I C 933/15
Суди загальної юрисдикції2017-12-07
Номер справи
I C 933/15
Дата рішення
2017-12-07
Тип
SENTENCE
Судді
Anna Lisowska (PRESIDING_JUDGE)
Резюме
Wady istotne przy robotach budowlanych.
Текст рішення
<p>Sygn. akt I C 933/15</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 7 grudnia 2017 r.</p>
<p>Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="186"/>
<col width="525"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSR Anna Lisowska</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>sekretarz sądowy Judyta Masłowska</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. w Piszu na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">T. O.</span>, <span class="anon-block">A. O.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">E.</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>o r z e k a :</p>
<p>I.
Powództwo oddala.</p>
<p>II.
Zasądza od powodów <span class="anon-block">T. O.</span>, <span class="anon-block">A. O.</span> solidarnie na rzecz pozwanego <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">E.</span> kwotę 4 817 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</p>
<p>Sygn. akt I C 933/15</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> wystąpili przeciwko <span class="anon-block"> (...)</span> Sp. z o.o. z siedzibą w <span class="anon-block">E.</span> o zapłatę kwoty 25 0005,48 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 16 listopada 2015r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu , w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>Uzasadniając pozew powodowie wskazali, że w dniu 23 listopada 2011 roku strony zawarły umowę przedwstępną , zgodnie z którą pozwany zobowiązał się wybudować, a powodowie kupić <span class="anon-block">lokal mieszkalny nr (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>. Szczegółowy opis i standard wykonania lokalu zawierał załącznik nr 2 do umowy, projekt budowlany inwestycyjny oraz dokumentacja techniczna i projektowa. W dniu 17 listopada 2015r. strony zawarły umowę sprzedaży przedmiotowego lokalu mieszkalnego.</p>
<p>Na podstawie opisu technicznego do projektu architektury budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego <span class="anon-block">Osiedle (...)</span> przyjęto konkretne rozwiązania architektoniczno - budowlane oraz konstrukcyjno – materiałowe, zgodnie z którymi pozwany zobowiązał się wybudować lokal mieszkalny:</p>
<p>1)
W zakresie izolacji termicznej – docieplenie stropu nad garażami o i fragmentów ścian od wewnątrz wełną mineralną grubości 12 cm wraz z tynkiem na siatce, w zakresie izolacji akustycznej zastosowanie styropianu <span class="anon-block">(...)</span> grubości 6 cm w stropie nad piwnicą oraz wełny mineralnej grubości 12 cm od spodu stropu w garażach indywidualnych ( pkt. IV ppkt. 4.11 opisu technicznego),</p>
<p>2)
Obmurowanie komina z pustaków ceramicznych , wentylacyjnych bloczkami silikatowymi grubości 6,5 cm ( pkt. IV ppkt. 4.9 opisu technicznego),</p>
<p>3)
Stolarka okienna PCV wyposaża w automatyczne nawiewniki higrosterowalne nawiewniki powietrzne,</p>
<p>4)
Wyłożenie warstwy zewnętrznej balkonu gresem antypoślizgowym ułożonym w tzw. „caro” ( pkt. IV ppkt. 4.8 opisu technicznego),</p>
<p>5)
Przeszklenie balustrady balkonu szkłem bezpiecznym hartowanym (pkt. IV ppkt. 4.12.5 opisu technicznego).</p>
<p>Powodowie dysponowali dokumentacją projektową i akceptowali jej rozwiązania architektoniczno – budowlane oraz konstrukcyjno materiałowe. Te konkretne warunki oraz oświadczenie pozwanej spółki i naoczne sprawdzenie stanu lokalu stanowiły w momencie jego odbioru dla powodów podstawę akceptacji i protokolarnego odebrania lokalu mieszkalnego. Wady lokalu ujawniły się później. Pierwszym przejawem niezgodności z projektem było skraplanie się pary wodnej oraz wykwity pleśni i grzyb na ścianie, na której umiejscowiony jest komin wentylacyjny prowadzący od garażu. Zjawisko to powodowie zaobserwowali od sierpnia 2013r. W wyniku gruntownego sprawdzenia zastosowanych przez pozwanego materiałów i rozwiązań ustalono następuje braki oraz uchybienia, stanowiące niezgodność z projektem:</p>
