IV U 180/17
Суди загальної юрисдикції2017-12-05
Номер справи
IV U 180/17
Дата рішення
2017-12-05
Тип
SENTENCE
Судді
Alicja Kowalska-Kulik (PRESIDING_JUDGE)
Правова підстава
Резюме
Zmiana
Текст рішення
<p>Sygn. akt IV U 180/17</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 05 grudnia 2017 roku</p>
<p>Sąd Okręgowy w Nowym Sączu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie:</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący: SSO Alicja Kowalska-Kulik </strong>
</p>
<p>Protokolant: st. sekr. sąd. Sylwia Ciągło</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 05 grudnia 2017 roku w Nowym Sączu</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>odwołania Przedsiębiorstwa <span class="anon-block">(...)</span> Spółki <br/>z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">G.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">N.</span>
</p>
<p>z dnia 9 stycznia 2017 roku</p>
<p>znak: <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <br/>znak: <span class="anon-block">(...)</span>, znak: <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>w sprawie Przedsiębiorstwa <span class="anon-block">(...)</span> Spółki <br/>z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">G.</span>
</p>
<p>przy udziale <span class="anon-block">A. C.</span>, <span class="anon-block">D. M.</span>, <span class="anon-block">M. T.</span> i <span class="anon-block">M. W.</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">N.</span>
</p>
<p>o podleganie ubezpieczeniom społecznym i wysokość podstawy wymiaru składek</p>
<p>I.
<strong>
<!-- -->zmienia zaskarżone decyzje w ten sposób, że: </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
- stwierdza, iż <span class="anon-block">A. C.</span> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu , rentowym i wypadkowemu w okresie od 27 września 2012 roku do 29 października 2012 roku z tytułu wykonywania umowy o dzieło u płatnika składek Przedsiębiorstwa <span class="anon-block">(...)</span> Spółki <br/>z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">G.</span> oraz nie ustala podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe <br/>i zdrowotne za wymieniony wyżej okres;</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
- stwierdza, iż <span class="anon-block">D. M.</span> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu , rentowym i wypadkowemu w okresie od 18 października 2012 roku do 29 listopada 2012 roku z tytułu wykonywania umów o dzieło u płatnika składek Przedsiębiorstwa <span class="anon-block">(...)</span> Spółki <br/>z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">G.</span> oraz nie ustala podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe <br/>i zdrowotne za wymieniony wyżej okres;</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
- stwierdza, iż <span class="anon-block">M. T.</span> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu , rentowym i wypadkowemu w okresie od 1 lutego 2012 roku do <br/>28 lutego 2012 roku z tytułu wykonywania umowy o dzieło u płatnika składek Przedsiębiorstwa <span class="anon-block">(...)</span> Spółki <br/>z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">G.</span> oraz nie ustala podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe <br/>i zdrowotne za wymieniony wyżej okres;</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
- stwierdza, iż <span class="anon-block">M. W.</span> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od 16 sierpnia 2012 roku do <br/>7 września 2012 roku z tytułu wykonywania umowy o dzieło u płatnika składek Przedsiębiorstwa <span class="anon-block">(...)</span> Spółki <br/>z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">G.</span> oraz nie ustala podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe <br/>i zdrowotne za wymieniony wyżej okres;</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">N.</span> na rzecz odwołującego Przedsiębiorstwa <span class="anon-block">(...)</span> Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">G.</span> kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. </strong>
</p>
<p>Sygn. akt IV U 180/17</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->wyroku z dnia 5 grudnia 2017 roku</strong>
</p>
