VIII Gz 403/17

<p>Sygn. akt VIII Gz 403/17</p> <p>VIII Gz 407/17</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 7 grudnia 2017 r.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział VIII Gospodarczy</strong> </p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSO Anna Budzyńska</p> <p>Sędziowie: SO Agnieszka Woźniak</p> <p>SR del. Rafał Lila (sprawozdawca)</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2017 r. w Szczecinie</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z wniosku wierzyciela <span class="anon-block"> Bank (...) spółki akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zabezpieczenie majątku dłużnika</p> <p>w postępowaniu o ogłoszenie upadłości dłużnika <span class="anon-block">T. K.</span> </p> <p>na skutek zażaleń dłużnika na postanowienia Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 lutego 2017 roku oraz z dnia 26 maja 2017 roku, sygn. akt V GU 4/17</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->odrzucić oba zażalenia.</strong> </p> <p> <em> <!-- -->SSO Agnieszka Woźniak SSO Anna Budzyńska SSR del. Rafał Lila</em> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem wydanym 17 lutego 2017 roku Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim zabezpieczył majątek dłużnika <span class="anon-block">T. K.</span> prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">T. K.</span> w <span class="anon-block">L.</span> przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego w osobie <span class="anon-block">R. Z.</span>.</p> <p>W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że wniosek wierzyciela o zabezpieczenie majątku dłużnika poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego spełnia wymogi formalne, a w sprawie zaszła konieczność zabezpieczenia majątku dłużnika.</p> <p>Wniesionym 10 marca 2017 roku zażaleniem dłużnik zaskarżył w całości ww. postanowienie zarzucając, że zostało wydane przez sąd niewłaściwy miejscowo. Wywodził, że siedzibą <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">T. K.</span> nie jest <span class="anon-block">L.</span>, lecz <span class="anon-block">P.</span>. Właściwym miejscowo sądem jest zatem Sąd Rejonowy w Poznaniu, a nie Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim. Dłużnik zakwestionował również ustalenie, że w sprawie zaszła konieczność zabezpieczenia majątku. Podniósł, że w jego ocenie brak jest podstaw do ogłaszania jego upadłości, a tym samym do zabezpieczania majątku dłużnika poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego.</p> <p>Postanowieniem wydanym w dniu 26 maja 2017 roku Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim V Wydział Gospodarczy uznał się niewłaściwym miejscowo i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu Poznań-Stare Miasto w <span class="anon-block">P.</span>, Wydziałowi XI Gospodarczemu do Spraw Upadłościowych i Naprawczych. W uzasadnieniu poza wskazaniem, że w <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block">T. K.</span> nie prowadzi działalności gospodarczej, a jedynie posiada wynajmowane innym podmiotom nieruchomości, powołał się na art. 19 ustawy Prawo upadłościowe. Na mocy ust. 4 tego przepisu czynności dokonane w sądzie niewłaściwym pozostają w mocy.</p> <p>Zażaleniem wniesionym 12 czerwca 2017 roku dłużnik zaskarżył postanowienie z dnia 26 maja 2017 roku w zakresie zawartego w uzasadnieniu stwierdzenia o pozostawaniu w mocy czynności dokonanych w niniejszym postępowaniu przez Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim, a polegających na zabezpieczeniu majątku poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego.</p> <p>Wierzyciel wniósł o oddalenie zażalenia dłużnika wskazując, że prowadzone przeciwko dłużnikowi postępowania egzekucyjne pozostaje bezskutecznie od 2014 roku, co świadczy o blokowaniu przez dłużnika egzekucji oraz innych działań komornika.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Szczecinie zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenia dłużnika – zarówno na postanowienie z dnia 17 lutego 2017 roku, jak i postanowienie z 26 maja 2017 roku podlegały odrzuceniu jako niedopuszczalne.</p> <p>W pierwszej kolejności wskazać należy, że istotą zażaleń złożonych przez dłużnika <span class="anon-block">T. K.</span> było kwestionowanie zasadności zabezpieczenia jego majątku przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego, przy czym w odniesieniu do postanowienia z dnia 17 lutego 2017 roku dłużnik kwestionował dokonanie tego zabezpieczenia, a w odniesieniu do postanowienia z dnia 26 maja 2017 roku, przekazującego na jego wniosek sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Poznań-Stare Miasto w <span class="anon-block">P.