VIII Kop 139/24

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VIII Kop 139/24</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> Dnia 2 lipca 2024 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Warszawie VIII Wydział Karny w składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący: Sędzia Dariusz Łubowski</p> <p>Protokolant: Magda Derlacińska</p> <p>przy udziale Prokurator Katarzyna Krysiak</p> <p>po rozpoznaniu w sprawie <strong> <!-- --> <span class="anon-block">E. S.</span> (<span class="anon-block">I. S.</span>)</strong> </p> <p>podejrzanego o popełnienie przestępstwa <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 243 cz. 2;art. 243)">cz. 2 art. 243</a> białoruskiego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kodeksy karnego</a> mogącego być odpowiednikiem czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 56;art. 56 § 1)">art. 56 § 1</a> polskiego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 ()">kodeksu karnego skarbowego</a> </p> <p>ściganego na podstawie czerwonej dyfuzji Interpolu władz Białorusi z dnia 1 lutego 2024 r. o numerze <span class="anon-block"> (...)</span> w celu wykonania kary pozbawienia wolności</p> <p>z wniosku Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie o wydanie orzeczenia w przedmiocie prawnej dopuszczalności przekazania ściganego</p> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 604;art. 604 § 1;art. 604 § 1 pkt. 1;art. 604 § 1 pkt. 5;art. 604 § 1 pkt. 7)">art. 604 § 1 pkt 1, 5 i 7 k.p.k.</a> oraz art. 68 ust 1 pkt 1 Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białoruś o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych (Dz.U.1995.128.619 z dnia 1995.11.15)</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>1.  stwierdzić prawną niedopuszczalność przekazania <strong> <!-- --> <span class="anon-block">E. S.</span> (<span class="anon-block">I. S.</span>), </strong>obywatela <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">ur. (...)</span> w <span class="anon-block">M.</span>, syna <span class="anon-block">N.</span> i <span class="anon-block">A.</span> z domu <span class="anon-block">M.</span>, legitymującego się dowodem osobistym wydanym przez Prezydenta Miasta <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> w dniu 11 stycznia 2024 r. oraz paszportem o numerze <span class="anon-block"> (...)</span> wydanym przez władze Białorusi w dniu 8 lutego 2019 r., ważnym do dnia 8 lutego 2029 r., poszukiwanego przez władze Republiki Białorusi - celem wykonania kary pozbawienia wolności;</p> <p>2.  kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">E. S.</span> (<span class="anon-block">I. S.</span>) ścigany jest na podstawie czerwonej dyfuzji Interpolu władz Białorusi z dnia 1 lutego 2024 r. o numerze <span class="anon-block"> (...)</span> w celu wykonania kary 7 lat pozbawienia wolności.</p> <p>Ścigany skazany został za to, że w okresie od 2019 r. do 2023 r. w <span class="anon-block">B.</span> będąc szefem LLC <span class="anon-block"> (...)</span> (nr rejestrowy <span class="anon-block"> (...)</span>), przy współudziale <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>., z naruszeniem zasad prawa podatkowego, celowo umieszczał w dokumentacji księgowej i podatkowej fałszywe dokumenty dotyczące usług doradczych i zarządzania, świadczonych rzekomo przez indywidualnych przedsiębiorców <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>. Powyższe powodowało, że koszty do celów podatkowych celowo zawierały w deklaracjach nieprawdziwe informacje, co skutkowało niepłaceniem podatku dochodowego (w Białorusi) za lata 2019- 2022 w ogólnej kwocie 227 797,92 rubli (duża skala), tj. o czyn z cz. 2 art. 243 białoruskiego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kodeksu karnego</a>, co może być odpowiednikiem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 56;art. 56 § 1)">art. 56 § 1</a> polskiego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 ()">kodeksu karnego skarbowego</a>.</p> <p>Ścigany został zatrzymany w dniu 14 marca 2024 r. o godz. 09:55 przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>Podczas przesłuchania w prokuraturze złożył obszerne wyjaśnienia oraz oświadczył, że nie wyraża zgody na wydanie na Białoruś i korzysta z zasady specjalności.</p> <p>Wobec ściganego nie stosowano środków zapobiegawczych.</p> <p>Wnioskiem z dnia 24 maja 2024 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w <span class="anon-block">W.</span> wystąpił do tut. Sądu Okręgowego o stwierdzenie prawnej niedopuszczalności wydania ściganego stronie białoruskiej.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył co następuje.</strong> </p> <p>W niniejszej sprawie bez wątpienia zachodzą bezwzględne przesłanki prawnej niedopuszczalności wydania ściganego stypizowane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 604;art. 604 § 1;art. 604 § 1 pkt. 1;art. 604 § 1 pkt. 5;art. 604 § 1 pkt. 7)">art. 604 § 1 pkt 1, 5 i 7 k.p.k.</a> oraz jednocześnie art. 68 ust 1 pkt 1 Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białoruś o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych (Dz.U.1995.128.619 z dnia 1995.11.15).</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 604;art. 604 § 1;art. 604 § 1 pkt. 1)">art. 604 § 1 pkt 1 k.p.k.