<p>1)
Niewłaściwie ocieplenie stropów między garażem i pierwszą kondygnacją budynku (będących dla lokalu powodów podłogą oddzielającą mieszkanie od garaży) poprzez wykorzystanie na górze styropianu zwykłego o grubości 5 cm, zamiast planowego styropianu posadzkowego o grubości 6 cm oraz docieplenie fragmentów ścian od spodu (od strony garażu) styropianem 12 cm zamiast planowanej wełny mineralnej grubości 12 cm wraz z tynkiem na siatce ,</p>
<p>2)
Zastosowanie do budowy kominów pustków keramzytowych zamiast pustaków ceramicznych obmurowanych bloczkami silikatowymi . Brak obmurowania kominów bloczkami silikatowymi ,</p>
<p>3)
Niewyposażenie stolarki okiennej w automatyczne higrosterowalne nawiewniki powietrzne,</p>
<p>4)
Brak wyłożenia warstwy zewnętrznej balkonu gresem antypoślizgowym,</p>
<p>5)
Wykonanie balustrad balkonowych z tworzywa sztucznego zamiast przeszklenia bezpiecznym szkłem hartowanym,</p>
<p>6)
Nieocieplenie wrót garażowych oraz szerokość drzwi z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20020750690" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ()">Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.</a> w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie.</p>
<p>Na skutek powyższego powodowie wezwali pozwaną spółkę do usunięcia ujawnionych nieprawidłowości pismami z dnia 21 marca 2014r. i 19 maja 2014r.</p>
<p>W dniu 12 sierpnia 2014r. Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> skierował do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w <span class="anon-block">P.</span> pismo wskazuje na niezgodności wykonania budynku z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ()">prawa budowlanego</a> oraz projektem budowy.</p>
<p>W dniu 13 lutego 2015r. odbył się przegląd gwarancyjny lokalu mieszkalnego powodów. Uczestniczący w czynnościach kierownik budowy nie uznał zgłaszanych wad .</p>
<p>Pismem z dnia 2 listopada 2015r. powodowie ostatecznie wezwali pozwanego do zapłaty kwoty 25 005,48 zł tytułem odszkodowania za wadliwe wykonanie umowy. Na wskazaną kwotę składają się: 11 901,96 zł - koszt pełnego remontu wyceniony przez potencjalną firmę usługową , 390 zł - strata wynikająca ze zmniejszenia powierzchni mieszkania o 0,13 m2, 1 585,70 zł - położenie posadzki na balkonie i kupno balustrady balkonowej, 2 400 zł – koszt demontażu i ponownego montażu mebli wykonanych pod wymiar, 1 200 zł – koszt wynajmu garażu na składowanie mebli, 3 600 zł – koszt wynajmu mieszkania na okres 3 miesięcy remontu, 3 222,46 zł – poszerzenie wjazdu do garażu, 705,36 zł – strata związana ze zmniejszeniem powierzchni garażu o 0 ,52 m2.</p>
<p>Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>Sąd Rejonowy ustalił, co następuje:</p>
<p>W dniu 23 listopada 2011 roku <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> zawarli z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o. o.</span> w <span class="anon-block">E.</span> umowę na podstawie której <span class="anon-block"> (...) Sp. z o. o.</span> w <span class="anon-block">E.</span> zobowiązał się wybudować , a powodowie kupić lokal mieszkalny usytuowany na parterze realizowanego budynku mieszkaniowego wielorodzinnego o wstępnie ustalonej powierzchni użytkowej 58,69 m2. Zgodnie z paragrafem 2 w/w umowy szczegółowy opis i standard wykonania lokalu zawierał załącznik nr 2 do umowy będący jej integralną częścią.</p>
<p>W paragrafie 3 umowy nabywcy oświadczyli, że zapoznali się z projektem budowlanym inwestycji oraz z dokumentacją techniczną i projektową i na tej podstawie dokonali wyboru lokalu.</p>
<p>W paragrafie 10 pkt. C umowy zapisano, że z przeprowadzonego odbioru technicznego sporządza się protokół podpisany przez strony umowy.</p>