</span>, dłużnik kwestionował wyrażone w uzasadnieniu postanowienia stwierdzenie o pozostawaniu w mocy czynności podjętych przez sąd niewłaściwy.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 370)">art. 370 k.p.c.</a> Sąd pierwszej instancji odrzuci na posiedzeniu niejawnym apelację wniesioną po upływie przepisanego terminu, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym apelację, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd pierwszej instancji (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 373)">art. 373 k.p.c.</a>). Zgodnie zaś ze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (zd. 1;art. 397;art. 397 § 2)">zdaniem 1 art. 397 § 2 k.p.c.</a> do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu apelacyjnym.</p> <p>Wniesienie przez dłużnika zażalenia na zabezpieczenie majątku dłużnika w postępowaniu o ogłoszenie upadłości poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego było niedopuszczalne.</p> <p>Na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów, tj. do dnia 31 grudnia 2015 roku, przedmiotową kwestię regulował przepis art. 42 ustawy Prawo upadłościowe, zgodnie z którym na postanowienie co do sposobu zabezpieczenia przysługiwało zażalenie. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że uczestnicy postępowania o ogłoszenie upadłości nie mogą kwestionować samego faktu udzielenia zabezpieczenia, a jedynie sposób w jaki zabezpieczenie zostało dokonane. Zażalenie przysługuje bowiem „na postanowienie co do sposobu zabezpieczenia”. Natomiast przez „sposób zabezpieczenia” należy rozumieć środek, za pomocą którego Sąd dokonał zabezpieczenia (<em> <!-- -->por. orzeczenie Sądu Okręgowego w Szczecinie wydane w sprawie VIII Gz 45/16</em>).</p> <p>Z chwilą wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 15 maja 2015 roku Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1508), tj. od 1 stycznia 2016 roku przepis ten uchylono.</p> <p>Zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami, mającymi zastosowanie w przedmiotowej sprawie, wszczętej 12 stycznia 2017 roku, w postępowaniu upadłościowym zażalenie przysługuje na postanowienie sądu kończące postępowanie oraz w przypadkach określonych w ustawie (art. 33 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe). Ustawa nie przewiduje zażalenia na postanowienie o ustanowieniu tymczasowego nadzorcy sądowego. Nie sposób również uznać, by postanowienie o ustanowieniu tymczasowego nadzorcy sądowego było postanowieniem kończącym postępowanie.</p> <p>Brak jest również podstaw do uznania, że zaskarżalność tego postanowienia wynika z odpowiedniego stosowania przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a> o postępowaniu zabezpieczającym w sprawach nieuregulowanych w ustawie (art. 37).</p> <p>Odpowiednie zastosowanie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a> o postępowaniu zabezpieczającym mogłoby uzasadniać zastosowanie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 741)">art. 741 k.p.c.</a> o przysługiwaniu zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie zabezpieczenia. W ocenie Sądu Okręgowego nie można jednak uznać, aby kwestia zaskarżalności postanowień o zabezpieczeniu majątku dłużnika w postępowaniu upadłościowym była „sprawą nieuregulowaną" w ustawie Prawo upadłościowe. Wręcz przeciwnie, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19340930834" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe - Dz. U. z 1934 r. Nr 93, poz. 834 ()">prawo upadłościowe</a> przewiduje zażalenie na wybrane postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia majątku, tj. na postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego oraz o uchyleniu zajęcia rachunku bankowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19340930834" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe - Dz. U. z 1934 r. Nr 93, poz. 834 (art. 39;art. 39 ust. 3)">art. 39 ust. 3</a>). Przyjęcie poglądu o dopuszczalności zażalenia na postanowienie o ustanowieniu tymczasowego nadzorcy sądowego na podstawie stosowanego odpowiednio <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 741)">art. 741 k.p.c.</a> czyniłoby bezprzedmiotową regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19340930834" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe - Dz. U. z 1934 r. Nr 93, poz. 834 (art. 39;art. 39 ust. 3;art. 39 ust. 3 zd. 2)">art. 39 ust. 3 zdanie drugie prawa upadłościowego</a>. W konsekwencji byłoby sprzeczne z założeniem racjonalności ustawodawcy.