<p>Decyzjami z dnia 9 stycznia 2017 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">N.</span>, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83;art. 83 ust. 1;art. 83 ust. 1 pkt. 1;art. 83 ust. 1 pkt. 3)">art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 38;art. 38 ust. 1;art. 68;art. 68 ust. 1;art. 68 ust. 1 pkt. 1;art. 68 ust. 1 pkt. 1 lit. a;art. 68 ust. 1 pkt. 1 lit. c;art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4;art. 12;art. 12 ust. 1;art. 13;art. 13 pkt. 2;art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 2;art. 36 ust. 4;art. 36 ust. 11)">art. 38 ust. 1, art 68 ust. 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2, art. 36 ust. 1,2,4 i 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2016 r., poz. 963 z późn.zm.), stwierdził, że osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych nazwanych „umowami o dzieło” zawartych z płatnikiem składek <span class="anon-block"> (...) Spółką z o. o.</span> w <span class="anon-block">G.</span>, podlegają z tego tytułu obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu jako zleceniobiorcy:</p>
<p>- <span class="anon-block">A. C.</span> (decyzja znak: <span class="anon-block">(...)</span>) w okresie od 27 września 2012 roku do 29 października 2012 roku,</p>
<p>- <span class="anon-block">D. M.</span> (decyzja znak: <span class="anon-block">(...)</span>) w okresie od <br/>18 października 2012 roku do 29 listopada 2012 roku,</p>
<p>- <span class="anon-block">M. T.</span> (decyzja znak: <span class="anon-block">(...)</span>) w okresie od <br/>1 lutego 2012 roku do 28 lutego 2012 roku,</p>
<p>- <span class="anon-block">M. W.</span> (decyzja znak: <span class="anon-block">(...)</span>) w okresie od 16 sierpnia 2012 roku do 7 września 2012 roku.</p>
<p>Jednocześnie ZUS ustalił dla <span class="anon-block">A. C.</span>, <span class="anon-block">D. M.</span>, <span class="anon-block">M. T.</span> oraz <span class="anon-block">M. W.</span> podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz na ubezpieczenie zdrowotne za w/w okresy.</p>
<p>W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że z przeprowadzonej kontroli wynika, iż płatnik składek, w ramach prowadzonej działalności zawierał umowy cywilno-prawne, nazwane „umowami o dzieło". Umowy zawarte przez <span class="anon-block"> (...) Spółkę z o. o.</span> w <span class="anon-block">G.</span> z <span class="anon-block">A. C.</span>, <span class="anon-block">D. M.</span>, <span class="anon-block">M. T.</span> oraz <span class="anon-block">M. W.</span> miały za przedmiot wykonanie dzieła w terminach określonych w umowach za stosownym wynagrodzeniem. Wykonawcy wykonywali różne prace zlecone przez firmę, najczęściej były to proste prace. Przy zawieraniu umów dostawali od kierowników ustne wskazanie miejsca i zakresu robót, przy pracach bardziej złożonych dostawali rysunki techniczne i plany. Wykonawcy posiadali własne narzędzia. Prace wykonywane były w ściśle określonym miejscu, a termin ukończenia pracy był określony w umowach. Po zakończonej pracy kierownik sprawdzał stan wykonanego zadania, najczęściej w obecności wykonującego. W przypadku stwierdzenia wad wykonawca był zobowiązany do poprawy usterek. Organ rentowy podkreślił, że czynności wykonywane <br/>w ramach zawartych umów były powtarzalne i systematyczne, a celem umów nie było osiągnięcie określonego rezultatu. W ocenie organu rentowego użycie w umowach zwrotów i wyrażeń typowych dla umowy o dzieło, nie zmienia faktu, iż przedmiotem tych umów były czynności charakterystyczne dla umowy o świadczenie usług, a o rodzaju umowy nie decyduje jej nazwa lecz sposób realizacji danej umowy. W związku z powyższym zawierane przez płatnika umowy cywilnoprawne są umowami starannego działania określonymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 734;art. 735;art. 736;art. 737;art. 738;art. 739;art. 740;art. 741;art. 742;art. 743;art. 744;art. 745;art. 746;art. 747;art. 748;art. 749;art. 750)">art. 734-750 k.c.</a> w zakresie świadczenia umówionych usług. Skoro odwołująca się spółka nie dokonała zgłoszenia wykonawców do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowych i wypadkowego jako zleceniobiorców, jak również od wypłaconego przychodu nie naliczyła składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz ubezpieczenie zdrowotne, organ rentowy stwierdził to z urzędu.</p>