<p>Zgodnie z paragrafem 12 pkt. 1 deweloper ponosi względem nabywców odpowiedzialność za wady lokalu wedle odpowiednio stosowanych przepisów o rękojmi za wady przy umowie sprzedaży przy uwzględnieniu postanowień zawartej umowy. Zgodnie z par. 12 ust. 7 w/w umowy, niezastosowanie się przez nabywców do instrukcji użytkowania budynku, która zostanie przekazana w dni odbioru lokalu oraz wszelkie zmiany i przeróbki dokonane przez nabywców w szczególności w konstrukcji i instalacjach , z zastrzeżeniem par. 9 , powodują utratę uprawnień z rękojmi.</p>
<p>Wymienienie elementów wyposażenia zawierał załącznik nr 2 do umowy.</p>
<p>W dniu 8 października 2012r. <span class="anon-block">T. O.</span> zapoznał się i podpisał protokół zdawczo - odbiorczy z przejęcia lokalu mieszkalnego oraz garażu. Zgodnie z zapisem protokołu kupujący oświadczył, że lokal mieszkalny, w tym stolarkę okienną dokładnie obejrzał i nie wnosi zastrzeżeń do ich stanu.</p>
<p>W dniu 17 listopada 2012r. powodowie zawarli z pozwanym umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i niemieszkalnego i jego sprzedaży. Działający w imieniu <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">E.</span> <span class="anon-block">J. D.</span> oświadczył, że budynek w którym znajdują się lokale powodów został wzniesiony zgodnie z pozwoleniem na budowę udzielonym ostateczną decyzją Starosty <span class="anon-block">P.</span> z dnia 30 września 2011r.</p>
<p>
<span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">T.</span> małżonkowie <span class="anon-block"> (...)</span> oświadczyli, że zapoznali się z projektem budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego i lokalu niemieszkalnego oraz ze stanem technicznym lokali , nie stwierdzili usterek technicznych i nie wnoszą żadnych zastrzeżeń, a ponadto oświadczyli że zapoznali się z instrukcją korzystania z budynku mieszkalnego i lokalu mieszkalnego i kwitują jego odbiór oraz zobowiązują się stosować do przepisów zawartych w instrukcji.</p>
<p>W opisie technicznym do projektu budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego wskazano m.in.:</p>
<p>- balkony – warstwa zewnętrzna z gresu antypoślizgowego ułożonego w „caro” (pkt. 4.8),</p>
<p>- komin z pustaków ceramicznych , wentylacyjnych , obmurowanych bloczkami silikatowymi ( pkt. 4.9),</p>
<p>- izolacja stropów w pomieszczeniach mokrych (łazienki , kuchnie, sanitariaty) 2 x papa asfaltowa z wyłożeniem na ścianę 15 cm; izolacja termiczna – docieplenie stropu nad garażami i fragmentów ścian od wewnątrz - wełna mineralna gr. 12 cm plus tynk na siatce , styropian grubości 6 cm, wełna mineralna grubości 12 cm od spodu stopu w garażach indywidualnych (pkt. 4.11), wykończenie wewnętrzne - podłogi pomieszczenia mokre, styropian 6 cm w parterze 2 x papa z wywinięciem na ściany 15 cm (pkt. 4.12.1),</p>
<p>-stolarka okienna z wyłączeniem kuchni aneksów kuchennych i drzwi balkonowych wyposażona w nawiewniki higrosterowane (pkt. 4.12.4),</p>
<p>- balustrady - przeszklenie szkłem bezpiecznym hartowanym w kolorze jasnoróżowym (pkt. 4.12.4)</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowodów : umowa z dnia 23.11.2011r. k. 159-161, załącznik nr 1 do umowy k. 162, załącznik nr 2 do umowy k. 21, <span class="anon-block">aneks nr (...)</span> do umowy z dnia 23.11.2011 k. 159, akt notarialny kupna lokalu mieszkalnego k. 163-173, opis techniczny k. 28- 30 , protokół zdawczo – odbiorczy z dnia 08.10.2012r. k. 107-108, instrukcja użytkowania lokalu mieszkalnego k. 109-114 )</em>
</p>
<p>Pismami z dnia 21 marca 2014r. i 19 maja 2014r. <span class="anon-block">T. O.</span> zwrócił się do <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z reklamacją wskazując na nie wyposażenie stolarki okiennej w automatyczne higrosterowalne nawiewniki powietrza , nieprawidłową konstrukcję kominów wentylacyjnych z uwagi na brak obudowania cegłą , spękanie ścian i sufitów, użycie styropianu o grubości 5 cm zamiast 6 cm, zbyt wąskie drzwi garażowe. W piśmie z dnia 19 maja 2014r. powód wniósł o usunięcie wad w terminie 14 dni od otrzymania pisma , a w przypadku braku możliwości usunięcia wad w wyznaczonym terminie o pisemną odpowiedź z uzasadnieniem.</p>
