępowaniu przed sądem II instancji. W oparciu o powyższe zarzuty kurator wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie kuratorowi pozwanego <span class="anon-block">P. B.</span> nieznanego z miejsca pobytu wynagrodzenia za reprezentowanie pozwanego w postępowaniu odwoławczym. W uzasadnieniu zażalenia kurator wskazał, iż wysokość wynagrodzenia kuratora w postępowaniu apelacyjnym uwzględniając wartość przedmiotu zaskarżenia winna wynieść 2.700 zł, a więc 50 % stawki minimalnej wynagrodzenia adwokata w postępowaniu apelacyjnym.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie jest uzasadnione i zasługiwało na uwzględnienie w części.</p> <p>Za słuszny należało uznać zarzut dokonania przez Sąd Okręgowy błędnej wykładni §1 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej z dnia 13 listopada 2013 r. w zakresie wykładni pojęcia „udziału kuratora w sprawie cywilnej” i przyjęcia, że przedmiotowe pojęcie ogranicza się tylko do udziału kuratora w postępowaniu przed sądem I instancji, i tylko w takim zakresie z pominięciem postępowania apelacyjnego kuratorowi należy się wynagrodzenie. Jak słusznie wskazał Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 15 września 2017r. I ACa 227/17, aktualnie obowiązujące przepisy nie regulują dolnej granicy wynagrodzenia kuratora, co wynika jednoznacznie z § 1 ust. 1 przywoływanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 listopada 2013 r. zawierającego sformułowanie "wysokość wynagrodzenia nie może przekraczać", poza tym, nie zawierają żadnego innego ograniczenia w zakresie stosowania przepisów rozporządzenia w sprawie stawek za czynności adwokackie. W szczególności nie ma w nim żadnego ograniczenia co do tego, aby nie stosować do kuratorów przepisów §10 rozporządzenia w zakresie zasadności przyznania im wynagrodzenia w postępowaniu apelacyjnym. Literalna wykładnia przepisów tego rozporządzenia prowadzi do wniosku, że minimalna stawka wynagrodzenia za czynności adwokackie, stanowi górną granicę wynagrodzenia kuratora za zastępowanie strony w toku całego postępowania sądowego a więc zarówno w I jak i II instancji. Natomiast ewentualną możliwość miarkowania takiego wynagrodzenia daje sądowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 109;art. 109 § 2)">art. 109 §2 k.p.c.</a> W związku z powyższym Sąd Okręgowy w składzie orzekającym uznaje, że nie ma żadnych uzasadnionych podstaw prawnych aby a priori uznawać, że w pojęciu „sprawa cywilna” zawartym w §1 ww. rozporządzenia zawarty jest nakaz jednokrotnego przyznania wynagrodzenia kuratorowi tylko w postępowaniu przed sądem I instancji, bez względu na fakt, iż reprezentował również stronę przed Sądem II instancji. Skoro bowiem przepisy rozporządzenia w sprawie stawek za czynności radców prawnych i adwokatów przewidują wynagrodzenie za reprezentowanie strony w postępowaniu przed Sądem I jak i II instancji , to takie same zasady przez odesłanie zawarte w §1 rozporządzenia należy stosować do kuratorów ustanowionych dla nieznanych z miejsca pobytu. Trzeba też dodać, że takie stanowisko zostało przyjęte w tożsamych sprawach, które były rozpoznawane w tutejszym Sądzie i wydziale (por. wyrok z dnia 6 lipca 2017 r., XXIII Ga 834/17, wyrok z dnia 10 października 2017 r., XXIII Ga 1123/17, wyrok z dnia 17 października 2017 r., XXIII Ga 981/17). Również inne sądy powszechne podzielają taki pogląd (m. in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 2014 r., I ACa 1058/14, wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 9 kwietnia 2015 r., II Ca 767/15).</p> <p>Sąd Okręgowy uznał, iż nakład pracy kuratora w postępowaniu apelacyjnym w zestawieniu z charakterem sprawy i stopniem jej skomplikowania w postępowaniu przed Sądem Okręgowym i wysokością już przyznanego kuratorowi wynagrodzenia przed Sądem Rejonowym uzasadniał zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie mu wynagrodzenia w kwocie 1350 złotych. Kurator w przedmiotowej sprawie w trakcie postępowania przed sądem II instancji stawił się na rozprawie apelacyjnej oraz złożył odpowiedź na apelację i tym samym uznać należało, iż należycie reprezentował interesy strony pozwanej. Przedmiotową kwotę Sąd Okręgowy nakazał wypłacić ze Skarbu Państwa Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie tymczasowo, bowiem wartość wynagrodzenia kuratora stanowi część kosztów procesu i pozostaje w ścisłym związku z czynnościami procesowymi w sprawie, zaś kuratora powołał właśnie Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie. Jednocześnie wysokość przedmiotowego wynagrodzenia została określona w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 109;art. 109 § 2)">art. 109 §2 k.p.c.