</a> wydanie jest niedopuszczalne, jeżeli osoba, której dotyczy wniosek jest obywatelem polskim. Z otrzymanych przez sąd informacji i posiadanych dokumentów wynika, że <span class="anon-block">E. S.</span> (<span class="anon-block">I. S.</span>) nabyła <span class="anon-block">(...)</span> obywatelstwo, a ponadto na stałe zamieszkuje wraz z rodziną w Rzeczypospolitej Polskiej.</p> <p>Ponadto, w niniejszej sprawie bez wątpienia zachodzi bezwzględna przesłanka prawnej niedopuszczalności wydania ściganego stypizowana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 604;art. 604 § 1;art. 604 § 1 pkt. 5;art. 604 § 1 pkt. 7)">art. 604 § 1 pkt 5 i 7 k.p.k.</a>, albowiem zachodzi uzasadniona obawa, że w państwie żądającym wydania może dojść do naruszenia wolności i praw ściganego.</p> <p>W Białorusi brak jest bowiem niezawisłych i niezależnych sądów. Władza sądownicza jest całkowicie kontrolowana przez aparat represji w szczególności służby specjalne podległe z kolei władzy wykonawczej, sędziowie nominowani są na krótki okres, celem zwiększenia ich zależności od władzy wykonawczej, która ich nominuje. Prokuratorzy posiadają nadmierne i nieproporcjonalne uprawnienia, albowiem mogą stosować tymczasowe aresztowanie bez zgody sądu. Ograniczone, a częstokroć całkowicie wykluczone jest przy tym prawo do obrony, obrońcy nie mogą bowiem zapoznawać się z aktami postępowania przygotowawczego, ogranicza się ich udział w przesłuchaniach dopóki prokuratura nie wniesie formalnie aktu oskarżenia do sądu. Ponadto niezwykle trudne jest zakwestionowanie dowodów w postaci opinii biegłych, którzy pozostają pod całkowitą kontrolą prokuratur. Białoruskie sądy uznają za dowody przeciwko oskarżonym informacje uzyskane w wyniku tortur podczas przesłuchań, zaś torturowanie przez organy ścigania jest powszechne. Natomiast skazani na kary pozbawienia wolności odbywają je w nieludzkich warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, zbyt małych celach, bez dostępu do środków higieny osobistej, pościeli oraz ciepłej odzieży, bez opieki medycznej, z głodowymi racjami żywieniowymi. Ograniczany jest także kontakt osadzonych z rodzinami i stosowana jest wobec nich przez strażników więziennych jak i brutalnych współosadzonych przemoc fizyczna 1 .</p> <p>W świetle wyżej powołanych faktów, wydanie do Republiki Białorusi osoby podejrzanej, oskarżonej lub skazanej za jakiekolwiek przestępstwo nie może mieć miejsca – w każdym bowiem przypadku zachodzi obawa, że w państwie tym może dojść do naruszenia wolności i praw osoby wydanej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 604;art. 604 § 1;art. 604 § 1 pkt. 7)">art. 604 § 1 pkt 7 k.p.k.</a>), gwarantowanych przede wszystkim w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, to jest zakazu tortur (art. 3), prawa do wolności i bezpieczeństwa osobistego (art. 5), prawa do rzetelnego procesu sądowego (art. 6), prawa do skutecznego środka odwoławczego (art. 13).</p> <p>Niewątpliwie także wydane ściganego byłoby sprzeczne z prawem polskim (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 604;art. 604 § 1;art. 604 § 1 pkt. 5)">art. 604 § 1 pkt 5 k.p.k.</a>, ponieważ zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 87;art. 87 ust. 1)">art. 87 ust. 1 Konstytucji RP</a> źródłami powszechnie obowiązującego w Polsce prawa są: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucja RP</a>, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, to w sytuacji gdy ekstradycja pozostaje w sprzeczności z tymi aktami normatywnymi, należy ją uznać za niedopuszczalną (tak Hofmański, Sadzik, Zgryzek, <em> <!-- -->Kodeks</em>, t. 3, 2012, s. 715). Ustawodawca pozostawił sądowi orzekającemu w przedmiocie wniosku państwa obcego o wydanie osoby ściganej swobodę orzekania w tym sensie, że jest on władny stwierdzić, czy z obowiązujących przepisów prawa, w tym wiążących Polskę dwu- i wielostronnych traktatów międzynarodowych, wynika <em> <!-- -->in concreto</em> dopuszczalność czy niedopuszczalność wydania tej osoby państwu wnioskującemu (postanowienie SN z 29.07.1997 r., II KKN 313/97, OSNKW 1997/9–10, poz. 85).</p> <p>Niewątpliwie zatem w tej sytuacji wydanie ściganego, któremu realnie grozi naruszenie podstawowych praw określonych w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, stanowiłoby rażące naruszenie przepisów prawa, tak krajowego jak i międzynarodowego.</p> <p>Warto zauważyć także, że gwarancje przewidziane w art. 604 § 1 pkt 5 i 7 oraz art. 3 EKPC obowiązują niezależnie od charakteru przestępstw popełnianych przez osobę ściganą w państwie wzywającym (przestępstwo kryminalne czy też tzw. przestępstwo polityczne). Gwarancje te mają również zastosowanie niezależnie, np. od stwierdzonego faktu nagannego zachowania osoby ściganej. Sąd orzekający w sprawie dopuszczalności wydania osoby ściganej ogranicza się bowiem do skontrolowania, czy zachodzą przeszkody prawne czyniące niedopuszczalnym uwzględnienie wniosku (SN IV KK 422/10, LEX nr 846391).</p> <p>Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w postanowieniu.</p> <p>1 Amnesty International Report 2020/21; The State of the World's Human Rights; Belarus 2020 https://www.ecoi.net/en/document/2048638.html,</p> <p>Report on democratisation (electoral process, civil society, independent media, governance) and rule of law (corruption) in 2020 Nations in Transit 2021 – Belarus,</p> <p>https://www.ecoi.net/en/document/2050439.html</p> </div>