<p>Pismem z dnia 27 maja 2014r. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> wyraziło gotowość montażu nawiewników okiennych.</p>
<p>Pismem z dnia 12 sierpnia 2014r. Wspólnota mieszkaniowa przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w <span class="anon-block">P.</span> o informację na jakiej podstawie odbył się odbiór budynku wielorodzinnego położonego w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</p>
<p>Na wniosek Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w <span class="anon-block">P.</span> Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej wszczął postępowanie dyscyplinarne w związku z niedopełnieniem obowiązków przy budowie budynku mieszkalnego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>.</p>
<p>Decyzją z dnia 10 lutego 2015r. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej umorzył postępowanie.</p>
<p>Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej wskazał, że:</p>
<p>- szerokość wrót garażowych odpowiada <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20020750690" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ()">Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.</a> w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,</p>
<p>- zamontowanie ocieplanych wrót garażowych nie byłoby zasadne techniczne, nieocieplenie wrót garażowych wynikało z przyjęcia założenia do obliczenia zapotrzebowania na energię w projekcie budowlanym i było nieistotnym odstępstwem od projektu technicznego,</p>
<p>- zastosowany system kominowy <span class="anon-block"> firmy (...)</span> jest systemem bardziej skutecznym technicznie i nie wymagał obmurowania bloczkami, co spowodowało odciążenie konstrukcji,</p>
<p>- odstąpiono od montażu nawiewników, gdyż użytkownicy mieszkań wyposażonych w nawiewniki skarżyli się na zbyt intensywne przewietrzenie i wychładzanie mieszkań. Część mieszkańców budynku przy <span class="anon-block">ul.(...)</span> wyraziło chęć montażu nawiewników , co skutkowało montażem po jednej sztuce , następne nawiewniki zostaną zamontowane po dłuższym użytkowaniu po wyrażeniu woli przez użytkowników,</p>
<p>- brak niezgodności z projektem ocieplenia stropów między garażami , a I kondygnacją. Zastosowana izolacja posiada lepsze parametry w zakresie ochrony cieplnej w stosunku do wymagań określonych w projekcie budowlanym ,</p>
<p>- zastosowanie na balustrady balkonowe płyt balkonowych <span class="anon-block"> (...)</span> podniosło funkcjonalność i bezpieczeństwo użytkowania, co stanowiło nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowody: pismo z 21.03.2014r. k. 62, pismo z 19.05.2014r. k. 63, pismo <span class="anon-block"> (...)</span> k. 64, pismo do <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> k. 68, odpowiedź <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> k. 69, wezwanie do zapłaty z dnia 02.<span class="anon-block"> (...)</span>. k. 73, pismo z dnia 23 lutego 2015r. k. 72, kosztorys ofertowy z dokumentacją fotograficzną k. 75-85, oświadczenie zespołu projektowego z dnia 10.10.2012r. k. 117, protokół z czynności kontrolnych k. 174-175, protokół z okresowej rocznej kontroli stanu technicznego budynku k. 44-47, decyzja Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej k. 121, zeznania świadków: <span class="anon-block">A. B.</span> , <span class="anon-block">W. G.</span> , częściowo zeznania powoda <span class="anon-block">T. O.</span>, częściowo zeznania przedstawiciela pozwanego <span class="anon-block">W. Ł.</span>, <span class="anon-block">M. D.</span> - zapis protokołu rozprawy z dnia 20 lipca 2016r. k. 150)</em>
</p>