</a> w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, w zw. z § 10 ust. 1 punkt 1, w zw. z § 2 punkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w brzmieniu obowiązującym od dnia 27 października 2016 r. Ponadto wskazać należało, że rozstrzygnięcie dotyczące kosztów poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa znajduje oparcie w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a>, i w związku z tym, że postępowanie już zostało zakończone te koszty powinien ponieść pozwany.</p> <p>Z tych wszystkich względów na podstawie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 §1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 394(2);art. 394(2) § 1;art. 394(2) § 2)">art. 394^{<!-- -->2}§1 i § 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 §2 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy orzekł jak w pkt. 1 sentencji postanowienia.</p> <p>W pozostałym zakresie zażalenie kuratora nie zasługiwało na uwzględnienie. Brak było w ocenie Sądu Okręgowego podstaw do przyznania kuratorowi tytułem wynagrodzenia za reprezentowanie pozwanego w postępowaniu apelacyjnym kwoty 2700 zł, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 109 § 10;art. 109 § 10 ust. 1;art. 109 § 10 ust. 1 pkt. 1)">§ 10 ust. 1 punkt 1</a>, w zw. z § 2 punkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w brzmieniu obowiązującym od dnia 27 października 2016 r. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 109 § 1;art. 109 § 1 ust. 1)">§ 1 ust. 1</a> reguluje jedynie maksymalną wysokość tego wynagrodzenia, pozostawiając przez to do uznania sądu czy i o ile wynagrodzenie to powinno być niższe od tak określonego maksimum. Bez wątpienia przez analogię należy tu stosować przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 109;art. 109 § 2;art. 109 § 2 zd. 2)">art. 109 § 2 zd. 2 k.p.c.</a>, tj. niezbędny nakład pracy kuratora, czynności podjęte przez niego w sprawie, a także charakter sprawy i wkład kuratora w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Trzeba przy tym mieć na uwadze, że sąd przyznając wynagrodzenie kuratorowi strony, nie będącemu adwokatem może przyznać kwotę niższą. W rozpoznawanej sprawie kurator nie był ani adwokatem ani radca prawnym, zaś wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 70.080,72 zł. Zatem maksymalną wysokość wynagrodzenia kuratora w postępowaniu apelacyjnym stanowiła kwota 2700 zł. Jakkolwiek bez wątpienia kurator dołożył staranności zastępując pozwanego i podejmował czynności adekwatne do stanu sprawy i jego wiedzy o faktach, mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, to mając na uwadze to, że za reprezentowanie pozwanego przed Sądem I instancji otrzymała wynagrodzenie w pełnej wysokości stawki minimalnej tj. 3600 zł, to już postępowanie apelacyjne ograniczyło się do przeprowadzenia jednej rozprawy i złożenia przez kuratora w toku tego postępowania jednego pisma procesowego w postaci odpowiedzi na apelację. Tym samym nakład pracy w postępowaniu apelacyjnym był mniejszy niż przed Sądem I instancji i brak było podstaw ku temu, by podwyższyć to wynagrodzenie do kwoty 2.700 zł. W konsekwencji, za adekwatne do wskazanych wyżej przesłanek należało uznać wynagrodzenie w kwocie 1.350 zł.</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 394(2);art. 394(2) § 1;art. 394(2) § 2)">art. 394^{<!-- -->2}§1 i §2 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 §2 k.p.c.</a> oddalił zażalenie w pozostałej części jako niezasadne.</p> <p> <em> <!-- -->SSO Renata Puchalska SSO Małgorzata Siemianowicz - Orlik SSO Anna Gałas</em> </p> </div>