</p> <p>Zwrócić również należy uwagę, że do wydawanego w składzie trzyosobowym postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego zastosowanie znajduje także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 360)">art. 360 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19340930834" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe - Dz. U. z 1934 r. Nr 93, poz. 834 (art. 37)">art. 37 prawa upadłościowego</a>. Zgodnie z powołanym przepisem postanowienia stają się skuteczne w takim zakresie i w taki sposób, jaki wynika z ich treści, z chwilą ogłoszenia, a jeżeli ogłoszenia nie było – z chwilą podpisania sentencji. Postanowienie wskazujące osobę tymczasowego nadzorcy sądowego wywołuje skutek w sferze prawnej i nie wymaga wykonania.</p> <p>Nadto, zgodnie ze zdaniem 2 ust. 1 przepisu art. 38 ustawy, do tymczasowego nadzorcy sądowego odpowiednio stosuje się przepisy m.in. art. 170-172 ustawy. Zgodnie z art. 172 ust. 1 na postanowienie w przedmiocie odwołania syndyka oraz na postanowienie sędziego-komisarza w przedmiocie upomnienia lub nałożenia grzywny na syndyka przysługuje zażalenie. Zażalenie przysługuje również syndykowi. Z zestawienia tych przepisów także wynika, że postanowienie w przedmiocie ustanowienia tymczasowego nadzorcy sądowego nie jest zaskarżalne. Analogiczne stanowisko wyrażono, w odniesieniu do ustanowienia tymczasowego nadzorcy sądowego w postępowaniu restrukturyzacyjnym, w komentarzu <span class="anon-block">A. H.</span> do art. 268 ustawy Prawo restrukturyzacyjne (<em> <!-- -->wyd. WK 2017, <span class="anon-block"> (...)</span> </em>).</p> <p>Z uwagi na powyższe, wydane na posiedzeniu niejawnym postanowienie o ustanowieniu tymczasowego nadzorcy sądowego, jako niezaskarżalne, nie wymaga uzasadnienia (na podstawie odpowiednio stosowanego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 357;art. 357 § 2)">art. 357 § 2 k.p.c.</a>). Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim postanowienie z 17 lutego 2017 o ustanowieniu tymczasowego nadzorcy sądowego uzasadnił. Niemniej ani to, ani też niepoinformowanie dłużnika o nieprzysługiwaniu zażalenia na ww. postanowienie nie mogło skutkować dopuszczalnością jego zaskarżenia.</p> <p>W odniesieniu natomiast do postanowienia z 26 maja 2017 roku w pierwszej kolejności zauważyć należy, że co do zasady postanowienie to dotyczyło stwierdzenia niewłaściwości miejscowej Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim oraz przekazania sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Poznań-Stare Miasto w <span class="anon-block">P.</span>. Niezależnie od ujęcia w uzasadnieniu tego postanowienia, że dotychczasowe czynności pozostają w mocy, sentencja tego postanowienia obejmowała jedynie przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi.</p> <p>Tymczasem zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy prawo upadłościowe na postanowienie o przekazaniu sprawy w sytuacji, w której okaże się, że właściwy do rozpoznania sprawy o ogłoszenie upadłości jest inny sąd, zażalenie nie przysługuje. Pamiętać również należy, że przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia jest pokrzywdzenie orzeczeniem (<em> <!-- -->por. uchwała Sądu Najwyższego - zasada prawna - z dnia 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, publ. <span class="anon-block"> (...)</span> </em>), którego w postanowieniu tym – wydanym na wniosek dłużnika - nie sposób stwierdzić.</p> <p>Nie sposób również uznać, by zażalenie przysługiwało dłużnikowi na zawarte w uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzenie o pozostawaniu w mocy dotychczasowych czynności, w tym obejmującej ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Pomijając omówioną wyżej kwestię niedopuszczalności zaskarżenia tego postanowienia Sąd Okręgowy w Szczecinie nadmienia, że pozostanie w mocy czynności dokonanych w sądzie niewłaściwym następuje z mocy prawa, tj. na podstawie art. 19 ust. 4 zd. 4 ustawy prawo upadłościowe. Zgodnie z tym przepisem „czynności dokonane w sądzie niewłaściwym pozostają w mocy”. Przytoczenie tego przepisu w treści uzasadnienia postanowienia z dnia 26 maja 2017 roku nie uprawniało dłużnika do wniesienia zażalenia.</p> <p>Mając na uwadze wszystkie wskazane okoliczności Sąd Okręgowy w Szczecinie odrzucił zażalenia dłużnika na postanowienia Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 lutego 2017 roku oraz 26 maja 2017 roku jako niedopuszczalne, o czym orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 370)">art. 370 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 373)">art. 373 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 §2 k.p.c.</a> </p> <p> <em> <!-- -->SSO Agnieszka Woźniak SSO Anna Budzyńska SSR del. Rafał Lila</em> </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>1.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>2.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>1.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> </div>