<p>Biegły sądowy z zakresu budownictwa ustalił, że zastosowanie przez pozwanego innych pełnowartościowych materiałów nie stanowi wady. Wszystkie materiały zostały dopuszczone do obrotu zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040920881" title="Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych - Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 881 (art. 5)">art. 5 Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o wyrobach budowlanych</a>. Przedmiotowy obiekt budowlany uzyskał pozwolenie na użytkowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami, a autorzy projektu złożyli stosowane oświadczenie odnoście nieistotnych odstąpień od projektu budowlanego. Biegły wskazał , że wszystkie wprowadzone w trakcie realizacji obiektu zmiany były zmianami nieistotnymi Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 (art. 36 a;art. 36 a ust. 5)">art. 36 a ust. 5 Ustawy prawo budowlane</a> nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne , zmiany zamierzonego użytkowania obiektu lub jego części , ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii , uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów wymaganych przepisami szczególnymi.</p>
<p>Odnosząc się do przyczyny zawilgocenia lokalu, biegły wskazał, że przyczyną powyższego był brak odpowiedniej cyrkulacji powietrza , spowodowany samowolnym przerobieniem przez powoda otworów i wentylacji oraz przesłonienie otworu wentylacyjnego szafką kuchenną, znaczna emisja pary wodnej , niedogrzanie mieszkania , niezmierne uszczelnienie mieszkania , brak regularnego wietrzenia, oraz położenie na ścianach tapet.</p>
<p>Odnosząc się do szerokości wrót garażowych biegły powołał się na normy wynikające z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002r. Biegły wskazał , że powód korzysta z garażu. Garaż został zaprojektowany jako nieocieplony. Docieplenie wrót garażowych do garażu nieocieplonego jest ekonomicznie nieuzasadnione.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: opinia biegłego z zakresu budownictwa k. 203-253, opinia uzupełniająca k. 285-299, opinia biegłego - zapis protokołu rozprawy z dnia 1 czerwca 2017r. k. 347)</em>
</p>
<p>Sąd Rejonowy zważył, co następuje:</p>
<p>Roszczenie powodów nie było zasadne.</p>
<p>Na gruncie niniejszej sprawy zastosowanie znajdują przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> przepisy obowiązujące w dacie zwarcia przez powodów umowy kupna spornego lokalu mieszkalnego i lokalu niemieszkalnego, to jest w 2012 roku.</p>
<p>Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 647)">art. 647 kpc</a> przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia.</p>
<p>Umowa o roboty budowlane ma charakter konsensualny, jest umową wzajemną. Do jej elementów przedmiotowo istotnych należy zobowiązanie się wykonawcy do wykonania obiektu, zgodnie z projektem i zasadami wiedzy technicznej. Inwestor natomiast zobowiązany jest do zapłaty wynagrodzenia. Na inwestorze spoczywa ponadto powinność dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu.</p>
<p>Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 565;art. 565 § 1)">art. 565 § 1 kc</a> do skutków opóźnienia się przez wykonawcę z rozpoczęciem robót lub wykończeniem obiektu albo wykonywania przez wykonawcę robót w sposób wadliwy lub sprzeczny z umową, do rękojmi za wady wykonanego obiektu, jak również do uprawnienia inwestora do odstąpienia od umowy przed ukończeniem obiektu stosuje się odpowiednio przepisy o umowie o dzieło.</p>
<p>Zgodnie z obowiązującym w 2012 roku przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 637)">art. 637 kc</a> paragafem 1, jeżeli dzieło ma wady, zamawiający może żądać ich usunięcia, wyznaczając w tym celu przyjmującemu zamówienie odpowiedni termin z zagrożeniem, że po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu nie przyjmie naprawy. Przyjmujący może odmówić naprawy, gdyby wymagała nadmiernych kosztów. Zgodnie z paragrafem 2, gdy wady usunąć się nie dadzą albo gdy z okoliczności wynika, że przyjmujący zamówienie nie zdoła ich usunąć w czasie odpowiednim, zamawiający może od umowy odstąpić, jeżeli wady są istotne; jeżeli wady nie są istotne, zamawiający może żądać obniżenia wynagrodzenia w odpowiednim stosunku. To samo dotyczy wypadku, gdy przyjmujący zamówienie nie usunął wad w terminie wyznaczonym przez zamawiającego.</p>