<p>Odwołania od powyższych decyzji wniósł <span class="anon-block"> (...) Sp. z o. o.</span> w <span class="anon-block">G.</span>, wnosząc o ich zmianę. W uzasadnieniu odwołująca się spółka wskazała, że organ rentowy naruszył przepisy postępowania tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 7)">art. 7 kpa</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 80)">art. 80 kpa</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 123)">art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego i pominięcie tych elementów, które wskazywały, że badane umowy są umowami rezultatu oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów w postaci umów, protokołów odbioru dzieła, rachunków, zeznań świadków. Ponadto odwołująca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 734;art. 750)">art. 734 i 750 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 627)">art. 627 k.c.</a> poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a także błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że badane umowy były umowami zlecenia i nie miały cech umów o dzieło, a zadaniem wykonującego było staranne wykonanie zleconych czynności.</p>
<p>W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach. ZUS podniósł, że zebrany w sprawie materiał dowodowy przeczy twierdzeniom zawartym w odwołaniach od decyzji i pozwala stwierdzić, że rzeczywistą wolą stron nie było zawarcie umów o dzieło, gdyż celem podejmowanych czynności nie było osiągnięcie konkretnego rezultatu, który podlegałby ocenie, a jedynie uchylenie się od obowiązku regulowania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne.</p>
<p>Sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i wyrokowania.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>Przedsiębiorstwo <span class="anon-block">(...)</span> Spółka z o.o. w <span class="anon-block">G.</span> prowadzi działalność w zakresie: - budowy, modernizacji, serwisu oraz konserwacji kotłowni i sieci cieplnych; - budowy, modernizacji, serwisu i konserwacji oczyszczalni ścieków i stacji uzdatniania wody; - dostaw, montażu i konserwacji urządzeń dźwigowych towarowych i osobowych; - dostaw, montażu i konserwacji urządzeń klimatyzacyjnych i wentylacyjnych; - wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Za prowadzenie działalności w ramach poszczególnych branż odpowiadają kierownicy działów, m.in. <span class="anon-block">T. D.</span> i <span class="anon-block">D. W.</span>.</p>
<p>W 2012 roku przedsiębiorstwo zatrudniało ok. 100 osób na podstawie umów o pracę (byli to pracownicy fizyczni, biurowi oraz kadra kierownicza). Ponadto w 2012 roku zawierano umowy o dzieło na wykonanie określonych prac, których nie powierzano osobom zatrudnionym na podstawie umów o pracę (nie wchodziły one w zakres obowiązków tych osób). Umowy o dzieło zawarto m.in. z <span class="anon-block">A. C.</span>, <span class="anon-block">D. M.</span>, <span class="anon-block">M. T.</span> oraz <span class="anon-block">M. W.</span>.</p>
<p>Z <span class="anon-block">A. C.</span> zawarto umowę o dzieło, której przedmiotem był montaż pomp w zbiorniku uśredniającym w <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> w okresie od 27 września 2012 roku do 29 października 2012 roku za wynagrodzeniem 680 zł brutto.</p>
<p>Z <span class="anon-block">D. M.</span> zawarto umowę o dzieło, której przedmiotem był montaż dmuchaw wraz z orurowaniem w budynku technologicznym <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K. W.</span> w okresie od 18 października 2012 roku do 8 listopada 2012 roku za wynagrodzeniem 765 zł brutto. Kolejna umowa o dzieło została zawarta w dniu 29 października 2012 roku, miała zostać wykonana do dnia 29 listopada 2012 roku , zaś jej przedmiotem było wykonanie zbiornika kondensatu w kotłowni szpitala w <span class="anon-block">R.</span> za wynagrodzeniem 2250 zł brutto.</p>
<p>Z <span class="anon-block">M. T.</span> zawarto umowę o dzieło, której przedmiotem było wykonanie ścian z płyt gipsowo – kartonowych w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">M.</span> w okresie od 1 lutego 2012 r. do dnia 28 lutego 2012 roku za wynagrodzeniem 3 201 zł brutto.</p>
<p>Z <span class="anon-block">M. W.</span> zawarto umowę o dzieło, której przedmiotem był montaż rurociągu sprężonego powietrza na reaktorze biologicznym w <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K. W.</span> w okresie od 16 sierpnia 2012 r. do dnia 7 września 2012 roku za wynagrodzeniem 2 700 zł brutto.</p>
<p>W umowach wskazano dzieło, które ma być wykonane, termin jego wykonania oraz wysokość wynagrodzenia. W umowach przewidziano kary umowne za nieterminowe wykonanie dzieła. Określono również, iż wykonawcy wykonają dzieło przy użyciu własnych narzędzi i drobnych materiałów, za co nie będzie przysługiwać dodatkowe wynagrodzenie. Wykonawcy ponosili odpowiedzialność za wady wykonanego dzieła.</p>
<p>Powyższe umowy podpisywał z ramienia Spółki jeden z członków Zarządu (<span class="anon-block">J. W.</span>, <span class="anon-block">J. C.</span> albo <span class="anon-block">R. K.</span>) oraz główny księgowy <span class="anon-block">D. C.</span>. Mowy zawierane były z osobami poleconymi, np. przez pracowników spółki, posiadającymi odpowiednie kwalifikacje i umiejętności. Osoby zatrudnione w Spółce na podstawie umów o pracę nie wykonywały prac objętych umowami o dzieło. Wykonanie prac opisanych powyżej wymagało odpowiednich kwalifikacji oraz doświadczenia, a także umiejętności odczytywania rysunku technicznego. Przed zawarciem umów o dzieło przedstawiano wykonawcom dokumentację i rysunek, według których praca miała być wykonana, wynagrodzenie było ustalone z góry za wykonanie całego zakresu oraz ustalany był termin wykonania. Podczas realizacji przedmiotów umów wykonawcy nie byli w żaden sposób nadzorowani czy kontrolowani przez pracowników Spółki, sami ustalali sobie godziny pracy, a ich czas pracy nie był ewidencjonowany (np. <span class="anon-block">D. M.</span> wykonywał zbiornik kondensatu w domu). Wykonawcy korzystali z własnych narzędzi, we własnym zakresie dostarczali drobne materiały montażowe. Po zakończeniu prac kierownicy właściwych działów dokonywali ich odbioru - spisywany był protokół odbioru, który stanowił podstawę do wystawienia rachunku i wypłaty wynagrodzenia. W przypadku stwierdzenia wad wykonanych prac wykonawca zobowiązany był do ich poprawienia.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->dowód:</em>
</strong>
<em>
<!-- -->protokół kontroli k. 1585-1613 akt kontroli, umowy o dzieło wraz z rachunkami i protokołami odbioru – k. 1131- 1133, k. 1191-1197, k. 1435- 1437, k. 1543-1545, zeznania <span class="anon-block">D. W.</span> nagranie od 00:09:35 min k. 177, zeznania świadka <span class="anon-block">D. C.</span> nagranie od 00:30:54 min k. 178, zeznania świadka <span class="anon-block">T. D.</span> nagranie od 00:56:31 min k. 178/2, zeznania <span class="anon-block">A. C.</span> nagranie od 01:13:48 min k. 179, zeznania <span class="anon-block">D. M.</span> nagranie od 01:19:52 min k. 179-180, zeznania <span class="anon-block">J. W.</span> nagranie od 01:29:31 min k. 180, </em>
</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach organu rentowego oraz w aktach sprawy, których wiarygodności żadna ze stron nie kwestionowała, a także na podstawie zeznań świadków <span class="anon-block">D. C.</span>, <span class="anon-block">T. D.</span>, <span class="anon-block">D. W.</span> oraz zeznań <span class="anon-block">A. C.</span>, <span class="anon-block">D. M.</span> i <span class="anon-block">J. W.</span>. Ich zeznania Sąd uznał za wiarygodne w całości, albowiem były one spójne, logiczne, wzajemnie zbieżne oraz zgodne z dokumentami zgromadzonymi w sprawie i protokołami przesłuchań sporządzonymi w trakcie postępowania kontrolnego ZUS. Sąd pominął dowód z zeznań ubezpieczonych <span class="anon-block">M. T.</span> i <span class="anon-block">M. W.</span> z uwagi na ich niestawiennictwo na rozprawie.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Odwołania zasługują na uwzględnienie.</p>
<p>Spór w niniejszej sprawie dotyczył tego czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo przyjął, że <span class="anon-block">A. C.</span>, <span class="anon-block">D. M.</span>, <span class="anon-block">M. T.</span> i <span class="anon-block">M. W.</span> powinni podlegać w okresach wskazanych w decyzjach obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu jako zleceniobiorcy. Sporny był zatem charakter prawny umów łączących w/w z płatnikiem składek w okresach wskazanych w decyzjach, w szczególności czy umowy te były umowami o dzieło czy też należało je uznać za umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu.</p>