<p>Odbiór robót jest obowiązkiem zamawiającego, a postanowienie umowne, które uzależnia prawo wykonawcy od podpisania bezusterkowego protokołu odbioru, uznać należy za nieważne, jako sprzeczne z istotą umowy o roboty budowlane w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647)">art. 647 kc.</a> W sytuacji, gdy wykonawca zgłosił zakończenie robót budowlanych i brak jest wad istotnych, zamawiający jest zobowiązany do ich odbioru. W protokole z tej czynności, stanowiącym pokwitowanie spełnienia świadczenia i podstawę dokonania rozliczeń stron, niezbędne jest zawarcie ustaleń co do jakości wykonanych robót, w tym ewentualnego wykazu wszystkich ujawnionych wad z terminami ich usunięcia lub oświadczeniem inwestora o wyborze innego uprawnienia przysługującego mu z tytułu odpowiedzialności wykonawcy za wady ujawnione przy odbiorze. Odmowa odbioru będzie uzasadniona jedynie w przypadku, gdy stwierdzone wady będą na tyle istotne, że obiekt nie będzie się nadawał do użytkowania.</p>
<p>Inwestor może natomiast skutecznie dochodzić usunięcia wad w oparciu o przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 637)">art. 637 kc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 638)">art. 638 kc</a>, jednak to jego uprawnienie nie wpływa na obowiązek odbioru i zapłaty wynagrodzenia za roboty budowlane. (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2017r. I ACa 689/16, Legalis)</p>
<p>Z kolei w wyroku z dnia 21 stycznia 2016r. sygn. I ACa 1060/15 Sąd Apelacyjny w Szczecinie wskazał, iż wadliwość wykonanego dzieła umożliwia realizowanie uprawnień wynikających z rękojmi (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 637)">art. 637 KC</a>) lub roszczeń odszkodowawczych na zasadach ogólnych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 KC</a>) o ile nie przewidziano w umowie szczególnej odpowiedzialności z tego tytułu, np. obowiązku zapłaty kar umownych za nie usunięcie wad w terminie. Inwestorowi w razie wadliwego wykonania robót budowlanych, przysługuje wybór co do sposobu uzyskania rekompensaty od wykonawcy robót budowlanych. Może on oprzeć swoje roszczenie wyłącznie na przepisach ogólnych o odpowiedzialności kontraktowej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 KC</a>) albo też, nie rezygnując z uprawnień przysługujących mu z rękojmi, dodatkowo dochodzić naprawienia poniesionej szkody. Dokonanie tego wyboru wywołuje określone skutki prawne i procesowe. Jeżeli wybrał reżim rękojmi musi jedynie udowodnić istnienie wady, natomiast jeżeli wybrał reżim odpowiedzialności kontraktowej przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 kc</a> musi udowodnić fakt nienależytego wykonania zobowiązania przez inwestora, rodzaj i wysokość szkody oraz istnienie normalnego związku przyczynowego między nienależytym wykonaniem zobowiązania, a szkodą. W takiej sytuacji bowiem, wykonawca nie odpowiada według surowszego reżimu odpowiedzialności za samo istnienie wady, lecz za szkodę wyrządzoną niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania. Inwestor obowiązany jest zbadać budynek dokładnie, z należytą starannością w chwili odbioru. A jeżeli mimo starannego odbioru wad nie dało się wykryć i ujawniły się one później, to niezwłocznie o nich zawiadomić wykonawcę. Niedopełnienie tych obowiązków powoduje utratę roszczeń z rękojmi. Przesłanką powstania uprawnień z rękojmi nie są również wady obiektu budowlanego powstałe wskutek wykonania robót według wskazówek inwestora, pod warunkiem uprzedzenia inwestora przez wykonawcę, że wykonanie robót według jego wskazówek będzie miało ujemne następstwa w postaci np. odstępstwa od projektu, zasad sztuki budowlanej, czy też wadliwego funkcjonowania budynku (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 651)">art. 651 kc</a>).</p>
<p>W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy brak było podstaw do ustalenia, że wskazane przez powodów nieprawidłowości przy budowie ich lokalu mieszkalnego i garażowego stanowiły wady i aby były to wady istotne.</p>
<p>W pierwszej kolejności wskazać należy, że z zawartej między stronami umowy o realizację budowy lokalu mieszkalnego z dnia 23 listopada 2011 roku nie wynika, aby projekt budowlany i opis techniczny stanowiły załącznik do umowy. Natomiast zgodnie z paragrafem 2 ust.5 w/w umowy szczegółowy opis i standard wykonania lokalu zawiera załącznik nr 2 do niniejszej umowy – wyposażenie lokalu, będący jej integralną częścią. Załącznik ten wymienia m.in. podłogi jako szlichtę cementową (podłożone do indywidualnego wykończenia przez kupującego), stolarkę okienną z PCV z szybami zespolonymi i parapetami i balkon. Przy czym w opisie balkonu załącznik nie wskazuje sposobu wykończenia podłogi oraz rodzaju balustrady. (k. 21). Natomiast wskazany w opisie technicznym sposób wykończenia lokali jest wyłącznie opisem przykładowego wykończenia nie wiążącego w żaden sposób wykonawcy.</p>
<p>Ponadto w protokole zdawczo – odbiorczym z dnia 8 października 2012r. powodowie nie zgłosili żadnych uwag i zastrzeżeń do przedmiotowego lokalu, co znajduje jednoznaczne potwierdzenie w zapisie protokołu „ kupujący oświadcza , że opisany w pkt. 1 lokal dokładnie obejrzał i nie wnosi zastrzeżeń do jego stanu.” (k. 107). Z kolei w paragrafie 7 umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i niemieszkalnego i jego sprzedaży z dnia 17 listopada 2012r. <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">T.</span> małżonkowie <span class="anon-block"> (...)</span> oświadczyli, że zapoznali się z projektem budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego i lokalu niemieszkalnego oraz ze stanem technicznym lokali, nie stwierdzili usterek technicznych i nie wnoszą żadnych zastrzeżeń, a ponadto oświadczyli, że zapoznali się z instrukcją korzystania z budynku mieszkalnego i lokalu mieszkalnego i kwitują jego odbiór oraz zobowiązują się stosować do przepisów zawartych w instrukcji. (k. 163-173).</p>
<p>W trakcie prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w <span class="anon-block">P.</span> postępowania wyjaśniającego w sprawie odstępstw od projektu w trakcie realizacji budynku mieszkalnego , w którym położony jest lokal powodów ustalono ponadto, że zamontowanie ocieplanych wrót garażowych nie było zasadne techniczne, nieocieplenie wrót garażowych wynikało z przyjęcia założenia do obliczenia zapotrzebowania na energię w projekcie budowlanym i było nieistotnym odstępstwem od projektu technicznego, zastosowany system kominowy <span class="anon-block"> firmy (...)</span> jest systemem bardziej skutecznym technicznie i nie wymagał obmurowania bloczkami, co spowodowało odciążenie konstrukcji, odstąpiono od montażu nawiewników okiennych, albowiem użytkownicy mieszkań wyposażonych w nawiewniki skarżyli się na zbyt intensywne przewietrzenie i wychładzanie mieszkań . Część mieszkańców budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> wyraziło chęć montażu nawiewników , co skutkowało montażem po jednej sztuce , następne nawiewniki miały być zamontowane po dłuższym użytkowaniu po wyrażeniu woli przez użytkowników. Ustalono brak niezgodności z projektem w zakresie ocieplenia stropów między garażami , a I kondygnacją. Wskazano, iż zastosowana izolacja posiada lepsze parametry w zakresie ochrony cieplnej w stosunku do wymagań określonych w projekcie budowlanym. Zastosowanie na balustrady balkonowe płyt balkonowych <span class="anon-block"> (...)</span> podniosło funkcjonalność i bezpieczeństwo użytkowania, co stanowiło nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ponadto ustalono, że szerokość wrót garażowych zamontowanych w garażu powodów odpowiada Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002r. (dowód: decyzja Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej k. 121).</p>