<p>W pierwszej kolejności należy wskazać, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może – wbrew nazwie umowy – zakwalifikować ją jako umowę o świadczenie usług, <br/>a nie umowę o dzieło. W systemie ubezpieczeń społecznych często zdarzają się przypadki, w których nawet zgodnie nazwana przez strony umowa nie jest tą, która stanowi tytuł do podlegania ubezpieczeniom społecznym. O rodzaju stosunku prawnego nie decyduje bowiem nazwa umowy, lecz faktyczna realizacja przez strony wzajemnych praw i obowiązków. Należy zatem wskazać, że wykonywanie za wynagrodzeniem określonego rodzaju czynności przez jedną osobę na rzecz drugiej - w zależności od pozostałych cech zamierzonego stosunku prawnego - co do zasady może zostać zakwalifikowane w ramach zasady swobody umów jako umowa o pracę, umowa o dzieło, umowa zlecenia bądź też umowa o świadczenie usług, do której na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 750)">art. 750 k.c.</a> stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Podkreślić należy, że przepisy prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter przepisów ius cogens, a zatem wolą stron nie można zniweczyć skutków prawnych podlegania ubezpieczeniu społecznemu z mocy prawa. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie podkreślano, że wolą stron nie można wyłączyć obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu.</p>
<p>W ocenie Sądu przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe dało podstawę do przyjęcia, że ZUS błędnie uznał, iż umowy zawarte z <span class="anon-block">A. C.</span>, <span class="anon-block">D. M.</span>, <span class="anon-block">M. T.</span> i <span class="anon-block">M. W.</span> w spornych okresach nie stanowiły umów o dzieło, lecz umowy o świadczenie usług, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 627)">art. 627 k.c.</a> przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Przedmiotem umowy jest zatem zobowiązanie do wykonania określonego dzieła, które może mieć charakter materialny jak i niematerialny, jednakże musi mieć indywidualny charakter i odpowiadać osobistym potrzebom zamawiającego. Cechą charakterystyczną umowy o dzieło, odróżniającą ją od umowy zlecenia, jest konieczność osiągnięcia określonego rezultatu, który może samodzielnie uczestniczyć w obrocie cywilnoprawnym. W wypadku wskazanej umowy niezbędne jest, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu. Zakłada się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Metodologia wykonania dzieła należy do przyjmującego zamówienie, dzieło powinno jednakże posiadać cechy określone w umowie lub wynikające z charakteru danego dzieła. Podkreślić należy, iż w przypadku powtarzalnego i masowego wykonywania szeregu czynności technicznych zatraca się indywidualny charakter dzieła, albowiem nie występuje jakikolwiek rezultat, o którym mowa w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 627)">art. 627 k.c.</a>
</p>
<p>Od umowy o dzieło należy odróżnić umowę o świadczenie usług. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 750)">art. 750 k.c.</a> do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Umowa o świadczenie usług jest umową starannego działania, zatem jej celem jest wykonywanie określonych czynności, które nie muszą zmierzać do osiągnięcia rezultatu, przy czym zleceniobiorca powinien wykonać zlecenie osobiście i stosować się do wskazanego przez zleceniodawcę sposobu wykonania zlecenia. Spełnieniem świadczenia jest samo działanie w kierunku osiągniecia danego rezultatu. Charakteryzuje się tym, że jej przedmiotem jest świadczenie usług, przy czym może dotyczyć wykonania jednej usługi, większej liczby, bądź dotyczyć stałego świadczenia usług określonego rodzaju.</p>
<p>Kolejnym z kryteriów rozróżnienia umowy o dzieło od umowy zlecenia jest też kryterium podmiotowe. Przyjmujący zamówienie (w przypadku umowy o dzieło) wybierany jest z uwagi na jego cechy podmiotowe, to jest odpowiedni zawód, specyficzne umiejętności, czy też predyspozycje. W przypadku umowy zlecenia cechy osobowe zleceniobiorcy nie są tak istotne.</p>
<p>Należy także wskazać, że każdy stosunek prawny może mieć elementy, które odpowiadają kilku rodzajom stosunków prawnych uregulowanym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksie cywilnym</a> - może mieć więc elementy umowy o dzieło, umowy o świadczenie usług, umowy o pracę itp. Natomiast w celu odpowiedniej kwalifikacji danego stosunku prawnego należy ustalić, cechy którego stosunku prawnego przeważają (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 25 czerwca 2013 r., III AUa 1554/12).</p>
<p>Z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że osoby wykonujące czynności u odwołującego płatnika składek na podstawie umów o dzieło posiadały kwalifikacje i doświadczenie w wykonywaniu prac objętych tymi umowami. Ich praca polegała na wykonaniu konkretnych czynności stanowiących całość, np. montaż pomp w zbiorniku uśredniającym w <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>, montaż dmuchaw wraz z orurowaniem w budynku technologicznym <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K. W.</span>, wykonanie zbiornika kondensatu w kotłowni szpitala w <span class="anon-block">R.</span>, wykonanie ścian z płyt gipsowo – kartonowych w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">M.</span>, montaż rurociągu sprężonego powietrza na reaktorze biologicznym w <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K. W.</span>.</p>
<p>Ponadto podkreślić należy, iż czynności wykonywane przez osoby na podstawie umów o dzieło nie mogły być wykonane przez osoby zatrudnione w Spółce na podstawie umów o pracę, bowiem pracownicy ci nie posiadali odpowiednich kwalifikacji i umiejętności, a ponadto w ramach umów o pracę wykonywali zupełnie inne obowiązki. Należy podkreślić, że przedmiotem zawartych umów było osiągnięcie konkretnego, z góry określonego i indywidualnie oznaczonego rezultatu. Również sposób realizacji umów świadczy o tym, że miały one charakter umów o dzieło. W umowach określono jedynie końcowy termin wykonania dzieła, natomiast wykonawcy sami ustalali sobie dni i godziny pracy, ich czas pracy nie był w żaden sposób ograniczany ani ewidencjonowany. Ponadto ich praca nie była nadzorowana ani nie podlegała żadnej bieżącej kontroli. Prace były odbierane przez specjalistów w danej dziedzinie. Z odbioru sporządzano protokół, który stanowił podstawę do wystawienia rachunku i wypłaty wynagrodzenia. O charakterze zawartych umów świadczy także fakt, że wynagrodzenie w umowach określono ryczałtowo, a nie godzinowo. Ustalenie wynagrodzenia ryczałtowo czy kosztorysowo jest bowiem cechą umów o dzieło, natomiast ustalenie wynagrodzenia w zależności od przepracowanych godzin jest typowe dla umów zlecenia. Należy również podkreślić, że wykonawcy ponosili odpowiedzialność za wady wykonanych prac.</p>
<p>Biorąc pod uwagę wszystkie powyżej wskazane okoliczności należy stwierdzić, że umowy zawarte przez odwołującego z <span class="anon-block">A. C.</span>, <span class="anon-block">D. M.</span>, <span class="anon-block">M. T.</span> i <span class="anon-block">M. W.</span> błędnie zostały zakwalifikowane przez organ rentowy jako umowy zlecenia. W ocenie Sądu powyższe umowy mają charakter umów o dzieło, a tym samym nie stanowią podstawy do objęcia wykonawców obowiązkowo ubezpieczeniem emerytalnym rentowymi i wypadkowym oraz do ustalania podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia. Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2017r. poz. 1778), osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Jak stanowi art. 12 ust. 1 cyt. ustawy, obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. W myśl art. 13 pkt 2 powołanej ustawy obowiązek ubezpieczenia powstaje od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania i trwa do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 3;art. 20;art. 20 ust. 1)">art. 18 ust. 3 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe osób wykonujących umowę zlecenia stanowi przychód osiągnięty z tytułu zawartej umowy zlecenia. W/w przepisy nie mają zastosowania do umów o dzieło.</p>
<p>Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd - na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->(
14 )</sup>§ 2 k.p.c.</a> i powołanych wyżej przepisów zmienił zaskarżone decyzje orzekając jak w pkt I wyroku. Sąd - na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> w zw. z § 2 pkt 1,2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz. 1804) - zasądził od organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">N.</span> na rzecz odwołującego Przedsiębiorstwa <span class="anon-block">(...)</span> Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">G.</span> kwotę 900 zł (90 zł +270 zł + 270 zł + 270 zł) ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt II) .</p>
</div>