<p>Ustalenie poczynione na podstawie zaprezentowanych wyżej dowodów pozostają w zgodzie z zeznaniami świadków <span class="anon-block">A. B.</span> - projektanta budynku, <span class="anon-block">W. G.</span> - kierownika budowy oraz zeznania przedstawili powoda pozwanego <span class="anon-block">W. Ł.</span>, <span class="anon-block">M. D.</span> - (zapis protokołu rozprawy z dnia 20 lipca 2016r. k. 150), dlatego Sąd nie miał podstaw, by odmówić zeznaniom wskazanych osób przymiotu wiarygodności.</p>
<p>Powołany w toku przedmiotowego postępowania biegły sądowy z zakresu budownictwa ustalił, że zastosowanie przez pozwanego innych pełnowartościowych materiałów nie stanowi wady . Wszystkie materiały zostały dopuszczone do obrotu zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040920881" title="Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych - Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 881 (art. 5)">art. 5 Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o wyrobach budowlanych</a>. Przedmiotowy obiekt budowlany uzyskał pozwolenie na użytkowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami, a autorzy projektu złożyli stosowane oświadczenie odnoście nieistotnych odstąpień od projektu budowlanego. Biegły wskazał, że wszystkie wprowadzone w trakcie realizacji obiektu zmiany były zmianami nieistotnymi. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 (art. 36 a;art. 36 a ust. 5)">art. 36 a ust. 5 Ustawy prawo budowlane</a> nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne , o ile nie dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego , kubatury , powierzchni zabudowy, wysokości , długości, szerokości i liczby kondygnacji, zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne , zmiany zamierzonego użytkowania obiektu lub jego części , ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii , uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów wymaganych przepisami szczególnymi.</p>
<p>Odnosząc się do przyczyny zawilgocenia lokalu, biegły wskazał, że przyczyną powyższego był brak odpowiedniej cyrkulacji powietrza spowodowany samowolnym przerobieniem przez powoda otworów i wentylacji, przesłonienie otworu wentylacyjnego szafką kuchenną, znaczna emisja pary wodnej, niedogrzanie mieszkania, niezmierne uszczelnienie mieszkania, brak regularnego wietrzenia, oraz położenie na ścianach tapet.</p>
<p>Odnosząc się do szerokości wrót garażowych biegły powołał się na normy wynikające z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002r. Biegły wskazał, że powód korzysta z garażu. Garaż został zaprojektowany jako nieocieplony. Docieplenie wrót garażowych do garażu nieocieplonego jest ekonomicznie nieuzasadnione.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: opinia biegłego z zakresu budownictwa k. 203-253, opinia uzupełniająca k. 285-299, opinia biegłego - zapis protokołu rozprawy z dnia 1 czerwca 2017r. k. 347)</em>
</p>
<p>Sąd w pełni podzielił wszystkie złożone w sprawie opinie biegłego, albowiem wynikały z fachowej wiedzy biegłego , a nadto pozostawały w zgodzie z ustaleniami poczynionymi w toku wszczętego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania wyjaśniającego , w szczególności w zgodzie z dowodem w potraci decyzja Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (k. 121), jak również z treścią łączącej strony umowy o wybudowanie lokalu oraz umowy zakupu lokalu mieszkalnego i niemieszkalnego (k. 163-173).</p>
<p>Biegły na skutek zarzutów wniesionych przez stronę powodową sporządził pisemną opinię uzupełniającą . Na skutek ponownych zarzutów powodów i wniosku o wezwanie biegłego celem złożenia ustnej opinii uzupełniającej przed sądem , biegły stawił się na rozprawie w dniu 1 czerwca 2017r. i złożył ustną opinię uzupełniającą. Na wskazanym terminie rozprawy nie strawiła natomiast strona powodowa. W tym stanie rzeczy, Sąd oddalił wniosek powodów o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego.</p>
<p>Reasumując przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło zasadności powództwo , co skutkowało jego oddaleniem.</p>
<p>O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a>.</p>
</div>